Wandelblog Joop van der perk

Een afwisselende wandeling door de Amerongse Bovenpolder, over De Manege en door de Amerongse Bossen 14-16 km

2011-10-18T16:35:00.002+02:00

Ik hou van afwisseling tijdens het wandelen. Ik probeer bij het uitzetten van een wandelroute deze zoveel mogelijk door verschillende landschappen te laten lopen. Het gebied rond Amerongen leent zich daar goed voor. Je vind daar de uiterwaarden langs de Nederrijn en de hoog gelegen bossen van de Utrechtse Heuvelrug. Een uitgelezen wandelgebied waar ik graag mag lopen. Maandag 22 augustus 2011 begon zonnig. Ik had er zin in en trok gezeten op de achterbumper van de auto vol plezier de wandelschoenen aan. De wandeling met een lengte van 16 km begint bij kasteel Amerongen en gaat via de rand van het oostelijk gelegen deel van de Amerongse Bovenpolder de bossen van de Utrechtse Heuvelrug binnen.

Eigenlijk wilde ik dwars door de uiterwaarden lopen maar juist dit oostelijke deel is in de periode van 1 april tot 1 oktober voor publiek gesloten. Dit deel langs de uiterwaard is zeker niet minder mooi. Halverwege vind je er een uitzichttoren van waar af je de vele watervogels in het 45 hectare grote kwelmoerasgebied van de uiterwaard kunt bespieden. Het moeras wordt gevoed door schoon grondwater afkomstig van de Utrechtse Heuvelrug. In zo’n kwelmoeras leven bijzondere plantensoorten die behoefte hebben aan ijzerrijk grondwater, zoals waterviolier, lidsteng en bepaalde zeggesoorten.

In de komende jaren wordt in de Bovenpolder nog een oude riviergeul uitgegraven en gaan halfwilde paarden en runderen het gebied begrazen. Door deze maatregelen ontstaan in de Bovenpolder geschikte leefgebieden voor amfibieën, kleine zoogdieren, insecten en moerasvogels zoals kwak en (zwarte) ooievaar. Mogelijk worden bij de Bovenpolder in de toekomst ook de ecologische verbindingen met de Heuvelrug hersteld. Door de aanleg van een ecoduct kunnen de dieren ongehinderd van hoog naar laag trekken en omgekeerd. Bij een pannenkoeken restaurant wordt de N225 overgestoken. Daarna gaat het door prachtige oude hoge beukenbossen de richting op van de Amerongese Berg.

Mocht het pannenkoekenrestaurant aan de N225 toevallig op jou wandeldag gesloten zijn, en je hebt juist een onbedwingbare trek in pannenkoeken, dan krijg je een herkansing bij het wat verder op prachtig midden in de bossen gelegen 't Berghuis. Daarna gaat de wandeling omhoog naar de onlangs gerestaureerde Manege. In de tweede helft van de 18de eeuw realiseren de erfgenamen van kasteel Amerongen op de Amerongse berg een uitgebreid lanenstelsel. Een kenmerkend onderdeel is de wagenwielvormige ‘Manege’, waar de familie in de rondte paard kan rijden met een schitterend uitzicht op het kasteel beneden.

Precies in het midden staat een grote ronde bank met een boom in het midden. Een uitgelezen plek om even te rusten en een broodje te eten. De vanaf het midden lopen er stervormig naar alle kanten kaarsrechte lanen heuvel afwaarts, waar op dit moment in de tweede helft van augustus langs de randen de heide uitbundig bloeide. Daarna gaat de wandelroute door wel een heel mooi oud gedeelte van het overwegend loofbos verder om Amerongen heen.

Helaas begon de lucht wat te betrekken en viel er zo nu en dan een regendruppel. Ik besloot de camera maar op te bergen zodat er van het verder verloop van de wandeling geen foto's en video beschikbaar zijn. Ondanks de regen was ook de rest van de wandeling heel mooi. Na de Amerongse Bossen wordt de N225 opnieuw overgestoken en gaat de wandeling verder door landgoed Zuylestein.

Hier loop je door de kaarsrechte lanen van de heerlijke rustige broekbossen van het landgoed. Dan wordt de Lekdijk overgestoken en gaat het verder door het westelijk gelegen gedeelte van de Amerongse Bovenpolder. Dit gebied is voor wandelaars toegankelijk van 1 april tot 1 oktober. Ik heb twee wandelroutes uitgezet.

De route met een lengte van 16 km is voor wandelaars toegankelijk van 1 april tot 1 oktober. De tweede wandeling met een lengte van 14 km is daar in tegen te lopen van 1 oktober tot 1 april.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen over de Tongerense Heide, landgoed Welna en langs de prachtige vennen van Smitsveen 11 km.

2011-07-26T18:19:00.004+02:00

Al eens eerder, om precies te zijn in november 2006, heb ik op mijn website een wandeling door het prachtige eeuwen oude Landgoed Tongeren gepubli- ceerd. Later werd ik door een van de eigenaars van het Landgoed Welna er op gewezen dat de wandeltocht voor het grootste deel door hun landgoed verloopt en daardoor de titel Landgoed Welna beter op zijn plaats was geweest.

Een hele terechte opmerking! Het landgoed Welna is wellicht nog uitgestrekter en stiller dan het naast gelegen Tongeren. Ik was in het weekend van 9/11 juli 2011 om een speciale reden in de omgeving van Epe beland. In het verhaal, wat bij de wandeling door Tongeren is bijgevoegd, heb ik uitvoerig verslag gedaan van de plezierige tijd die mijn zus en ik in onze jeugd, tijdens de vakanties in het vakantiecentrum de Remboe in Epe, hebben doorgebracht.

De veel te jong overleden toennmalige eigenaar van de Remboe, Aalt van Vemde, zou op 7 juli 2011 precies 100 jaar oud zijn geworden. De kinderen van Aalt van Vemde wilde dit feit herinneren met een bijeenkomst op zaterdagmiddag 9 juli 2011 in Epe. Iedereen die Aalt heeft gekend, en goede herinneringen aan hem koesteren, waren welkom. Het was een meer dan geslaagde bijeenkomst! Het was een waar feest van herinneringen, voordrachten, foto's, vrienden, vriendinnen en andere bijna vergeten bekenden.

Ik logeerde bij mijn zus en zwager in Zwolle. Het was dat weekend prachtig weer. Een goede gelegenheid om op de zondag 10 juli 2011 weer eens een wandeltocht te maken door het gebied waar de vakantie-roots van onze jeugd liggen. Mijn zus en zwager hebben uit de losse pols de route bepaalt en ik heb deze op de GPS opgenomen. De wandeling begint vanaf de parkeerplaats op de kruising van het Van Manenspad met de Le Chevalierlaan in Tongeren NL (gem. Epe).

Na een stukje donker sparrenbos en een weiland wordt de Molenweg overgestoken. Nog helemaal in de ban, van de vorige dag opgehaalde herinneringen van de Remboe, wilden we perse een stuk over de Koeweg wandelen. Vanaf de Koeweg steekt de route, achter langs de Remboe, over naar de Molenweg. Bij de tot kort geleden nog in bedrijf zijnde Veluwse boerderij Anna's Hoeve gaat het links af, de richting op van de Tongerense Berg. Deze oude boerenweg kan soms zeer nat zijn.

Je passeert op dit onverharde pad een paar wild stromende beekjes en een actieve sprengenkop. De naast gelegen natte hooilanden zijn al jarenlang door het Geldersch Landschap gekoesterde natuurgebieden. Een werkelijk prachtig oorspronkelijk Veluws boerenlandschap. Na de bossen van de Tongerense Berg wordt het open landschap van de Tongerense Heide betreden. Het glooiende terrein van de Tongerense Heide beslaat zo'n 220 ha. De heide is landschappelijk zeer waardevol door de uitgestrekte dopheidevegetatie. De heide herbergt een vrij grote populatie adders.

Edelherten, reeën en wilde zwijnen zijn vaste bewoners. Het bos in het zuidwesten van de Tongerense Heide is bosreservaat. Er leven vogelsoorten als kuifmees, zwarte mees, havik, buizerd en ransuil. Op de hogere, droge delen van het heuvelachtige heidegebied groeit vooral struikheide, afgewisseld met dichte plakkaten kraaiheide. Tussen de struikheide komen planten voor als tormentil en duivelsnaaigaren. De lager gelegen, vochtiger gedeelten zijn begroeid met dopheidevegetaties.

Deze zijn uniek voor Europa. Op de natste plekken hebben zich natuurlijke vennen ontwikkeld. In juni zijn sommige vennen wit van de bloeiende veenpluis. Verder groeien er veenmossen, zonnedauwsoorten, witte en bruine snavelbies en klokjesgentiaan. De Tongerense Heide, met zijn afwisseling van droge en vochtige delen en de aanwezigheid van pijpenstro, is een ideale biotoop voor de adder, de kleine hagedis, de zandhagedis en de heikikker. Op de heide kruis je een oud karrespoor, een vroegere hessenweg. Dit spoor is het restant van een oude verbindingsweg tussen Tongeren en Gortel, die ergens tussen 1843 en 1871 in gebruik is genomen.

Op het Van Manenspad gaat de wandeling links af. Bij het uitzichtspunt met 2 banken loopt de route rechtsaf de heuvel naar beneden. Wat verder op na een bosrand wordt landgoed Welna betreden. Ook hier weer eindeloze schitterende doodstille heidevelden met een vergelijkbare fauna en flora aan de Tongerense Heide. De wandelroute volgt in een weide bocht de rand van de sterk golvende heidevelden.

Aan de overzijde van de heide wordt twee keer een bosrand doorkruist. Dit keer bestaande uit mooie beukenbossen waar in de grond veel wroetsporen van wilde zwijnen zichtbaar zijn. Dan wordt landgoed Welna weer verlaten en loop je door het prachtige Smitsveen. Het was goed te zien dat we een droog voorjaar achter de rug hebben want de normaal overvloedig water bevattende vennen waren nu veel minder omvangrijk. De lucht begon te betrekken. Tijd om weer terug naar Zwolle te gaan. Via het Van Manenspad waren we weer snel terug bij de auto, en dan op weg naar Zwolle, waar mijn zus zoals gebruikelijk weer een heerlijke maaltijd op tafel wist te toveren.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een grensoverschrijdende wandeling over stille zandwegen door landerijen en het wondermooie beekdal van het Merkske, de Zondereigense Beemden 6, 11 en 19 km.

2011-05-10T23:20:00.001+02:00

Er zijn soms van die half vergeten doodstille streken in ons land die je ogenblikkelijk in je wandelhart sluit. Zo loop ik al enkele weken regelmatig wandelingen in het rustige grensgebied met Belgie rond Baarle-Nassau en Baarle Hertog. Je wandelt hier over doodstille zandwegen, soms afgewisseld met een weinig gebruikte verharde weg, door een licht golvend landschap met uitgestrekte landerijen en pareltjes van stukjes oorspronkelijke natuur. Een werkelijk wonderschoon stukje natuur vormt de Beekvallei van het Merkske. Dit beekje ontspringt in Vlaanderen en mondt zo'n 16 km verder uit in de Mark.

Het vormt hier voor een groot deel de grens tussen Nederland en Belgie. Doordat de loop van het beekje erg meandert kent de rijksgrens ook veel bochten. Hierdoor is het beekje nooit gekanaliseerd en kent de vegetatie een grote variatie. Schitterende kleinschalige landschappen met ieder hun eigen flora en fauna geven het dal een geheel eigen gezicht. Op vrijdag 6 mei 2011 heb ik de route met een lengte van 19 km gelopen, met als startpunt de kerk in het kerkdorp Zondereigen in de gemeente Baarle Hertog. Ik had zo de smaak te pakken van het prachtige landschap van het beekdal, met de ontelbare volop bloeiende voorjaarsbloemen in de velden rond het Merkske, dat ik twee dagen later op zondagmiddag 8 mei 2011 de route van 6 km heb afgelegd.

Het startpunt van deze wandeling is op Eikelenbosch in Baarle-Nassau bij het informatiepaneel van Staatsbosbeheer. Deze korte wandeling van 6,4 km volgt volledig de gemarkeerde route van het laarzenpad wat door SBB hier door het beekdal is uitgezet en kan daarom ook zonder GPS worden afgelegd. Een wondermooie wandeling, door een glinsterend pareltje van oorspronkelijke natuur! Sommige plekjes zou je eigenlijk liever niet delen met anderen en lekker stiekem voor je zelf willen houden, maar goed dan: werkelijke een echte aanrader! De wandeling met een lengte van 11 km is de originele route van de VVV van Baarle-Nassau en Baarle-Hertog en start eveneens bij de kerk in Zondereigen.

Baarle is zonder overdrijven uniek te noemen: 30 stukjes - 22 Belgische en 8 Nederlandse - vormen samen een tweelandenpuzzel. De landsgrens loopt soms zelfs door een voordeur! Om niet volledig het spoor bijster te raken zijn de huisnummers in de enclaves voorzien van de kleuren van de Nederlandse vlag of de Belgische leeuw. Ook de markeringen van het laarzenpad geven aan of je in Nederland, dan wel in Belgie wandelt. Er staan een aantal kapelletjes rondom het kerkdorp Zondereigen. De eerste kapel die je op de wandelroute tegenkomt is het kapelletje van Gel. Op het informatiepaneel valt te lezen dat de huidige kapel in 1939 werd gebouwd. Rond 1850 moet er al een voorloper hebben gestaan. Twee stevige knoestige lindebomen zorgen voor de nodige schaduw.

Het planten van lindebomen bij kapelletjes is een restant van de oude gewoonte om godsdienst te beoefenen onder deze bomen. Alle kapelletje rondom het dorp waren deze dag versierd met slingers van blauwe en witte strikken. Ik heb niet kunnen achterhalen waarom dit zo was. Het is trouwens ook nog eens een leerzame wandeling, want hier en daar staan er bij boerderijen informatiepanelen waarop het een en ander van het boerenbedrijf te lezen valt. Zo viel mijn oog op het paneel met het intrigerende opschrift 'Van Koe tot Koelkast'. Daar wilde ik wel meer van weten! De tekst luidt als volgt: De meeste koeien worden tegenwoordig gehouden in een open loopstal, dat wil zeggen, de koeien kunnen zich vrij bewegen binnen de stal.

Ze kunnen liggen of staan waar ze willen, eten en drinken als ze daar zin in hebben. Melk is gezond maar bewaart niet lang. Daarom gaat de melk onmiddellijk van de koe naar een tank waar ze gekoeld wordt. Deze koeltank wordt op bepaalde tijdstippen geledigd door een tankwagen die de melk naar de zuivelfabriek brengt. Daar wordt ze grondig onderzocht of ze goed is voor consumptie en welke prijs de boer er voor krijgt. Verschillende producten worden van melk gemaakt: de gewone drinkmelk, yoghurt, karnemelk, boter, room, kaas, chocomelk en roomijs, aldus het informatiepaneel. Tja, wellicht is deze informatie in Vlaanderen voor veel wandelaars nieuw. Wij Hollandse kaaskoppen weten echter wel waar de drinkmelk, kaas en de yoghurt vandaan komen, toch? Voor ons dan ook geen nieuws! Het is daar in Vlaanderen rondom het kerkdorp in de landerijen, velden en akkers heerlijk relax stil. Je wandelt er als een bevoorrechte vorst over de vele zandwegen.

Het stukje route in Belgie vanaf Zondereigen gaat door een kleinschalig ogend landschap. Na de Nederlandse grens worden de akkers duidelijk stukken omvangrijker, maar het is er even rustig. De route loopt door het gehucht Tommel, dat ligt ten zuidwesten van Baarle-Nassau, waar je voor de verandering weer eens in Belgie belandt. Dat duurt echter niet voor lang, want 700 meter verder op verlaat je Belgie weer. Je raakt daar echt helemaal van slag, als je probeert bij te houden of je op dat moment door Nederland of Belgie wandelt. Het wandelen over de heerlijke rustige brede zandwegen, dwars door de weidse akkers en weilanden blijft maar doorgaan. Wat een heerlijke wandeldag is het toch, bedacht ik mij niet voor de eerste keer vandaag. Na het boerengehucht Eikelenbosch en een stukje verharde weg arriveer je bij het informatiepaneel Beekdal van het Merkske. Hier begint ook het laarzenpad met een lengte van 6,4 km. Tot zover mag je ook over de verharde weg vanuit Eikelnbosch met de auto rijden.

Er is plek in de brede berm om de auto te parkeren. Nu volgt het mooiste deel van de wandelroute. In het natuurgebied van het Merkske staan rond deze tijd ontelbare hoeveelheden voorjaarsbloemen volop in bloei. Het is daar werkelijk puur genieten geblazen! Ik liep daar in een droge tijd, maar kon wel zien dat het wandelen hier in een natte periode echt 'soppen' zal zijn. Je moet dan beslist goede hoge waterdichte wandelschoenen aan trekken, om in het Beekdal van het Merkske de voeten droog te houden. De wandeling doet opnieuw Belgie aan. Het zand van de wegen tot nu toe maakt even plaats voor wit beton.

De omgeving blijft echter even rustig en stil als voorheen. De route gaat door het gehucht Ginhoven, een heel oude nederzetting en naar alle waarschijnlijkheid de bakermat van Zondereigen. Het schilderachtige beekje de Noordermark stroomt slingerend en al langs het gehucht. In de negende eeuw zou hier een Vikingshoofdman met de naam Gelmel een burcht hebben gebouwd. De Vikings kwamen met hun schepen de Noordermark opvaren. Dat moet in die tijd veel breder zijn geweest dan nu. De wandelroute steekt de Noordermark over en gaat door een stukje dennenbos verder.

Een groot bord bij een boerderij met de tekst Hoeve-ijs geeft aan dat je in die boerderij een ijsje kunt kopen. Verder op wordt de ook hier op deze plaats weer prachtige slingerende Noordermark voor de tweede keer overgestoken en gaat de wandeling recht op de kerktoren van Zondereigen af, waar aan de voet van de toren de auto trouw op de nu toch wel vermoeide wandelaar staat te wachten.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen over essen, langs akkerranden, over landgoederen, door weilanden en over eeuwenoude boerenerven, het Huinerklompenpad 14 km.

2011-05-05T16:45:00.001+02:00

Regelmatig kijk ik op de website klompenpaden.nl of er wellicht weer een nieuwe wandelroute bij is gekomen. Klompenpaden zijn rondwandelingen in het agrarisch cultuurlandschap van Utrecht en Gelderland. Ze gaan zoveel mogelijk over historisch tracé en voeren bij voorkeur over onverharde paden via boerenland en landgoederen. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van cultuur en natuur bepalen de sfeer en vertellen bewoners en wandelaars over de geschiedenis van hun omgeving.

Met het zichtbaar maken en herstellen van oude paden wordt een deel van de identiteit van het landschap hersteld. Daarnaast is de combinatie natuur en cultuurhistorie leuk voor wandelaars. Bij het ontwikkelen van een klompenpad wordt vanaf het begin samen gewerkt met vrijwilligers, grondeigenaren en andere partijen uit de streek. Ik heb al een aantal van de klompenpaden gelopen. Ik vind het nu eenmaal lekker om door weilanden en velden te struinen, maar dat lukt niet altijd.

Soms zitten er ook wel delen in de route die over asfalt lopen. Veelal zijn dit rustige landwegen. Sommige van de kortere routes heb ik samengetrokken, om een complete wandeldag daar mee te kunnen vullen. Je kunt een aantal van deze gecombineerde routes op mijn website vinden zoals: Daatselaarse- en Breeschoterpad 19 km ,Dashortserpad Plus 16 km ,Oudenhorsterpad Plus 14 km, De klompenpaden zijn over het algemeen goed gemarkeerd en kunnen zonder GPS worden gelopen.

Het verdiend daarbij wel aanbeveling om de kaart van de route van klompenpaden.nl te downloaden en af te drukken. Soms zijn de markeringen door vernielzucht van vandalen verdwenen. Op zondag 1 mei 2011 heb ik het Huinerpad gelopen met een lengte van 14 km. Dit klompenpad was nieuw voor mij. De route begint vanaf het parkeerterrein Verenigingsgebouw Huinen, Huinerschoolweg 3, Huinen (gem. Putten). Het kampenlandschap waar het Huinerpad door heen loopt, wordt gekenmerkt door het kleinschalige, mozaiekvormige en reliefrijke karakter.

Het landschap is ontgonnen door keuterboeren en die hebben een onregelmatige blokverkaveling toegepast. Ze gebruikten deze stukjes grond voor de landbouw, maar ook als weidegebied om het vee te laten grazen. De vochtige lager gelegen delen dienden als hooiland. De lapjes grond werden tegen het wild beschermd door de aanleg van ondoordringbare houtwallen rond de akkers en weilanden. Veelal werd daar eik voor gebruikt. De houtwallen dienden tevens voor het noodzakelijke hout, wat in het boerenbedrijf in die tijd voor diverse doeleinden werd ingezet. Heden ten dagen zijn deze houtwallen bij een aantal percelen langs de route nog steeds intact.

De oude boerderijen in dit gebied liggen verspreid. Ze werden vanouds op de overgangszone van de akkers naar de lagere gronden gebouwd. Het Huinerbroek ten zuidenwesten van Putten was oorspronkelijk een nat broekgebied. De omvang van het woeste broekgebied was in 1900 nog goed te kerkennen, maar de ontginningen wonnen hierna snel terrein. Broekgebieden liggen vooral in lager gelegen vlakten die onder invloed hebben gestaan van rivieren of beken. Ze zijn vaak onbebouwd en bestaan vanouds uit drassig grasland. Broek betekend: land dat bij hoge waterstand onderloopt.

Om het natte gebied te kunnen ontginnen werd er een uitgebreid rechtlijnig patroon van sloten , greppels en wegen aangelegd. Vanaf het startpunt gaat de wandelroute, na een klein stukje via de asfaltweg, linksaf het onverharde pad in. De boerderij die je aan je rechterzijde ziet liggen bestaat al meer dan 500 jaar. Al in 1470 wordt Ten Camp te Huinen vermeld als herengoed. De boerderij is nu al meer dan 200 jaar in het bezit van de familie Van de Kamp. Rond 1600, na de woelige dagen van de Tachtigjarige Oorlog, zijn de grootte en ligging van de landerijen vastgelegd. Opvallend is dat alle percelen veldnamen dragen, waarvan sommige tegenwoordig nog bestaan, zoals Moelencamp, Biesencamp, Oestercamp en 't Vierlandt. Met de oude maten: molder en schepel (hoeveelheden voor graan) en: morgen (oppervlaktemaat) werd de grootte van de percelen vastgelegd. Na het overlijden van een van de eigenaren werd, als voortvloeisel uit het huwelijkscontract, een inventaris opgemaakt van alle bezittingen en schulden om het erfdeel vast te stellen van de erfgenamen.

Zodoende is in 1780 hiervan een gedetailleerde beschrijving gemaakt, die bewaard is gebleven. Pinkveerzen (jonge koeien), hooy, cofyketel: werkelijk alles is hierin vastgelegd. Het klompenpad gaat door een bos wat al vele jaren als zodanig in gebruik is. Dat is onderweg te zien aan een aantal bijzondere bosplanten die je hier kunt aantreffen, zoals bosklaverzuring en het dalkruid. Beide soorten bloeien met witte bloemetjes in het voorjaar wanneer de bomen nog niet volop in het blad zitten. Beide soorten behoren tot de zogenaamde oudbos-indicatoren. Dat wil zeggen dat het terrein al lange tijd als bos in gebruik is. Op de Hellerweg wordt het bosgebied en de onverharde wegen verlaten en gaat het voor ruim een kilometer over rustig weinig bereden asfalt verder. De omgeving is schitterend.

Vooral nu in het voorjaar als de meidoorn volop in bloei staat. Aan de linkerzijde van de Hellerweg ligt het bijzondere natuurgebiedje de Heihoef. Het terrein is eigendom van Natuurmonumenten en maakt deel uit van het landgoed Oldenaller. Oldenaller ligt op de overgang van de hoge en droge zandgronden van de Veluwe naar de lager gelegen kleigronden van de voormalige Zuiderzee. Door het eeuwenoude verkavelingspatroon ademt het landgoed de sfeer van een authentiek kampen- en polderlandschap. Heihoef is een echte natuurparel en het allerlaatste restant van het voormalige Huinerbroek.

Na de Hellerweg wordt het asfalt weer verlaten en gaat het verder over onverharde, gedeeltelijk particuliere, landwegen. Laat je hier niet afschrikken door een bordje 'verboden toegang' en 'eigen weg'. Het klompenpad gaat hier echt over verder! Uiteindelijk keert de wandeling weer terug naar het uitgangspunt waar de auto trouw staat te wachten. Ik sluit mij voor 100 procent aan bij het commentaar in het gastenboek van andere wandelaars die het Huinerpad hebben afgelegd: genieten, genieten en nog eens genieten geblazen, een topper!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen over zandwegen door het boerenland rondom Ulicoten, De Bollekensroute Extended 16 km.

2011-04-30T17:27:00.003+02:00

Een avondje googelen heeft mij onlangs een schat aan mogelijkheden voor het uitzetten van nieuwe wandel- tochten opgeleverd. Hierbij waren een aantal mogelijkheden voor het wandelen rond Baarle-Nassau in de grensstreek met Belgie. Op woensdag 27 april 2011 heb ik in deze grensstreek een door mij aangepaste en uitgebreide versie van de Bollekensroute gelopen met een lengte van 16 km. De wandeling start bij de kerk in het dorpje Ulicoten.

Het kerkdorp Ulicoten, ongeveer 4 km westelijk gelegen van Baarle, is een typisch plattelandsdorp. Op één stukje weiland na, het voormalige ‘Niemandsland’ dat in 1995 het Belgische enclavenummer 22 kreeg, behoort het gehele grondgebied van Ulicoten tot de gemeente Baarle-Nassau. Al eeuwenlang onderscheidt Ulicoten zich van andere kleine dorpen in Brabant met de verering van Sint Bernardus. Hierdoor komen ieder jaar vele pelgrims van heinde en ver naar de St. Bernarduskapel in Ulicoten.

Met Pasen en Pinksteren, maar vooral op 20 augustus, de feestdag van Bernardus, kent Ulicoten een grote toeloop van vereerders. Maar op deze middenweekse wandeldag in april kent Ulicoten een grote toeloop van luidruchtige landbouwvoertuigen die achter elkaar af en aan door de Dorpsstraat rijden. Het is mede daaraan duidelijk dat Ulicoten midden in een landbouwgebied ligt. Je wandelt hier over brede zandwegen die door weilanden, akkers en stukjes bosgebied lopen.

Het gebied is heerlijk rustig en afwisselend. Je passeert onderweg een aantal oude karakteristieke langgevelboerderijen die uit vuurrode bakstenen zijn opgemetseld. Ik heb bij het uitzetten van de route mij laten leiden door de vele rondom Ulicoten aanwezige onverharde wegen. Het asfalt blijft op deze wandeltoch beperkt tot een onvermijdelijke 2 kilometer op Belgisch grondgebied. Maar ook dit stukje asfalt gaat door een schitterende rustige omgeving en is beslist geen straf om te lopen. De uitgezette route heeft een lengte van 16 km, maar ik heb zelf deze wandeldag wel zo'n 22 km afgelegd.

De onverharde wegen die ik op het Belgisch grondgebied vooraf op de digitale topografische kaart voor de wandeling had uitgekozen, bleken over voor wandelaars verboden particulier terrein te lopen. Ik moest dus tijdens het wandelen een route daarom heen proberen te vinden. Vandaar dus het stukje Belgische asfalt in de route. De Bollekens, waaraan de wandeling zijn naam ontleent, is de naam van een gebiedje dat vroeger tot het Land van Hoogstraten behoorde. Het is gelegen tussen Meerle en Ulicoten. Het gebiedje dankt zijn bekendheid aan een grenskerk die hier rond 1648 werd opgericht.

De Bollekens behoorde in die tijd bij de Spaanse Nederlanden en vormde een uitstulping in het toenmalige Staats-Brabant, waar de uitoefening van de katholieke godsdienst was verboden. Het is nu een prachtig stukje natuurgebied waar twee kronkelende beekjes door heen stromen. De streek rond Baarle-Nassau en Baarle-Hertog kent een rijk smokkelverleden. Net na de Tweede Wereldoorlog moest ook in de beide Baarles de economie weer opgebouwd worden. Wellicht nog beter dan elders aan de grenzen wist de bevolking van Baarle aan welke goederen schaarste bestond aan weerszijden van de grens.

Deze situatie leende zich bovendien uitstekend om handel in deze goederen te drijven. Niemand kon immers de inwoners van Baarle-Hertog verbieden om goederen, die in Nederland niet of nauwelijks verkrijgbaar waren, in huis te halen als deze in België wel verkrijgbaar waren. Andersom gold natuurlijk hetzelfde voor de Nederlanders. De smokkel bloeide welig en vrijwel iedereen in Baarle deed er aan mee. Het was een lucratieve sport, waaraan flink verdiend kon worden. Roomboter was een bijzonder gewild artikel om naar België te smokkelen. Ook suiker en jenever waren smokkelwaar. Later werd overgegaan op vee. Beesten die aan het ene adres legaal afgeleverd werden, stonden de volgende dag in het andere land op stal of in de wei. De kleinschalige smokkel vond te voet of per fiets plaats.

Vaak slopen de ‘pungelaers’, zoals de eerste smokkelaars werden genoemd, bij het vallen van de avond over zanddreven en door bosrijke gebieden stiekem de grens over. Daarbij hadden zij één gezamenlijke vijand: de commiezen ofwel douanebeambten. Om de douane om een dwaalspoor te zetten trokken de smokkelaars smokkelklompen aan. Dit waren speciale klompen die achterstevoren gedragen werden. De gemaakte afdrukken liepen daardoor in tegengestelde richting en zetten eventuele achtervolgers op een verkeerd spoor. Douanebeambten hadden natuurlijk ook hun methoden om smokkelaars door de mand te laten vallen. Het was hen opgevallen dat fietsende vrouwen, die de grens over gingen, daarvan schenen af te vallen. Het geheim lag voor de hand. Deze dames droegen smokkelwaar onder hun kleding. De douane had een methode om daar achter te komen. De vrouwen werden vriendelijk doch dringend uitgenodigd om binnen bij een goed opgestookte kachel te wachten op de controle van hun papieren. Met als gevolg dat zij binnen de kortste keren letterlijk stonden te smelten bij de kachel.

Na het prachtige stukje natuurgebied van de Bollekens komt de wandelroute via een boog naar links uit op een asfaltweg. De mooie lokkende onverharde paden aan weerszijden van de verharde weg zijn allemaal ontsierd door borden met de dreigende teksten: privaat en verboden toegang. Maar wat geeft het eigenlijk, de natuur gezien vanaf het asfalt is even mooi en rustig, en het loopt nog gemakkelijker ook! Een kleine 2 kilometer verder bij een picknicktafel wordt het Belgische asfalt weer verlaten en gaat het over een zandweg door een stukje bos verder. De lucht betrok wat en er viel een enkele drup regen uit. Het voorjaar was tot nu toe erg droog geweest en dit kleine beetje vocht zorgde direct voor heerlijke voorjaarsgeuren. Het is heerlijk wandelen over de zandwegen van het mooie Brabantse - en Kempse land.

Tijdens het wandelen kun je duidelijk zien dat er alles aan gedaan wordt om de natuur hier in dit stille landbouwgebied verder te ontwikkelen. Er zijn in voormalige weilanden nieuwe stukjes bos aangeplant. In vroegere jaren recht getrokken beken zijn weer in hun natuurlijke loop hersteld. Het tot weiland ontgonnen Diepven is nu weer een echt ven geworden, waarin luidkeels een groep watervogels de voorjaarsrituelen aan het uitoefenen waren. Het Diepven is niet voor wandelaars toegankelijk maar ziet er ook op afstand, omzoomd met stukjes loofbos, heel mooi uit. Na het mooie herstelde Diepven gaat de wandeling langs een weiland met de naam Nonnenven. Je kunt nu niet meer zien dat dit stukje weiland eens in het verleden ook zo'n mooi ven geweest moet zijn.

Maar als weiland is dit stukje natuur ook heel geslaagd. Ik liep vast in een akker met ingezaaide aardappelplanten. Volgens de kaart liep hier vroeger ook een zandweg doorheen, maar deze is nu kennelijk omgeploegd tot akker. Een grote stofwolk van een auto, die over een zandweg reed, wees mij het goede pad. De kerktoren van Ulicoten was al aan de horizon te zien. Een half uur later was ik weer terug bij de auto, zeer voldaan van de mooie wandeltocht door dit heerlijke rustige grensgebied met Belgie.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een afwisselende wandeltocht door het stroomgebied van de Chaamse Beek 17 km.

2011-04-23T16:50:00.007+02:00

Zo nu en dan ga ik er eens goed voor zitten, om via googelen op internet ongebaande paden door natuurgebieden op te zoeken. Ik vind het namelijk leuk om door de natuurgebieden te struinen, waar deze vorm van wandelen is toegestaan. Op de digitale topografische kaart zijn dergelijke ongebaande wegen door mooie natuur veelal niet aangegeven. Zo vond ik via googelen het Broekpad, een laarzenpad door het natuurgebied 't Broek ten noorden van Chaam.

Het Broekpad is maar 6 km lang. Dat is te kort om een hele wandeldag mee te vullen. Ik heb daarom het pad opgenomen in een langere wandeltocht, met een lengte van 17 km. Het is een hele mooie en afwisselende wandeling geworden, die ik op een zomerse warme dinsdag 19 april 2011 met veel plezier heb gelopen. De wandeling voert je door het stroomgebied van de Chaamse Beek, waarbij je voornamelijk over onverharde wegen wandelt.

De wandeling begint vanaf de Dassemussestraat 2 in de gemeente Chaam. Vlakbij de brug over de Chaamse Beek kun je de auto parkeren. De naam Chaam is al zeer oud en stamt af van het keltische woord 'camb', wat als betekenis 'bocht in de rivier' heeft. Chaam is gelegen op een wat hogere rug temidden van een uigebreid bekenstelsel. Deze ruggen vormden een goede vestingsplats voor boerderijen en akkers.

De beekdalen leverden gras en hooi. Waarschijnlijk is Chaam reeds vanaf de keltische tijd voortdurend bewoond geweest. Het natuurgebied 't Broek was vroeger een moeras. In de Middeleeuwen werden veel moerassen ontwaterd, waardoor zo'n moeras veranderde in een nat hooilandgebied. Het Chaamse Broek werd al vroeg gebruikt als hooiland- en weidegebied. Hooilanden waren zeer waardevol. Een goed perceel hooiland was evenveel of zelfs meer waard dan een perceel akkerland.

Het landschap van 't Broek is kleinschalig. Houtwallen en ruigstroken wisselen af met poelen en door knotwilgen omzoomde natte weilanden. Kortom, een prachtig stukje natuur, waardoor het goed struinen is. Goede waterdichte schoenen zijn hierbij wel aan te raden, want in natte tijden zal het hier best wel goed vochtig kunnen zijn. Het eerste stukje van de route ziet er tussen de beek en de heg nogal gecultiveerd uit, maar al snel veranderd dat beeld drastisch.

De in de jaren zestig gekanali- seerde rechte beek heeft inmiddels tot zijn historische kron- kelende gedaante door het landschap weer aangenomen. Het voetpad slingert zich daar aangenaam lui langs. Vooral zo in het voorjaar in de stralende zon is het een beeldschoon plaatje van een karakteristiek beeklandschap. Wat verder op, bij een hek aan de linkerzijde, kan je de vogelobservatiehut bezoeken. Er staan een paar bankjes, zodat het ook een mooie rustplaats is om wat te drinken of te eten.

Het Broekpad is op 31 maart 2000 officieel geopend. Dat valt te lezen op een informatiepaneel langs het pad. Nog steeds is Natuurmonumenten bezig om het natuurgebied verder te ontwikkelen. Onlangs is er op verschillende plaatsen langs het pad van weilanden de toplaag tot de zandbodem afgegraven, zodat de zaden van zeldzame planten die goed gedijen op schale grond weer een kans krijgen om te ontkiemen en uit te groeien.

Ook vind je op deze plaatsen een aantal spiksplinter nieuwe banken. Ondanks de nog kale zandbodem is het hier al goed toeven op de banken. Helaas komt aan het mooie slingerende Broekpad uiteindelijk een einde, en gaat het rechtsaf een verharde weg op. Een kilometer verder op, na een molen zonder wieken, gaat de wandelweg weer over in een zandpad. Deze molen 'De Goede Verwachting' werd in 1830 gebouwd. Vier jaar later brak er brand uit, waarna de molen op de zelfde plek werd herbouwd. Het was een zogenaamde bergmolen. Het stellen en vastzetten van de wieken op de windrichting gebeurde op de berg, de aarden verhoging. Brand in de molen kwam veel voor. Als de wieken bij stormachtig weer niet bijtijds 'uit de wind' werden gezet, dan sloeg de molen op hol en werden de eikenhouten tandwielen en de lagering zo heet dat de boel in brand vloog. Rond 1927 is de molen onttakeld en na een verbouwing in 1988/1989 in gebruik genomen als een woonhuis.

Na het oversteken van een verharde weg gaat de wandeling verder over het smalle onverharde Elsakkerpad. Het Elsakkerpad is een van de weinig overgebleven kerkpaden. Het woord zegt het al: een kerkpad (of kerkenpad) is een pad dat naar de kerk leidt. De paadjes liepen door weilanden om de afstand te verkorten. Paarden of karren konden er niet komen. Op zondag liepen de dorpelingen over het kerkenpad naar de kerk, doordeweeks gebruikten kinderen het pad om naar school te gaan. Het Elsakkerpad is een oude verbinding tussen Chaam en Snijders. Veel kerkenpaden zijn in onbruik geraakt. Nu dringt het besef door dat deze paden van cultuurhistorisch belang zijn. Het herstel van de paden is soms lastig. Als ze over het erf van een boerderij lopen, moet de boer het recht van overpad verlenen. In de gemeente Zieuwent in Gelderland hebben de dorpelingen de handen in een geslagen en is eendrachtelijk een waar netwerk van oude kerkenpaden in ere hersteld (zie GPS wandeling: Kerkenpaden Zieuwent 19 km). Na het doorkruisen van een buitenwijk van Chaam gaat de wandelroute verder over de smalle Kapelweg. Ook hier kun je weer volop genieten van het prachtige beekdal van de slingerende Chaamse Beek. Op een bank bij een poel in het natuurgebied heb ik lekker een broodje gegeten. De rust duurde niet zo lang want de muggen uit de poel vol kwakende kikkers kregen al snel de wandelaar met de sappige onbedekte kuiten in het oog, en vielen uitgehongerd aan. Dan maar snel verder gelopen! De 'Onze Lieve Vrouw Ter Sneeuw' kapel wordt gepasseerd. Het Mariabeeld is spierwit.

Om het stenen beeld wit te houden wordt je middels een bordje dringend verzocht om geen kaarsen te branden in de nabijheid van het beeld. Oorspronkelijk was het Mariabeeldje van 'Onze Lieve Vrouw Ter Sneeuw' van hout. Het beeldje werd in de winter van 1645 gevonden in de buurt van Chaam. Volgens eeen legende zag een marskramer het beeldje in de sneeuw liggen. Hij nam het mee. Onderweg werd hij overvallen en beschoten. Het beeldje beschermde hem en hij raakte niet gewond. De marskramer zette het beeldje in een eik, zodat iedereen het voortaan kon zien. Mooi verhaal niet waar? Na een goed uurtje verder wandelen door het mooie Brabantseland komt de route uit op het Patersmoerven. Langs het ven loopt rondom een smal voetpad. Het was er een kabaal van je welste! Een groep hanige mannenganzen waren de beschikbare vrouwtjesganzen aan het veroveren en elkaar aan het bevechten. Dat ging met luid gegak en gespetter in het water gepaard.

Het Patersmoerven is een onderdeel van het natuurgebied Goudberg. Na het Patersmoerven passeert de route het Langven. In een grote boog door het Chaamse Beekdal gaat het daarna de richting op van Chaam. Ik moet eerlijk bekennen dat ik geen zin had om het laatste stukje van de wandeling langs de in het spitsuur druk bereden Bredaseweg te lopen. Ik ben stiekem vanaf de laatste bocht in de zandweg de Rode Vaarstraat een weiland binnen gelopen, om daarna via een boerentractorspoor precies recht uit te komen op de T-kruising van de Bredaseweg met de Dassemussestraat, waar 100 meter verder op de auto bij de Chaamse Beek staat geparkeerd. Maar dit blijft onder ons niet waar, want het mag natuurlijk niet!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen door de pure natuur van een haast vergeten grensgebied, het Beekdal van het Merkske 11, 14, 17 km.

2011-04-14T21:55:00.006+02:00

De laatste jaren zijn de wandel- mogelijkheden door ongerepte natuur sterk uitgebreid. Er zijn struinpaden , laarzen- paden , klompen- paden, en nog vele andere onbenoemde wandelroutes buiten de gebaande wegen aangelegd, of beschreven in diverse brochures. Helaas zijn de paden van deze wandelroutes niet terug te vinden op de digitale topografische kaart, waar ik gewoonlijk mijn GPS wandelingen op uitzet. De reden is dat over het algemeen er helemaal geen paden bestaan, maar dat de struin- , laarzen- , klompenpaden enz. dwars door pure ongerepte natuur gaan.

Dat maakt het wandelen over deze routes juist zo aantrekkelijk! Als ik de behoefte voel opkomen, om weer eens lekker door ongerepte natuur te struinen, dan ga ik een avondje uitgebreid googelen, om de verborgen bronnen van al deze mooie potentieele wandelroutes boven tafel te brengen. Zo viel mijn oog een aantal dagen geleden op het laarzenpad door het beekdal van het Merkske. De informatie die ik op internet vond bevatte geen kaartje, of een andere vorm van een routebeschrijving.

Alleen het startpunt van het laarzenpad werd beschreven. Maandag 11 april 2011 was een prachtige lentedag, echt een heerlijke zonnige dag om een onbekend laarzenpad te gaan verkennen. De wandelroute zou moeten beginnen vanaf een parkeerplaats van Staatsbosbeheer aan de Hoogstratensebaan in de gemeente Baarle-Nassau. En ja hoor, dat klopte allemaal perfect. Ik vond de parkeerplaats, en zag daar een informatiepaneel waar de route van het laarzenpad op aangegeven was.

Nu is het zo dat over het algemeen de bovenkant van een kaart naar het Noorden wijst. Het kan zijn dat dit in Belgie juist andersom is - de route loopt namelijk voor een gedeelte over Belgisch grondgebied. De bovenzijde van de kaart op het informatiepaneel op de parkeerplaats wijst hier naar het Zuiden. Het duurde wel tot halverwege de wandeltocht, voordat ik dat in de gaten kreeg, en het kwartje voor mij viel! Nu is dat niet erg, want het laarzenpad is goed gemarkeerd, maar als geoefende GPS route-uitzetter wil je toch wel weten waar je bent, niet waar?

"Puur natuur" zijn de woorden die bij je opkomen als je een wandeling maakt door het stroomgebied van het Merkske. Dit smalle en kronkelende riviertje ontspringt als Noordermark in "Het Moer" in Belgie. Aan Nederlandse zijde mondt het Merkske uit op de Mark. Doordat het beekdal van het Merkske lange tijd in de vergeethoek is gebleven, heeft de natuur aan beide kanten van de grens jaren lang haar gang kunnen gaan. Hierdoor treft je niet alleen de meest zeldzame plantensoorten aan, ook allerlei vogels, amfibieen en andere dieren profiteren van de rust en de natuurlijke rijkdom van het gebied.

Toch heeft het beekdal ook een grote cultuurhistorische waarde. Sinds de steentijd heeft de mens hier zijn sporen nagelaten. Lang geleden werd het beekdal van het Merkske bewoond door jagers en verzamelaars. Uit deze tijd worden regelmatig archeologische vondsten gedaan. Vanaf de Middeleeuwen verandert het gebied in een zogenaamd agrarisch cultuurlandschap dat in dienst stond van de landbouwende bewoners. Deze landbouw is altijd kleinschalig gebleven. Hier geen grote herverkavelingsprojecten. Nog steeds bepalen de natuurlijke afscheidingen de grenzen van de versnipperde stukjes landbouwgrond.

Waar elders in Nederland en Belgie de beken recht getrokken werden tot een kanaal, is het Merkske, dat de grens tussen Nederland en Belgie vormt, altijd blijven kronkelen. Door het intact blijven van de natuurlijke loop van het water, en de voor de natuur gunstige landbouwwijze, is het beekdal van het Merkske een vrijwel uniek natuurgebied. Vanaf de parkeerplaats loop je via een klaphek direct de vrije natuur in. Op dit eerste stuk van de wandelroute kan het flink vochtig zijn, zodat goede waterdichte wandelschoenen hier echt wel nodig zijn, als je de voeten droog wilt houden. De kronkelende Merkske wordt via een smal houten voetbruggetje overgestoken. Een werkelijk prachtig stukje oorspronkelijke natuur!

Daarna worden de paden droger en gaan verder op over in verharde wegen. De Belgische buurtgemeenschap Hal wordt doorkruist. Dan volgt een lang stuk wandelen over de Haldijk. Het is overal lekker rustig. Je loopt afwisselend door stukjes bos en langs weilanden. Uiteindelijk kom je aan in het oude dorp Castelre. Dit dorpje heeft de wettelijke status van 'beschermd dorpsgezicht'. Je vind hier het oudste huis van Baarle-Nassau, een langgevelboerderij uit 1634. Tevens vind je hier de Castelhoeve, met een groot assortiment van de meest heerlijke koele goudgele tapbieren. Een heerlijke verkwikkende dorstlessende pleisterplaats, die je als wandelaar niet mag missen!

De route maakt een rondje door het buitengebied van Castelre. Een prachtig stukje natuur waar je voornamelijk over graspaden wandeld. Het oude dorpje Castelre wordt via een brede zandweg weer verlaten. De onverharde - en verharde wegen wisselen zich in deze rustige grensstreek elkaar als wandelweg voortdurend af. 'Cafe in Holland', met een vol terras met verpozende fietsers, wordt gepasseerd. Bij een Belgische boerderij zag ik een bordje met de tekst 'Vossen Verboden, Apv. Art.5402'. Zouden vossen zich hier wat van aantrekken, of is het bordje gewoon een Belgenmop?

Een paar kilometer verder naar het Oosten maakt de route een ronde om het prachtige Belgische Bootjesven. Vroeger kwamen de bewakers en hun gezinnen van de landloperskolonie hier zwemmen. Nu is het een beschermd natuurgebied waar vele vogels en andere dieren zich thuisvoelen. Na de ronde om het Bootjesven is de parkeerplaats van Staasbosbeheer niet ver meer. Ik heb zeer genoten van deze mooie wandeling door het rustige beekdal van het Merkske. Ik heb de route van het laarzenpad met mijn GPS opgenomen en als een GPS track, bestaande uit drie wandelingen met een lengte van 11, 14 en 17 km, bijgevoegd.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Uitbundige bloeiende boomgaarden en het tere groen van een ontluikend landgoed Marienwaerdt, een wandeltocht langs de Linge 19 km.

2011-04-10T18:52:00.002+02:00

Het zal niet bij iedereen bekend zijn dat de Linge de langste rivier van Nederland is. De Linge begint vlakbij het kasteel Doornenburg en stroomt 108 km verder bij Hardinxveld uit in de Merwede. Het is een echte regenrivier. Bij Doornenburg stroomt vanaf het Pannerdenskanaal tevens een klein deel van het Rijnwater via een duiker de Linge in.

Tot Tiel heeft de Linge het karakter van een gegraven wetering. Hier is de Linge kaarsrecht. Na Tiel vertoond de Linge het beeld van een oorspronkelijke rivierenlandschap. Op dit deel is de Linge niet alleen rijk aan prachtige dorpsgezichten en oude landgoederen, maar ook aan vele soorten planten en vogels.

Al lang geleden zijn grote delen van de oevers aangewezen als beschermde natuur- monumenten. Je vindt er buitendijkse graslanden, grienden, rietstroken, wielen en kleiputten. Staatsbosbeheer is de beheerder van deze natuurgebieden. De laatste jaren worden via het aanleggen van ecologische verbindingszones de in vroegere jaren versnipperd geraakte natuurgebiedjes aan een gesmeed.

De dieren die baat hebben bij een groter leefgebied met de biotoop van een waterijke natuur, zoals bijvoorbeeld de ijsvogel, blauwborst en roerdomp, zullen zich hierdoor langs de Linge in grotere aantallen gaan thuisvoelen. Vroeger loosde de Linge zijn regen- en kwelwater bij Gorinchem in de Merwede.

Tenminste, als het water in de rivier de Merwede daar laag genoeg voor stond. Dat was lang niet altijd het geval, zodat regelmatig grote delen van het land rond de Linge overstroomde. Sinds 1818 is deze situatie sterk verbeterd toen het Kanaal van Steenenhoek in gebruik werd genomen. De waterstand van de Merwede is bij Hardinxveld over het algemeen laag genoeg om het water van de Linge op deze plaats ongehinderd af te voeren.

Waar vroeger in Gorinchem de havenmond van de Linge was is nu een prachtige, midden in het oude stadscentrum liggende, jachthaven aangelegd. Dat zorgt in de zomer voor veel toerisme en gezelligheid. Gorinchem is mijn woonplaats. Ik mag in het voorjaar, als de fruitbomen in volle bloei staan, graag langs de Linge wandelen. Zaterdag 9 april 2011 was het opnieuw zo'n heerlijke zonnige voorjaarsdag, waar we de laatste weken ruim mee worden bedeeld.

Een uitgelezen dag om van het prachtige kleinschalige rivierenlandschap van de Linge te gaan genieten. De startplaats is in Gellicum. Dat is uit Gorinchem het snelst te bereiken. Woon je in een ander deel van het land, of wil je met de trein reizen, dan is het station Beesd een uitgelezen beginpunt van de wandeltocht.

Het station Beesd ligt dicht bij een afrit van de A2 en heeft een klein parkeerterrein waar je gratis gebruik van kunt maken. Beeldbepalend voor het gezicht op het kleine Lingedorp Gellicum is de statige kerk met daaraan verbonden het rechthuis. De oorsprong van de kerk op deze plaats stamt uit het begin van de 13e eeuw. Zowel van buiten als van binnen is het een prachtig bouwwerk, maar de combinatie met een rechthuis maakt het pas echt bijzonder. Dit rechthuis werd omstreeks 1636 tegen de toren aangebuowd.

Waarom voor deze aanbouwconstructie is gekozen is onduidelijk. Misschien wilde men voordelig bouwen, het scheelde immers een muur! De voorgevel van het rechthuis wordt gesierd door een fraai wapenschild waarin we de wapens van de families Tengnagell en Van Boetzelaer kunnen onderscheiden. Beide families waren nauw met de geschiedenis van Gellicum verbonden. Ik woon al lange tijd in Gorinchem. Ik ben een liefhebber van fietsen en wandelen. Ik ken daarom het Lingegebied als mijn broekzak. Iedere keer weer vind ik het wandelen langs de Linge in het voorjaar, wanner de fruitbomen in bloei staan, een feest. Ook deze dag genoot ik weer volop en met mij vele anderen die op deze mooie zaterdag aan het fietsen of wandelen waren. Via het fietspad op het viaduct langs de A2 wordt de Linge overgestoken.

Via de Notendijk wandel je heerlijk verder door het prachtige landgoed Mariënwaerdt. De naam Mariënwaerdt betekent het eiland (waard) van Maria. De geschiedenis van het landgoed gaat terug tot 1129, toen er een Norbertijner abdij werd gesticht. De hoofdgebouwen van deze abdij waren te vinden aan 't Klooster, op de plaats waar nu het Huis Mariënwaerdt staat. De stroomrug waarop het klooster gebouwd werd, lag als een eiland te midden van het lager gelegen land, dat het grootste gedeelte van het jaar onder water stond. Het klooster bevond zich in een gevarenzone, precies op de grens van de provincies Utrecht, Holland, Gelre (Gelderland) en Brabant, waar vaak werd gevochten en geplunderd. Het werd dan ook meerdere malen verwoest en weer opgebouwd. In 1567 maakten de vernielingen en plunderingen door de bendes van Brederode hier definitief een einde aan. Vervolgens heeft het landgoed honderd jaar te koop gestaan, alvorens het in 1734 gekocht werd door A.O.R.F. graaf van Bijlandt, de voorvader van de familie Van Verschuer, de huidige eigenaren.

Hij bouwde het Huis Mariënwaerdt op de gewelven van de voormalige abdij, waarvan de kelders met kruisbogen nog steeds te bezichtigen zijn. Sindsdien is Mariënwaerdt steeds in rechte lijn vererfd, waarbij de gebiedsgrenzen ongewijzigd zijn gebleven. Inmiddels beheert de negende generatie van de familie Van Verschuer het landgoed. Op Mariënwaerdt in haar huidige vorm staan drie landhuizen en zeventien boerderijen. Mariënwaerdt heeft 40 Rijksmonumenten, waaronder veertien monumentale hofsteden en vele hooibergen en vloedschuren. Het landgoed wordt door de huidige eigenaren toeristisch verder ontwikkeld. Na een mooie wandelronde, voor een groot deel door het stille ongerepte gedeelte van het landgoed, wordt bij station Beesd het landgoed weer verlaten.

De A2 wordt gekruist en gaat de route langs de camping Betuwe Strand verder. Op de camping ligt een grote waterplas met een waterskibaan. Heel leuk om daar even naar te kijken. Dan volgt er een lang stukje rechtuit wandelen langs de spoorlijn. Het verharde weggetje is echter smal en rustig. Daarna keert de wandeling terug op smalle lage dijkjes van de Linge. Via het schilderachtige Rhenoy wordt de Linge weer overgestoken, waarna het nog maar een klein tippeltje is naar de auto bij het kerkje van Gellicum.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een bijzonder mooie GPS wandeling door het met veel natuurschoon gezegende Banisveld, de Kampina en het Dal van de Beerze 15, 17 en 21 km.

2011-04-07T17:10:00.005+02:00

Het vroege voorjaar zijn gouden tijden voor de natuurminnende wandelaar. Vooral als het weer meewerkt, en het wandelen extra wordt op-gefleurd door een vrolijk schijnende lentezon ,en aangename temperaturen tot over de 20 graden C. Woensdag 6 april is zo'n dergelijke wandeldag die alles mee heeft en waarvan het van de eerste tot de laatste meter van de wandeling alleen maar puut genieten is. De prachtige natuurgebieden, waar de wandelroute deze dag doorheen voert, draagt daar een aanzienlijk deel toe bij.

Ik had al eens eerder door het schitterende natuur-ontwikkelingsgebied Banisveld, het waterijke Kampina en het slingerende Dal van de Beerze gewandeld. Ik besloot om nu eens een keer deze mooie natuurgebieden in een wandelroute aan een te rijgen. Eigenlijk had ik ook nog het meer oostelijk liggende natuurgebied De Mortelen in de route willen opnemen, maar dat zou de wandeling te lang maken. Nu schampt de route als het ware dit mooie natuurgebied. Tussen Oisterwijk en Oirschot ligt een aantrekkelijk stukje Brabants platteland.

Een oud cultuurland van kleine weilanden, doorsneden door dijkjes met eiken begroeid en rijen iele populieren. Verscholen tussen het groen liggen kleine buurtschappen met oude langgevelboerderijen. Het is een landschap dat doet denken aan een tijd nog zonder tractoren en kunstmest, een tijd van trekpaarden, ploegen en watermolens. Midden door dit gebied stroomt het riviertje de Beerze. Nog niet zolang geleden was dit een rechte, tussen kades ingeklemde bak water waar weinig aan te beleven viel. Maar daar is de laatste tijd snel verandering in gekomen.

Waterschap De Dommel wil de Beerze over het hele traject zijn oorspronkelijke aanzien teruggeven. Rivierkronkels, moeraszones, vistrappen, zandige oeverranden en overstromingsvlakten moeten het Beerzedal tot een groen lint omtoveren, aantrekkelijk voor natuur en wandelaars. De wandelroute begint vanaf de kerk in Spoordonk. Rond de kerk is voldoende parkeergelegenheid te vinden. Je wandeld vanaf de kerk in Spoordonk over kleine rustige verharde wegen naar het buurtschap Polsdonken.

De omgeving van Spoordonk ademt nog de atmosfeer van het tradirionele Brabantse platteland. Zo kun je in het buurtschap Polsdonken een aantal fraaie exemplaren van de langgevelboerderij bewonderen. In dit type boerderij zijn woning, stal, schuur en dorsvloer onder een dak gebouwd. De toegangsdeuren tot al deze ruimtes zijn traditioneel naast elkaar in de lange gevel aangebracht. Vandaar de naam. Sommige boerderijen zijn van generatie op generatie doorgegeven. Vroeger waren het echte gemengde bedrijven met koeien, varkens, kippen, akkerbouw en fruitbomen.

Tegenwoordig zijn ze veelal gespecialiseerd. Ondertussen zijn de verharde weggetjes overgegaan in graspaden. Het is heerlijk wandelen door dit oude boeren- cultuurlandschap. Via de Brinksedijk wordt het prachtige natuurontwikkelingsgebied Banisveld bereikt. De oorspronkelijke voedselrijke bovengrond is hier afgegraven en afgevoerd. Dat bracht de originele zandgronden weer aan de oppervlakte. In de bodem bleken talloze zaden bewaard gebleven die nu spontaan weer ontkiemen. De meest bijzonder soort die zich nu weer laat zien is het zeer zeldzame teer guichelheil, maar ook andere beschermde soorten als zonnedauw, draadrus en moeraswolfsklauw steken weer regelmatig de kop op.

Het water wat door de moerassen van het Banisveld stroomt, is afkomstig van verderop gelegen landbouwgebied. Om te voorkomen dat met meststoffen verrijkt water door het Banisveld stroomt, is ten zuiden van de Brinksdijk een zuiveringsmoeras van rietvelden aangelegd, het Scheiendsven. Het aangeplante riet filtert de meststoffen uit het water, zodat zeldzame op schrale grond groeiende plantensoorten in het Banisveld meer kansen krijgen, ten opzichte van de algemene plantensoorten. Na het Banisveld gaat het verder door de Kampina.

Hier moet je absoluut zelf een keer gewandeld hebben, om ten volle de schoonheid en natuurrijkdom van deze streek ervaart te hebben. Dat is niet in woorden te vangen! Ik heb hier al een aantal malen gewandeld, maar iedere keer weer ben ik diep onder de indruk. Echt puur genieten! Ik heb drie verschillende routes door dit stukje natuur van de Kampina in deze wandeling opgenomen. De langste route, met een lengte van 21 km, is absoluut de mooiste van de drie. Je loopt hierbij dan ook een stukje op de wonderschone smalle drassige oever, van een op deze plaats heftige slingerende en snel stromende Beerze.

Pure oernatuur! Goede waterdichte schoenen zijn een vereiste! Minder vochtig, en toch ook heel mooi is de wandeling van 17 km. Deze route was vandaag mijn favoriet. Omdat ik pas later op de dag was gaan wandelen, was het ondertusen al laat in de middag geworden. Ik wilde ik toch wel voor het donker thuis zijn. Na de Kampina gaat het verder door het Dal van de Beerze. Tussen de Viermannekesbrug en de kampina is een 170 hectare grote overstromingsvlakte gecreeerd. Het water van de Beerze wordt hier langer vastgehouden, waardoor de afvoer vertraagt en wateroverlast benedenstrooms afneemt. Het deel tussen de Brinksedijk en de Logtse Baan overstroomt gemiddeld een keer per jaar. Het is voornamelijk ingericht als moerasbos. Het ontwikkelde moeras ten zuiden van de Logste Baan staat ongeveer honderd dagen per jaar onder water. Het overstromingsgebied heeft zich inmiddels ontwikkeld tot een druk bezocht vogelgebied. Het gebied is vanaf de Logste Baan, via twee klaphekken aan weerszijden van de Beerze, voor wandelaars toegankelijk.

De overstromingsvlakte wordt via een klaphek aan de overzijde, langs de oever van de Beeerze, weer verlaten. De hier vroeger zo kaarsrechte Beerze heeft inmiddels zijn natuurlijke loop terug gekregen. Het is lekker wandelen langs de slingerende oevers. In de buurt van Spoordonk is in de Beerze een vistrap aangelegd. Een prachtig stukje natuur, met op de achtergrond het schilderachtige dorpszicht met kerk van Spoordonk. Bij de Spoordonkse Watermolen wordt de Beerze verlaten. Al vanaf 1320 werd er gesproken over een watermolen aan de rivier de Beerze. De molen hoorde bij kasteel Ten Bergh dat even verder naar het zuiden lag. De eerste molen was van hout gemaakt. In 1868 zijn er stenen muren omheen gezet. De molen diende voor het malen van graan en het persen van olierijke zaden. Het verschil in waterpeil voor en na het molenrad bedraagt bijna twee meter. In de Spoordonkse Watermolen is een restaurant gevestigd.
(Bron: Waterschap De Dommel)

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Door bos en weiland, over heide en stuifzand, een mooie gevarieerde wandeling over het nieuwe klompenpad, het Eeskooterpad 15 km.

2011-04-04T23:21:00.003+02:00

Regelmatig bezoek ik de website klompenpaden.nl om te kijken of er wellicht weer nieuwe klompenpaden bij zijn gekomen. Ik zag laatst dat er inderdaad weer een aantal nieuwe klompenpaden te verkennen zijn. Zaterdag 2 april 2011 was het schitterend warm voorjaarsweer. Een uitgelezen dag om het voor mij nieuwe Eeskooterpad op de Veluwe rond Otterlo te gaan ontdekken. Het klompenpad begint bij Cafe-Restaurant De Waldhorn aan de Dorpsstraat 2 in Otterlo. Hier kun je ook de brochure van het Eeskooterpad aanschaffen.

De route is met wit/groene stickers, voorzien van een klomp, gemarkeerd. De GPS track van mijn wandeling wijkt enigszins af van de gemarkeerde route van het klompenpad. Door de GPS route te volgen vermijd je een stuk wandelen langs de druk bereden Harskamperweg. Bovendien vond ik het wandelen over de lange Boveneindseweg wel erg eentonig en heb ik een omweg gemaakt over de naast gelegen mooie heide. Al tijdens het uitstappen op het parkeerterrein van het restaurant werd mijn reukorganen gestreeld door de heerlijke geur van vers gebakken vis.

Ik had die ochtend al vroeg ontbeten, zodat ik best wel trek had. De verleidelijke geuren kwamen uit de wagen van een visverkoper, direct aan het begin van de Dorpsstraat. Na het nuttigen van een heerlijke grote warme vers gebakken lekkerbek ging ik dan uiteindelijk op weg. Na de Dorpsstraat gaat het linksaf een zandweg op. Halverwege de zandweg waren een aantal personen druk bezig om een grote stapel hout in stukken te zagen en hakken. Het ging hier duidelijk om het aanleggen van een voorraad brandhout voor de open haard.

Als ze dat allemaal klein hebben gehakt dan kunnen ze wel een paar jaren vooruit, zo groot was de stapel. Via een overstap wordt een weiland betreden. Het is echt een onvervalst klompenpad, waarbij je over particulier terrein, in de vorm van boerenerven en landerijen, mag wandelen. De route voert langs de ingang van het Nationaal Park de Hoge Veluwe. Op deze mooie warme voorjaarsdag stond er een lange rij bezoekers voor de kassa. Na de ingang van het park volgt een lange kaarsrechte zandweg door een dennenbos.

Dat begon mij snel te vervelen en sloeg ik rechtsaf, via een kronkelig pad de naast gelegen half begroeide heide op. Via een grote boog over de heide kom je uiteindelijk weer op de zandweg terecht. De uitzichten op de heide zijn schitterend. Kort geleden zijn hier een groot aantal dennen gekapt, zodanig dat er naar alle kanten mooie uitzichten zijn ontstaan. Na de zandweg slaat de wandeling rechtsaf omhoog, over de bovenzijde van een groepje vroegere stuifduinen. De hoge duinen zijn in de loop der tijd begroeid geraakt met beukenbomen.

Over de toppen loopt een smal slingerend pad. Vanaf dit pad kun je genieten van prachtige vergezichten over de omliggende uitgestrekte heidevelden en stuifzanden. In het bos wat hierna volgt zag ik overal vlak bij de grond plukjes mos groeien, die een takje van een struik of onkruid gebruiken om hogere sferen op te zoeken. De drukke Arnhemseweg wordt over gestoken. Daarna gaat de wandeling verder langs een weide waarin een aantal prachtige zwartbruine glanzende paarden aan het grazen waren.

Halverwege het pad langs het weiland zag ik een vergeten rietenstoel staan. Een buitenkansje om even lekker te rusten en een broodje te eten. De eerder genuttigde gebakken lekkerbek was al allang weer vergeten. De paarden kwamen nieuwsgierig bij de afscheiding staan. Altijd leuk om zulke mooie glanzende gezonde paarden van nabij te bewonderen. Na een aantal aaien over hun bruine strak gespannen velletje gegeven te hebben, ging ik weer verder. De route passeert een camping. Je vind veel van deze schone goed onderhouden luxe campings in de streek rond Otterlo.

Op een gegeven moment worden de bossen verlaten en loopt de route van het klompenpad verder over graspaden over particulierterrein. Dat wordt ook steeds middels een bordje aangegeven, dat je je als bezoeker op dit particulierterrein aan enkele regels dient te houden. Bij een boerderij stond een picknicktafel met de uitnodigende tekst 'Effe Ruste'. Dat was wel aan mij besteed. Ik ben nu eenmaal een hele luie GPS wandelaar. Wat verder op voert de route langs een schaapskooi met de naam 'Eeskooten op de Veluwe'.

Hier heeft duidelijk het klompenpad zijn naam van ontleend. De druk bereden Harskamperweg wordt overgestoken. De GPS wandeling verlaat hier de oorspronkelijke route van het klompenpad. Via een hekje wordt een stukje voor wandelaars opengesteld militairterrein betreden. Een mooi stukje bos met een oude stuifduin, een weiland en een meertje. In het bos wordt weer een stukje van het klompenpad opgepakt. Na een rondje wandelen over het militairterrein wordt het weer door het zelfde klaphek verlaten.

Nu is het nog maar 800 meter wandelen langs de Harskamperweg, vol met lawaaierige motorrijders, tot het parkeerterrein van het restaurant De Waldhorn wordt bereikt. Na nog een lekker ijsje gekocht te hebben, ging ik weer, vol tevredenheid over deze geslaagde heerlijke wandeldag, huiswaarts.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Struinen tussen Brakel en Gameren door de Bovenwaard en de Breemwaard 14 km.

2011-03-30T16:24:00.005+02:00

Het is weer voorjaar en dan is struinen door de uiterwaarden van de Merwede en Waal een van mijn favorite wandel- bestemmingen. Voor de mooie zonnige zondag 27 maart 2011 had ik dit keer het stukje uiterwaard tussen de Betuwse dorpjes Brakel en Genderen in het vizier. Ik had dit keer niet thuis vooraf een GPS track uitgezet. Ik wilde mij tijdens het struinen door het landschap en de terrein kenmerken laten leiden. De wandeling begint beneden aan de Waaldijk aan de rand van Brakel. Via een onverharde landweg is het op deze plek mogelijk om met de auto de Waaldijk af te rijden, waarna direct aan de voet van de dijk plaats is om te parkeren. Zonder GPS is deze struinroute ook prima te doen, want je kunt hier langs de rivier en de dijk eigenlijk niet verdwalen. Nadat de wandelschoenen zijn aangetrokken loop je de landweg af, naar de rivier toe. De heenweg van de struinroute gaat voor het grootste deel over de zandstranden langs de rivier. De terugweg voert over de hoge rivierdijk van waar af je naar weerskanten van een weids uitzicht over het prachtige landschap kunt genieten. Tussen Brakel en Zaltbommel ligt een uiterwaardengebied met bijzondere natuurwaarden. Echte riviernatuur met een lage dynamiek. Het gebied kent geen nevengeulen maar overstroomt met enige regelmaat.

Het water blijft er lang staan en kan slechts via een sluisje het gebied verlaten. Ooibos, moeras, stroomdalflora en kleine poelen maken het gevarieerd. Dat wordt door veel organismen gewaardeerd. Van watertorkruid en knikkende distel tot bever, veldleeuwerik, pantserjuffer en ga zo maar door. De lijst is te lang om op te noemen. De waard werd eind 17e eeuw Kostverlorenwaard genoemd omdat na de aanwezigheid van de Fransen, de zomerkade zodanig was vernield dat kost verloren was. Omdat reparatie te duur was bleef deze naam bestaan tot na de watersnood van 1861 de kade alsnog werd gedicht.

Toen is ook de naam Breemwaard ontstaan naar de naam van iemand die een sluis dicht (een bremer). Tot het hoge water van 1995 had de waard vooral een agrarische functie. De maatregelen die na 1995 zijn genomen om de Bommelerwaard voor de toekomst veilig te stellen hadden grote consequenties voor het uiterlijk en gebruik van de Breemwaard. Het agrarisch gebruik speelt nu geen hoofdrol meer. Vee houdt in de zomermaanden het gras kort. Verder krijgt de natuur ruim baan. Klei en zand uit de waard zijn gebruikt om de dijk te verzwaren.

Enkele oude kleiputten werden met elkaar verbonden en een oude strang werd enigszins hersteld. Bij het opnieuw inrichten van het gebied is een boerenpad gespaard gebleven om het gebied toegankelijk te houden. Ook zijn er rillen aangelegd die een nostalgisch spekdammen uiterlijk hebben. Samen met de oude kleiputten, het wilgenstruweel, een griend en de moerasbosjes is het uitgegroeid tot het voorbeeld voor laagdynamische riviernatuur. Wat zijn nu eigenlijk spekdammen, zal je je wellicht afvragen?

In de lage delen van de uiterwaarden maakte men dammetjes waarop wilgen werden geplant. De beplanting zorgde ervoor dat de ontstane greppels langzaam verlanden. Het hout werd voor diverse doeleinden gebruikt waaronder het maken van bezinkstukken om de dijken te versterken en als brandstof voor ovens. Het nieuw verkregen land kon na verloop van tijd gebruikt worden voor andere agrarische doeleinden. Er zijn nog enkele voorbeelden te vinden van dergelijke originele elementen. Een ervan ligt bij het wiel tussen Ammerzoden en Well.

Het eerste deel van de struintocht voert over de in de voorjaarszon blinkende rivierstranden van de Waal door de Bovenwaarden. Hier en daar zal je een hek moeten beslechten maar daarvoor is het ook een struinroute, niet waar? Op een gegeven moment worden de uiterwaarden onderbroken door een haven en een fabriek. De voet van de dijk moet weer worden opgezocht. Hier beneden aan de dijk kan de wandeling worden voortgezet. Na het dorpje Zuilichem gaat het weer verder langs de rivier, maar nu door de Breemwaard. Op een gegeven moment heb ik de rivierstranden verlaten. Ik ben daarna verder gegaan langs de plassen, die hier in dit natuurgebied zo'n tien jaar terug zijn uitgegraven voor het winnen van de klei en zand, voor het ophogen van de naast gelegen rivierdijken. Ik zocht eigenlijk een doorgang tusen de plassen door. Dat viel lang niet mee, want ondertussen zijn de oevers van de plassen volledig dichtgegroeid. Daar kom je als wandelaar vast niet meer ongeschonden doorheen. Ik probeerde dat dus maar niet. Uiteindelijk bereikte ik, na toch nog een klein stukje worstelen door woeste dichte oeverbegroeing, de voet van de dijk. Via de dijk gaat het weer terug naar Brakel. Bovenop de dijk loopt het een stuk gemakkelijker en kun je genieten van schitterende uitzichten. Ik ben nog twee keer afgedaald naar de Breemwaard. De eerste keer om toch nog even van een stukje wandelen langs de plassen te genieten. De tweede keer heb ik een bezoek gebracht aan de vogelhut op de Kostverlorendam. Ik hoopte tijdens het passeren van een boerderij bij Zuilichem een foto te kunnen maken van klepperende ooievaars op het hoog gelegen nest. Op de heenweg lukte dat niet. Ook nu lieten ze hun liefdesleven even voor wat het was, en stonden ze gebroederlijk naast elkaar rustig om zich heen te kijken. Al van ver zag ik de auto staan. Ik was pas later in de middag gaan wandelen. Het begon zo vroeg in het voorjaar aan het einde van de dag toch wel behoorlijk frisjes te worden. Ik was blij dat ik de warme auto weer kon betreden en huiswaarts kon keren.
(Bron: Natuurwacht Bommelerwaard)

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Verines 6 km, hoogte: 780 - 1060 m, datum: 17-06-2010, Verines - Wallis, Zwitserland.

2010-12-20T22:55:00.001+01:00

Ik had al op een informatiebord gezien dat de wandeltocht die ik op deze vakantiedag wilde maken uit veiligheidsoverwegingen wellicht niet te volbrengen was. De oversteek van de bergrivier La Losentse op circa 1100 m hoogte was gevaarlijk en alleen voor zeer geoefende bergwandelaars te volbrengen, zo las ik. Tja, zien is geloven niet waar? Dus ik ging het toch maar proberen, of ik de vooraf uitgezette wandelroute over dit als gevaarlijk aangemerkte oversteek toch af kon leggen. De wandelroute start op een hoogte van 780 m, vanaf een haarspeldbocht in de steile bergweg tussen Ovronnaz en Grugnay, vlakbij een waterval van de bergrivier La Losentse.

Op deze plaats in de haarspeldbocht is gelegenheid om de auto in de berm van de weg te parkeren. Via een smal bergpad gaat het vrij steil omhoog. Het begon helaas een beetje te regenen. Het pad was best wel glibberig dus ik moest elke stap goed opletten om niet uit te glijden, om daarmee een mogelijke smak in de wildstromende lager gelegen bergrivier te voorkomen. De natuur rond het bergpad is schitterend. Je klimt door prachtige dichte loofbossen met voortdurend spectaculaire uitzichten over het steile dal van de bergrivier. Halverwege de klim omhoog zag ik een degelijke voetgangersbrug over de bergrivier liggen.

Mocht het mij niet lukken om de oversteek hogerop te maken, dan kon ik altijd nog terugkeren naar dit punt, om daarna als nog aan de overzijde van het dal mijn wandeling verder te vervolgen. En ja hoor, zo'n 2 km en veel gezwoeg hogerop zag ik dat het inderdaad veel te gevaarlijk was om in mijn eentje, vooral ook door het regenachtige weer, de oversteek over de bergrivier te maken. Een groot stuk van het bergpad was door het wild stromende water weggeslagen en in de diepte verdwenen. Super link voor een eenzame wandelaar op leeftijd om zich daar al glibberend overheen te wagen! Dan maar weer omlaag naar het punt waar via de voetbrug wel een veilige oversteek over de bergrivier was te maken.

Ik bleek in een soort van goudkust terecht gekomen te zijn. De meest riante villa's en chalets waren er op deze zijde van de berghelling van het dal te vinden. Blijkbaar is het dorpje Verines een plaats waar de fabrieks- en bankdirecteuren uit het grote bedrijvige Sion in het Rhonedal hun woonpaleis neer hebben laten zetten. De route loopt op dit stuk over een verharde weg, want de grote dure luxe auto's die bij de chalets geparkeerd staan vereisen nu eenmaal dergelijke goede geasfalteerde wegen. Uiteindelijk gaat de wandeling weer verder over een smal onverhard pad. Dit pad blijkt een onderdeel te zijn van een oude vergeten bisse, en wel de Bisse Dapleyes. Vroeger waren dergelijke kunstmatig aangelegde beekjes langs de berghellingen essentieel, om het boerenbedrijf langs de in de zomer soms zeer droge berghellingen van het Rhonedal mogelijk te maken. De bisses voerden van veraf het water van een bergrivier aan om hiermee terplaatse de weilanden en akkers te kunnen bevloeien. Om de bisses te kunnen onderhouden, werd er altijd gelijk een voetpad langs de beekjes aangelegd.

Op veel plaatsen langs de hellingen van het Rhonedal zijn dergelijke oude bisses tot prachtige wandelpaden getransformeerd, die door het gelijkmatige hoogte-verloop voor iedere wandelaar, jong en oud, goed toegankelijk zijn. De druilige regen op deze dag ging over in grote kledderige vlokken natte sneeuw. Dat was niet aangenaam meer! Het confortabele appartement in Ovronnaz lonkte mij toe.Wandelen met een GPS is gemakkelijk. Je ziet precies op het kaartje waar je bent en hoe je weer zo snel mogelijk terug bij de auto kunt komen. Ik zag dat het mogelijk was om langs de bergbeek Torrent de Cry via een smal steil pad weer omlaag te gaan. Dit bleek een schitterend pad te zijn, waarbij je langs de rand van een steil ravijn toch veilig omlaag kon lopen. Wat wel opvalt op deze helling van het dal zijn de prachtige exotische bloemen die hier bloeien. Een gedeelte hiervan is wel aangeplant in de tuinen van de grote chalets, maar je vind ook veel prachtige veldbloemen langs de paden. Het laatste stukje van de route gaat over een brede asfaltweg waarmee ook de bergrivier La Losentse weer wordt overgestoken. Dan is het nog een klein half uurtje rijden over de steile bergweg omhoog, terug naar Ovronnaz.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Dugny 6 km, hoogte: 1050 - 1290 m, datum: 15-06-2010, Ovronnaz - Wallis, Zwitserland.

2010-11-06T22:55:00.000+01:00

Het appartement waar ik tijdens mijn vakantie in Ovronnaz verbleef was rondom voorzien van een breed overdekt balkon. Op elk uur van de dag kon je in een luie stoel van de zon genieten. Vooral in de ochtend vind ik het heerlijk om na het ontbijt op het balkon languit in een ligstoel van het mooie uitzicht over het brede Rhonedal te genieten. Tegen het middag uur krijg ik dan meestal toch wel zin om een stukje te gaan wandelen.

Deze keer, op dinsdagmiddag 15 juni 2010, besloot ik om het smalle pad langs de bergrivier La Salentse een stukje naar beneden te volgen, om daarna via het dorpje Dugney, en een klein wondermooi beekdal, weer naar Ovronnaz terug te keren. Deze korte, maar zeer mooie wandeltocht, heeft een lengte van 6 km.

Het eerste stukje van de route had ik al eens eerder afgelegd. Toen liep ik echter op dit pad langs de bergrivier omhoog, na een lange zware bergtocht. Dan heb je door de vermoeidheid niet meer zo veel oog voor al het moois om je heen. Naar beneden lopen gaat nu eenmaal een stuk gemakkelijker, en nam ik in alle rust volop de tijd om het liefdesleven van een stel parende slakken gade te slaan, en op de video en foto vast te leggen. Veel actie viel er echter niet te beleven. Zo nu en dan werd er in een uitbarsting van hartstocht een oog op een steeltje naar buiten gestoken, maar daar bleef het verder wel bij.

Ook het paren bij slakken gaat in het bekende slakkengangetje. Ze hebben gelijk ook. Haastige spoed is zelden goed, zo luidt ook bij slakken het spreekwoord. De La Salentse wordt via een smalle voetbrug overgestoken waarna de wandeling over een brede grintweg verder gaat.

Een schietvereniging heeft hier zijn stek gevonden. Vanaf deze plaats wordt over de bergrivier op de doelen aan de overzijde van het dal geschoten. Ze houden ook van lekker eten, zag ik. Naast de plek van waar af ze schieten staat een grote stenen barbecue met zitbanken en tafels er om heen.

Ik had helemaal geen haast op deze wandelmiddag en nam de tijd om macrofoto's te maken van de vele prachtige veldbloemen, en de insekten die door de nectar van de bloemen werden aangetrokken. Een wondermooie kleine microwereld, waar je echt even op je hurken gezeten de tijd voor moet nemen om van al dat moois te genieten.

Het dorpje Dugney wordt gepasseerd. Het dorp bestaat uit een mengelmoes van boerderijen en vila's. De tuinen staan vol fleurige bloemen en rozenstruiken. Deze op het zuiden gelegen helling van het Rhonedal heeft een subtropisch klimaat en alles bloeit hier overdadig.

Na het dorpje blijft de wandeling zo'n kilometer lang op de zelfde hoogte. Na een boerderij gaat de route weer omhoog. De tocht voert hier door een klein lieflijk beekdal. Ik had hier al eerder gewandeld maar toen liep ik omlaag. Van af de andere kant leek het beekdal weer volledig nieuw voor mij. Op dit stukje van de route moet je best wel flink werken om weer de paar honderd meter omhoog naar Ovronnaz te geraken.

Het smalle pad gaat vrij steil omhoog. Enkele zweetdruppeltjes verder loop je weer door Ovronnaz en dan komt al snel het eindoel weer in het zicht. Ik zag bij thuiskomst in het appartement dat enkele van de macrofoto's die ik onderweg had gemaakt van bloemen met een nectar veroberend insekt zeer waren geslaagd.

Zowel de bloem als het insekt waren haarscherp in beeld gekomen. Dat geeft veel voldoening! Mijn dag was, naast de heerlijke wandeltocht, hiermee bijzonder geslaagd.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling wijndorp Produit 13 km, hoogte: 550 - 1290 m, datum: 14-06-2010, Ovronnaz - Wallis, Zwitserland.

2010-10-21T22:24:00.001+02:00

Ik ga speciaal met vakantie naar Zwitserland voor het wandelen in de bergen. Bij voorkeur doe ik dat in de maand juni. De bergtoppen zijn dan nog bedekt met sneeuw, maar de alpenweiden al heerlijk groen met vele veldbloemen. Een prachtig landschap waar ik iedere keer weer volop van kan genieten. Dit jaar ontdekte ik dat Zwitserland eigenlijk nog veel meer aan landschappelijk schoon heeft te bieden.

De wijngaarden waar ik doorheen reed, op weg de helling omhoog, naar mijn vakantiebestemming in het bergdorp Ovronnaz, zagen er werkelijk prachtig uit. Daar wilde ik zeker wel eens doorheen wandelen! Ik zag op de kaart dat ik vanuit Ovronnaz een mooie rondwandeling, over de langs de berghelling op terrassen gelegen wijngaarden, naar het wijndorp Produit kon maken, en via het dal van de bergrivier Losentse weer terug omhoog naar Ovronnaz.

De totale lengte van de tocht is 13 km. Het hoogteverschil dat moet worden overbrugt is 730 meter. De route start vanaf de onderzijde van het wellnesscentrum Thermalp les Bains. Het eerste stukje van de route gaat door het dorp. Aan het einde van de Chemin Bellevue gaat de wandeling verder over een smal voetpad de berghelling naar beneden. Je wandelt hier door een prachtig met loofbossen begroeid lieflijk beekdal.

De smalle beek wordt een aantal malen via een voetbruggetje gekruist. Het beekdal was in deze tijd in het voorjaar bezaaid met vele kleurige veldbloemen. Hoe lager je de helling afzakt, des te meer maakt het loofbos plaats voor kleine alpenweiden. Het was nog vroeg in de ochtend. De dauw op het lange gras maakte mijn broekspijpen binnen de korst mogelijke tijd kledder nat.

Maar wat geeft het, dat droogt wel weer in de warme zuidelijke zon. Een stukje verder op, na een wat rommelig ogende boerderij, komen op een hoogte van circa 800 meter de eerste wijngaarden in het zicht. De druiventrossen waren nog maar klein. Het leek meer op een trosje kleine miniatuur erwten. Via smalle paden tussen de terrassen van de dicht op elkaar geplakte wijngaarden gaat het verder omlaag.

Werkelijke elk stukje grond op de berghelling is beplant met druivenranken. De wijnbouwers houden van fleurigheid, want de randen van de wijngaarden zijn beplant met prachtige bloeiende rozenstruiken of andere mooie bloemen. Ook vind je tussen de wijngaarden regelmatig een soort van volkstuinhuisjes. Ik neem aan dat deze huisjes tijdens de oogst dienen om te lunchen en uit te rusten van de zware arbeid. Want zwaar is het werk wel op deze steile hellingen.

Tijdens mijn tocht zag ik een aantal arbeiders in de wijngaarden bezig om de wijnranken te snoeien en op te binden. Inmiddels was het behoorlijk warm geworden en de met keien bezaaide grond straalde heel wat zonnewarmte terug omhoog naar de personen die zich toeristisch of beroepshalve in de wijngaarden op hielden. Een helikopter was bezig om de wijngaarden met een of ander spul te besproeien. En tractor kan natuurlijk op deze steile hellingen niets uitrichten.

Het eerste wijndorpje wat je op de route tegen komt is Montagnon. Ook hier heel veel kleurige rozenstruiken in de tuinen en langs de kant van de weg. Niet alleen de taal is in dit gedeelte van Zwitserland het Frans, maar ook heel de uitstraling van het dorpje en de inwoners kan eenvoudigweg niet Franser zijn dan hier. Mijn blik werd getrokken door een pastelkleurig suikerzoet beeld van een mooie jonge vrouw met een mand waaruit een klein katje omhoog klimt.

Het beeld mag dan wel vallen in de categorie kitsch, maar toch vond ik het in deze omgeving volledig tot zijn recht komen. Het volgende wijndorp is Produit. Dit dorp is een evenbeeld van het voorgaande Montagnon. Na Produit blijft de route bijna 3 km lang op een hoogte van rond 600 meter. Je wandeld hierbij continu door de wijngaarden, op smalle voetpaden, of over de wat bredere grintwegen, die dienen om in het najaar de oogst aan druiventrossen af te kunnen voeren naar de wijnmakerijen.

Op een gegeven moment moest ik weer een klein stukje terug lopen. Het pad wat ik op de digitale kaart voor de route had uitgekozen was inmiddels, met een stukje berghelling er bij, naar beneden gestort. Daar kon zelfs een klimgeit niet meer over heen! Via de verharde weg kon ik uiteindelijk weer de route oppikken. Nu wordt het wel even heel hard werken. Tot nu toe ging het wandelen heel gemakkelijk, want alles ging omlaag of bleef op de zelfde hoogte. Nu moet je weer helemaal omhoog, van de wijngaarden op rond 600 meter terug naar Ovronnaz op bijna 1300 meter hoogte.

Het is echter wel een prachtig stuk om te lopen. De route loopt afwisselend door bos of over alpenweiden. Daarbij heb je een wondermooi uitzicht over het brede Rhonedal en de smalle diepe vallei van de bergrivier Losentse. Vele zweetdruppeltjes verder kom je weer op het zelfde punt uit waar de wandeling via het kleine beekdal de helling af ging. Het is nu nog maar een klein stukje lopen door Ovronnaz voordat je weer helemaal thuis bent bent en de vermoeide ledematen verwend kunnen gaan worden.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Cabane Rambert 10 km, hoogte: 1720 - 2590 m, datum: 11-06-2010, Loutse - Wallis, Zwitserland.

2010-10-12T18:49:00.001+02:00

Verder in het seizoen, als alle sneeuw is gesmolten, is een bergwandeling naar de berghut Cabane Rambert een tocht die vrij gemakkelijk is te volbrengen. Zo begin juni is dat een heel ander verhaal. Dan is het ploeteren en zwoegen door de sneeuw. Toch vind ik het heerlijk om dan juist een dergelijke bergtocht in het hooggebergte te maken.

Je begeeft je dan in een sneeuwwitte verstilde wereld en de voldoening, als je het gestelde doel hebt bereikt, is groot. De bergwandeling begint in het bergdorpje Loutse. Dit boerengehucht is vanuit Ovronnaz over een smalle deels verharde weg met de auto bereikbaar. In de grote boerderij die daar is gelegen, is een eenvoudig restaurant ondergebracht.

Het uitzicht is er fantastisch mooi. Het eerste deel van de wandeltocht met een lengte van 1,7 km klimt van 1720 m naar een hoogte van 1900 m waar het volgende boerengehucht Chamosentse is gelegen. Van hier af gaat het verder vrij steil omhoog en verschijnen de eerste zweetdruppeltjes op je voorhoofd. De dag begon vrij nevelachtig en de wereld was door het beperkte zicht maar klein.

Gelukkig begon de nevel wat op te trekken en kwamen de spectaculaire uitzichten over het Rhonedal in beeld. Rond 2000 m passeer je een kleine grazige hoogvlakte waar een paar liefelijke beekjes hun weg vinden. Daarna wordt het rotsachtiger en gaat de route door een ondiepe kloof verder omhoog. Hier beginnen ook de sneeuwvelden maar echt lastig lopen was het niet.

De sneeuw was al oud en stevig genoeg. Alleen langs de randen van de sneeuwvelden, of op de plaatsen waar rotsen boven de sneeuw uitsteken, heb je kans dat je ineens tot je knieën in de sneeuw kan wegzakken. Op deze plekken moet je goed oppassen. Wil je de bergschoenen onder deze omstandigheden van binnen vrij van sneeuw, dus droog houden, dan zijn gamaschen onmisbaar.

Ik kom iedere keer weer diep onder de indruk van de rust die het hooggebergte uitstraalt. Hier ben je een met de natuur en volledig op je zelf aangewezen. Op een hoogte van 2500 m wordt een pas bereikt, waar je weer naar beneden uiteindelijk in Ovronnaz te recht zal komen. Ik ging nog een stukje hoger naar de berghut op 2590 m. Het contact met de buitenwereld via de GSM is in Zwitserland, ook in het hooggebergte, altijd prima voor elkaar.

Lekker gezeten in de zon tegen de warme muur van de gesloten berghut, heb ik vanaf deze hoogte in de sneeuw, trots op mijn prestatie en om ze gerust te stellen over mijn avonturen in de sneeuw, een aantal smsjes uitgewisseld met een vriendin die aan de thee zat in haar flatje, in het grotendeels beneden de zeespiegel gelegen Holland. Ik blijf mij toch voortdurend verwonderen over de hedendaagse technieken die dit allemaal mogelijk maken! Ik werd onderwijl gadegeslagen door een kudde steenbokken.

Het bleek namelijk dat de berghut voor hun een verbindingsweg was tussen twee bergtoppen en dat ik door mijn verblijf de kudde in tweeën had gesplitst. Tijd om weer de zelfde weg terug te gaan. Van een berghelling af naar beneden lopen door de sneeuw gaat heel gemakkelijk en je bent via grote gecontroleerde glijpassen zo weer beneden. De nevels waren inmiddels volledig opgetrokken en het prachtige uitzicht over het zonnige Rhonedal ontvouwde zich in volle glorie voor mijn ogen. Wat is het wandelen in de bergen toch iedere keer weer een feest! De sneeuw had inmiddels plaats gemaakt voor groene hellingen en alpenweiden vol hel geel gekleurde paardenbloemen. Het is dan fijn om na zo'n heerlijke bergtocht bij de auto in Loutse de verhitte bergschoenen uit te kunnen trekken en lekker gemakkelijk gezeten in de auto de zeker niet minder mooie terugtocht over de smalle bergweg naar Ovronnaz af te leggen.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Chibo D'En Bas 16 km, hoogte: 1150 - 1460 m, datum: 10-06-2010, Ovronnaz - Wallis, Zwitserland.

2010-09-07T23:05:00.000+02:00

Op het eerste gezicht lijkt deze bergwandeling vanuit Ovronnaz naar de bergdorpjes Chibo D'En Bas en Chibo D'En Haut, met een hoogte verschil van slechts 310 meter wat moet worden overbrugt, een 'makkie'. De schijn bedriegt echter. Als je het hoogte profiel van de GPS track bekijkt zal je zien dat dit veel weg heeft van een wild 'berg-en-dal' landschap. Dus toch echt wel een wandeltocht, waarbij je bij thuiskomst goed voelt dat je deze dag lekker bezig bent geweest. De wandeling gaat over de bovenzijde van een steile berghelling, die bijna loodrecht vanuit het Rhonedal omhoog rijst.

Je kunt tijdens het wandelen voortdurend genieten van de meest prachtige uitzichten over het Rhonedal. Ik kreeg zo nu en dan het gevoel dat ik in een luchtballon boven het dal zweefde, zo loodrecht lijkt het landschap onder je te liggen. De route start vanaf de onderzijde van het wellnesscentrum Thermalp les Bains.

Via een inmiddels door mij al eerder gelopen voetpad gaat het langs chalets omlaag en via de mooie smalle weg, direct gelegen onder de Micros winkel, wordt wat verder op de woest stromende bergrivier La Salentse overgestoken. Daarna gaat de wandeling via prachtige alpenweiden vol met voorjaarsbloemen de richting op van het bergdorpje Tsou. Via een brede in de rotswand uitgehakte grindweg, met een zeer ruw wegdek vol met losse stenen, gaat de route verder. Op deze weg mogen auto's rijden, maar je moet wel heel langzaam rijden om je auto aan de onderzijde heel te houden.

Veel auto's zal je hier dan ook niet tegen komen. De uitzichten over het brede Rhonedal zijn fantastisch. Op een gegeven moment wordt de brede grintweg verlaten een gaat de wandeling verder over een smal bergpad die ongeveer 150 m boven de grindweg ligt. Het bergpad zoekt zich een weg over de soms kale steile rotsen en dichte hellingbossen, waarbij je voortdurend zal moeten klimmen en dalen. Gevaarlijk is het overigens nergens. Op de lastige plekken in de route zijn voldoende hulpmiddelen aangebracht, zoals metalen trappen en veiligheidskettingen. Het is een zeer afwisselend pad. Dan loop je over kale rotsen en dan weer door een mooi loofbos. Echt genieten van de mooie natuur rondom, doe je hier!

Het smalle bergpad gaat uiteindelijk over in een bredere onverharde weg. Je loopt hier bij het gehucht Randdonne langs een grote kaasboerderij, waarbij je weer volop kunt genieten van de prachtige uitzichten op alpenweiden vol bloeiende bloemen, met daaronder het brede Rhonedal vol met wijngaarden en akkers. De smalle bergkloof Torrent de Metin wordt gepasseerd. Ik zag aan de wegwijzer dat er een bergpad door deze kloof omhoog liep.

Dat zag er uitnodigend uit. Ik besloot ter plekke om een paar dagen later een route uit te gaan zetten, die door deze smalle bergkloof zou voeren. Wat verder op wordt het op een steile helling hooggelegen dorpje Chibo D'En Haut gepasseerd. In het dorpje is een zeer uitnodigend restaurant met een romantisch, door druivenranken overwoekerd, terras gelegen. Via een smal voetpad, langs kleine houten chalets en door mooie alpenweiden, gaat de route omlaag.

Het lager gelegen tweelingdorpje Chibo D'En Bas wordt bereikt. Hier keert de route om. Via een smal bergpad wordt nu 150 meter lager de bergkloof Torrent de Metin weer overgestoken. Op deze plek is de bergkloof al een echt ravijn aan het worden. Via een smalle voetbrug wordt het wild kolkende bergriviertje overgestoken. Wat verder op gaat de wandeling door alpenweiden. Je moet hier echt wel je weg zoeken want, van een pad is geen sprake meer. Door gebruik te maken van de sporen die door de koeien zijn gemaakt valt dat best wel mee. Uiteindelijk bereik je de in de rotsen uitgehakte grintweg die de richting op gaat van Ovronnaz. Halverwege gaat de grintweg door een ruw in de rotsen uitgehakte tunnel. Gelukkig is de tunnel niet al te lang zodat je halverwege, in het inmiddels aarde donker geworden gedeelte, alweer in de verte het daglicht ziet schemeren. Ik wilde niet de zelfde weg naar Ovronnaz terug lopen. Bij het begin van het eerder op de dag gelopen smalle bergpad, gaat een andere smalle weg omlaag, het dal in. Uiteindelijk komt het pad uit bij de bergrivier La Salentse.

Echter wel een flink stuk onder Ovronnaz. Via een prachtig gelegen smal pad langs de rivier moet je dus weer een flink stuk omhoog lopen. De zoveelste helling die je op deze wandelroute zal moeten beslechten. Langs het pad staan in ieder geval genoeg banken om zo nu en dan weer even op adem te komen. De bergrivier wordt weer op het zelfde punt als eerder op de dag overgestoken, waarna de inmiddels bekende route terug naar het uitgangspunt aan de onderzijde van Thermalp les Bains wordt afgelegd. Onderweg liep ik weer voorbij de opvallende kale boom die volgehangen was met kleine vogelhuisjes. Echt een heel leuk gezicht en een foto waard! Ik was best wel heel blij na alle inspanningen op deze overigens heerlijke wandeldag, dat ik op het zonnige brede balkon van het appartement in een luie ligstoel, een lekker koel glas bier tot mij kon nemen. Dan is het dubbel op genieten geblazen!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling La Seya 14 km, hoogte: 1250 - 2190 m, datum: 08-06-2010, Ovronnaz - Wallis, Zwitserland.

2010-08-27T22:43:00.001+02:00

Vanuit Ovronnaz kun je vele mooie bergwandelingen maken. Ik had vanaf het balkon van het appartement vanuit een luie stoel, met een glas witte koele fendant wijn in de hand, al meerdere malen het uitzicht bewonderd op de berg La Seya. Dat leek mij een hele mooie wandelbestemming. Op de digitale topografische kaart op de laptop zag ik dat je vanuit Ovronnaz een hele mooie rondwandeling over de bergtop kon maken.

Het was op dinsdag 8 juni 2010 prima weer om hoger de bergen in te trekken. De route start aan de onderzijde van het wellnesscentrum Thermalp les Bains. Via een slingerend voetpad gaat het tussen de chalets door omlaag. Bij de Micros winkel moet je even opletten dat je de smalle verharde weg linksonder de winkel neemt. Ik vind dit stukje weg prachtig, zo mooi slingerend tussen de schilderachtige oudere chalets, met de vele bloemen en kleine alpenweiden!

De bergrivier La Salentse wordt overgestoken waarna het bij het gehucht Tenevre over een smal pad vrij steil door de bossen verder omhoog gaat. Dat gaat zo als maar door tot dat op 1600 m hoogte het berggehucht Odonne wordt bereikt. In Odonne staat een grote boerderij die als centrale melk- en kaasmakerij dient voor de koeien die in de zomer in de hoger gelegen alpenweiden van de bergen grazen.

Het is een prachtige plek, die voor toeristen ook per auto bereikbaar is. Na Odonne gaat de route door schitterende alpenweiden vol met bloemen weer verder omhoog, de richting op van het uitzichtspunt Grand Garde. Op zo'n 2150 m hoogte heb je wel de ergste inspanningen gehad. Je loopt nu een tijd lang op ongeveer gelijke hoogte.

De uitzichten over het Rhonedal zijn magnifiek! Er zit dan nog op het eerste gezicht een klein lastig stukje bergwand in de route, maar via de vast opgestelde alluminiumtrap en een aantal veiligheidskettingen is deze horde absoluut veilig en gemakkelijk te nemen. Na de bergtop La Seya (bijna 2200 m hoog) gaat het weer omlaag naar de bergpas Petit Pre.

Je komt hierbij terecht in het gebied wat in de winter als skipiste in gebruik is. De bergpaden die op de topografische kaart stonden aangegeven zijn hier inmiddels grotendeels verdwenen. Ik moest dan ook echt wel even zoeken naar een geschikte weg om naar beneden, terug naar Ovronnaz, te kunnen lopen.

Ik zag eigenlijk helemaal geen bergpaden meer. Via de skipistes was het naar beneden lopen toch wel goed mogelijk, zo bleek alras. De wild kolkende La Salentse wordt op een hogere plaats opnieuw overgestoken, waarna je aan de bovenzijde van Ovronnaz het (kleine) centrum binnen loopt.

Dan is het nog maar 1 km wandelen terug naar het uitgangspunt aan de onderzijde van Thermalp les Bains.

Een prachtige bergtocht die ook voor minder ervaren bergwandelaars goed is te doen.

Je moet daarbij wel over een goede conditie beschikken want je moet een hoogte verschil van 940 m overbruggen en dat kost aardig wat zweetdruppeltjes, zo weet ik uit eigen ervaring!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Rondje Ovronnaz 14 km, hoogte: 1140 -1570 m, datum: 06-06-2010, Ovronnaz - Wallis, Zwitserland.

2010-08-21T15:12:00.000+02:00

Het kleine vakantie- en kuuroord Ovronnaz ligt op een hoogte van circa 1300 m in het Franstalige Wallis op een op het zuiden liggend zonneterras van het Rhonedal. De regio rondom Ovronnaz biedt een mooi wandelpadennet door wijnbergen, over groene alpenweiden tot omhoog in de bergwereld van de Muveranketen en naar de Fully-See. Ovronnaz bereik je door vanaf de snelweg E62 ter hoogte van Rides de afslag Rides te nemen, waarna je door de wijngaarden via een een mooie smalle steile bergweg vol met haarspeldbochten, uiteindelijk in Ovronnaz ariveerd. Het klimaat is er verrukkelijk! In de avond strijkt de warme lucht, vanuit de overdag in de zuidelijke zon zinderende wijnbergen, weldadig langs het dorpje omhoog.

Het grote balkon om het appartement, wat ik deze vakantie in juni 2010 in Ovronnaz had gehuurd, kwam dan ook goed van pas. Tot laat in de avond kon je onder het genot van een goed glas plaatselijke gekoelde witte fendant wijn op het balkon blijven zitten en genieten van het schitterende uitzicht op de bergen en over het brede Rhonedal. Het appartementengebouw met zeven appartementen is drie jaar terug gebouwd. Het is gelegen aan de onderzijde van Thermalp les Bains, het wellnesscomplex met drie 32 tot 35 graden warme warmwaterbaden, restaurants en hotel. Alles heel stijlvol, mooi in het landschap geintegreerd, in laagbouw met gevels van hout. Het appartement wat ik had gehuurd is confortabel en leuk ingericht, met in de woonkamer aan de ene zijde witte muren en aan de andere zijde betimmerd met grenenhout en een glazen schuifpui naar het riante balkon. Ik voelde mij er direct thuis.

Op de eerste vakantiedag moest natuurlijk direct de omgeving worden verkend. Ik had daarvoor op de laptop een rondwandeling om Ovronnaz uitgezet. Via de zijkant van Thermaalp les Bains gaat het via een smal voetpad steil omhoog, tot aan een verharde weg. Na een paar honderd meter op de verharde weg gaat het over een smal bergpad verder. Ik had de hoogte lijnen op de topokaart niet zo goed bekeken. Daar werd ik al snel voor afgestraft! Het pad wat ik voor de GPS route had uitgekozen ging steil omhoog en bleek wat verder op over te gaan in een ruig bergpad voor geoefende bergbeklimmers met een berguitrusting. Daar ging ik mij de eerste vakantiedag niet aan wagen!

Het uitzicht was er echter schitterend en op een bank heb ik er een tijdje van genoten. Na weer een stukje terug gelopen te hebben, zag ik een pad wat veel gemakkelijker te belopen was. Er stond trouwens op deze plek een waarschuwingsbord voor de gevaarlijke bergweg, wat ik in eerste instantie over het hoofd had gezien. De wandeling gaat een stuk langs een boshelling vol met mooie bloemen naar beneden.

Bij het dorpje Mayens de Chamoson keert de route om en loop je over een verharde weg door alpenweiden met vele chalets weer terug omhoog. Deze wandeltocht heeft als doel om de omgeving van Ovronnaz te verkennen en blijft daarom min of meer de rand van het dorp volgen.

Het gaat nu de richting op van het berggehucht Patier. Voortdurend heb je daarbij mooie uitzichten over het steile dal van de bergrivier La Losentse. Na nog wat omzwervingen door de hellingbossen en alpenweiden, en een paar keer flink klimmen en dalen, wordt uiteindelijk het centrum van Ovronnaz bereikt.

Hier is een grote Coop super te vinden, het touristenbureau, een warme bakker en een aantal restaurants met uitnodigende terrassen. Je vind er zelfs een zelfbedieningstankstation en een flappentap. Deze laatste is hier echter wel bijna overbodig, want je kan er vrijwel overal met je Hollandse bankpas pinnen. Vanuit het centrum is het dan nog zo'n een kilometer terug naar beneden lopen naar het Thermalp les Bains.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Kleine Aa Route 22 km, wandelen langs de Essche Stroom, door de landgoederen Eikenhorst en Sparrenrijk, struinen door het schitterende natuurgebied van de Kleine Aa en via Nergena weer terug naar de startplaats in Esch.

2010-07-29T16:33:00.002+02:00

De Bossche Meierij, de streek met een rijke verzameling aan natuur- gebieden, met mooie rivieren, beken, zandwegen en landerijen, ligt ten zuiden van 's-Hertogenbosch. Door dit gebied heeft de VVV van het stadsgewest 's-Hertogenbosch een aantal wandelroutes uitgezet met een lengte van rond de 21 km. Ik heb daarvan in het verleden al een aantal van afgelegd.

Op dinsdag 27 juli 2010 ging ik de door mij aangepaste Nergena Route lopen, met de nieuwe naam de Kleine Aa Route 22 km. Ik vond de originele route niet zo fraai. Het stuk van 600 m over een secundaire weg langs de A2 leek mij helemaal niets! Ook wist ik van vroegere wandeltochten door deze streek dat het heel mooi struinen is door het natuurgebied rondom de Kleine Aa.

Dat is een zijtak van de Dommel. Om het stuk langs de A2 te vermijden had ik een route uitgezet langs het voor publiek afgesloten landgoed Beukenhorst. Op de topografische kaart op de PC zag dit er allemaal prima uit. Via het graspad langs de Essche Stroom zou ik daarna het landgoed Eikenhorst kunnen binnengaan.

De wandeling begint vanaf de Markt in dorpje Esch. Op de woensdag zal je ergens anders moeten parkeren want dan is er de weekmarkt. Na het dorpje gaat het direct, nog voor de brug over de Essche Stroom, rechtsaf over het graspad langs het water. De Essche Stroom is hier in het verleden kaarsrecht getrokken, maar door de flauwe bochten vormt het kanaal, met de kaarsrechte hoge populieren langs de oevers, een heel imposant landschap.

Mijn gewijzigde versie van de Nergena Route ging over de volgende brug linksaf. Helaas, wat er op de topografische kaart thuis op de PC allemaal zo mooi uitzag, bleek in de praktijk niet zo te zijn. Het was niet mogelijk om langs het voor publiek gesloten Beukenhorst, aan de andere zijde van de spoorbaan, een voor voetgangers opengestelde weg te vinden, waarmee de Essche Stroom weer bereikt zou kunnen worden.

Er zijn wel plannen om het gebied tussen de spoorbaan en de Essche Stroom open te stellen maar dat duurt nog een aantal jaren, zo las ik na wat googelen op internet. Je zal dus op deze wandelroute helaas de minder fraaie 600 m langs de A2 moet afleggen. Maar dan heb je daarvoor al een heel mooi gedeelte over het stille graspad langs de Essche Stroom gelopen en daar mag wat ongerief tegenover staan, niet waar?

Na de A2 gaat het rechtsaf, over een zandweg door de weiden en langs houtwallen. Dan gaat de wandelroute het landgoed Eikenhost binnen. Eikenhost werd aangelegd in 8106 en heeft een oppervlakte van 35 ha. Het landgoed is aangelegd in Engelse landschapsstijl. Hierbij werden onder meer waterpartijen aangelegd die leken op natuurlijke gevormde beken en plassen. In 2004 is Eikenhorst aangewezen als rijksmonument. Het is, ondanks het geruis van de dichtbij gelegen A2, een prachtig oud landgoed om doorheen te wandelen.

Het is hier echt genieten! Sparrenrijk, het volgende landgoed waar de wandelroute door heen gaat, is weer een heel ander soort natuurgebied. Van oorsprong is het een productiebos, waarvan het hout werd gebruikt als stuthout voor de steenkoolmijnen in Limburg. De lanen zijn er recht, al hoewel ik toch wel tijdens het lopen een paar door het bos slingerende paden vond. Daarna gaat de wandeltocht een paar kilometer door het bewoonde gebied van Boxtel. Toch is het park Molenwijk in Boxtel helemaal niet onaardig om doorheen te lopen. Je komt langs een kinderboerderij, terwijl de lanen er heel rustig en autovrij zijn. Na het oversteken van de twee spoorlijnen wordt het bewoonde gebied weer verlaten en wordt de omgeving steeds landelijker.

Na de onverharde Scheepsdonkerweg begint rechts het struinen door het natuurgebied langs de Kleine Aa. Heerlijk dat er steeds meer van dergelijke mooie natuurgebieden voor publiek open worden gesteld! Met hulp van paarden wordt het natuurgebied open gehouden. Dat levert hele mooie plaatjes op van grazende donkerbruin glanzende paarden op in de velden en langs poelen, en tussen de ruige stukjes wilgenbos, en struikgewas van wilde rozen. De Kleine Aa is een typisch voorbeeld van het Brabantse Landschap in vroegere eeuwen. Na de spoorlijn wordt over een zandweg de Kleine Aa verder gevolgd maar op deze plek ziet de rivier er heel anders uit. Dit stuk is in de jaren zestig van de vorige eeuw gekanaliseerd en toont daardoor een stuk minder romantisch dan het voorgaande kronkelende gedeelte. Uiteindelijk wordt de zandweg verlaten en wordt het riviertje overgestoken.

Het gaat nu de richting op van het gehucht Nergena, waar de oorspronkelijke route zijn naam van ontleent. Als je hier doorheen loopt kun je wel begrijpen dat ik de route een andere naam heb gegeven. Nergena bestaat op het oog uit maar twee boerderijen en verder valt er helemaal niets te beleven. Het is er echter wel een mooi landelijk gebied, en ondanks de verharde wegen, een genot om doorheen te wandelen. Na het oversteken van de Esschelaan gaat het weer verder over een zandweg. Dan zie je in de verte de kerktoren van Essche al liggen. Het laatste stuk van de wandeltocht gaat over een smal fietspad langs een paar kleinschalige vochtige hooilanden, door houtwallen van elkaar gescheiden. Een stukje klassiek oud Brabants boerenland. Dan wordt de bewoonde wereld van Essch binnengegaan, waarna twee straten verder op de Markt wordt bereikt. Heerlijk om de verhitte wandelschoenen uit te kunnen trekken, en te verwisselen voor een paar open luchtige sandalen. De wegen rondom 's-Hertogenbosch zijn nu helemaal klaar en het is bovendien vakantietijd. Helemaal geen last dus, van de anders gebruikelijke avondspits en was ik binnen het half uur weer terug in Gorinchem. Zo zou het altijd moeten zijn!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Naturschutzgebiet Gletscherkessel Prag 15 km, hoogte: 680 -990 m, datum: 04-06-2010, Prag - Schwarzwald, Duitsland.

2010-07-26T16:11:00.013+02:00

Na regen komt zonneschijn. Dit spreekwoord gaat gelukkig ook in het Zwarte Woud op. Na een koude dag met regen was het op vrijdag 4 juli 2010 weer een heerlijke zonnige vakantiedag. Een dag om een mooie wandeltocht te maken door het Naturschutzgebiet Gletscherkessel Prag.

De wandeling start vanaf een parkeerplaats langs de Hochkopfstrasse (L151), halverwege de helling tussen het Hochkopfhaus Zum Auerhahn en het dorpje Prag. De eerste kilometer van de wandeling gaat door dichte donkere wouden die het Zwarte Woud zijn naam hebben gegeven. Het was in de schaduw tussen de bomen nog fris. Daar kwam snel een einde aan toen de weilanden rond Prag werden betreden.

Het oog wordt gestreeld door de prachtige uitzichten over het landschap van de oude gletsjer bedding, waarin het dorp Prag gelijk een in de zon pronkende parel, is gelegen. Het landschap rond Prag werd in de laatste ijstijd gevormd. Zo'n 10.000 tot 20.000 jaar geleden kwamen er op deze plaats niet minder dan 6 gletsjers tezamen. Vandaag de dag is de oude gletsjerbedding een natuurgebied met zeldzame dieren, planten en kleine gletsjer meren.

Het oppervlakte van dit in 1994 bij wet beschermde natuurreservaat bedraag 4720 ha. Het dorpsbeeld van het dorpje Prag wordt door de vele grote, soms meer dan eeuwen oude, Schwarswald boerderijen bepaald.

De keuken van het in 1717 gebouwde Waldiburhofs in Prag bezit tot op heden geen schoorsteen. Boven het houtfornuis bevind zich een grote schouw die de rook van het fornuis opvangt en afkoelt, waarna de rook via een opening in het dak wordt afgevoerd. In de schouw werd vroeger de beroemde Schwarzwalder Schinken gerookt. De bijgevoegde foto van een tekening geeft een impressie hoe een dergelijke keuken er vroeger uitzag.

De Duitsers in het Schwarzwald zijn trots op hun natuur. Je komt er regelmatig tijdens het wandelen uitingen van tegen, zoals met houtsnijwerk opgesierde schuilhutten en drinkbakken in de bossen en weilanden. De wandelroute daalt, afwisselend door bossen en langs weilanden, langzaam naar de bodem van het Pragtal.

Eerst hoor je nog even het weinige verkeer op de verharde weg door het dal, maar plotsklaps verdwijnt dat verkeersgeruis vrijwel volledig. Zoals je bij gletsjers altijd ziet, ligt er langs de rand van het ijs, langs de helling van de gletsjerbedding, een hoge langgerekte rij rotsen die eerst door het ijs zijn meegevoerd, maar bij het smelten hiervan zijn achtergebleven. Op deze plaats loopt de route door een klein, door zo'n dergelijke langgerekte rij oude gletsjer rotsen gevormd dal, die het geruis van de autoweg op het wandelpad volledig tegenhoudt.

Wat verder op loop je langs enkele kleine gletsjer meren. Dat ziet er heel lieflijk uit. Er staan enkele uitnodigende banken rond langs de oevers. Daar kon ik geen weerstand aan bieden en hield een half uurtje rustpauze op een van de banken.

De wandeling gaat maar een klein stukje door het dorp, om daarna direct weer langs de beek de Pragbach, door een zee van weldbloemen in de weiden, verder te gaan. De beek wordt via een smalle houten brug overgestoken.

Over een prachtig smal bergpad, een paar meter boven de oevers van de Pragbach, gaat het verder. Via een warme in de zon gelegen berghelling, over een smal graspad door een halfverwilderde rotsachtige weide, gaat het nu weer omhoog.

Ik had de GPS route zodanig uitgezet dat ik steeds op de rand van de bossen en de weilanden zou lopen. Daar was ik uitstekend in geslaagd.

Vrijwel dit hele verdere stuk wandelen, tot aan het uitgangspunt waar de auto staat geparkeerd, kun je volop genieten van prachtige uitzichten over het Pragtal.

Mocht je in de buurt van Prag vakantie houden, dan moet je beslist ook eens deze schitterende wandelroute gaan afleggen. Daar zal je zeker geen spijt van hebben!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Nollenkopf - Staldenkopf 14 km, hoogte: 600 -1100 m, datum: 02-06-2010, Tunau - Schwarzwald, Duitsland.

2010-07-25T16:29:00.007+02:00

Er loopt een mooie smalle verharde bosweg, die met vele haarspeld bochten langs de helling van het hoogplateau van Herrenschwand, naar het 500 m lager gelegen Schonau in het Wiesental voert. De weg mag met de auto worden bereden. Tijdens dit prachtige autotochtje naar Schonau besloot ik om ook eens op een dag in dit mooie gebied te gaan wandelen.

Op de plek waar de bosweg op de bredere K6305 uitkomt vond ik op woensdag 2 juni 2010 bij de beek de Schliffbach een plaats om de auto te parkeren. Via een werkelijk schitterende bospad langs de beek gaat de wandeling vanaf het startpunt vrij steil omhoog naar het dorpje Tunau. Als een eventuele potentiele verblijfplaats voor een volgende vakantie in Schwarzwald scoort dit dorpje bij mij hoog. Het dorpje ligt aan de voet van de 1135 m hoge Staldenkopf en is omgeven door prachtige weilanden. De verharde weg houdt hier op, waardoor het zeer rustig is gelegen.

Ik had niet vooraf een GPS route uitgezet. Ik volgde de paden die er aantrekkelijk uitzagen. Je kunt in het Zwarte Woud altijd twee richtingen op bij het wandelen en dat is omhoog of omlaag. Ik was laag begonnen als startpunt, dus kon alleen maar omhoog. Ik besloot de bergtoppen van de Nollenkopf en de Staldenkopf als wandeldoel uit te kiezen.

Vandaar af vond ik vast wel weer een weg om, vanaf de andere zijde van de bergtoppen, terug te keren. De kaart op het scherm van de GPS is met alle hoogtelijnen duidelijk genoeg om met hulp daarvan je weg door het berggebied goed te kunnen vinden.

Na Tunau gaat het over een smal pad door de weilanden rond het dorp verder omhoog totdat een wat bredere grintweg wordt bereikt. Dit is een van de wegen die in het verleden voor de bosbouw zijn aangelegd. Op de plaats waar de weg het bos binnen gaat stond een grote tractor van bosarbeiders dwars over de weg.

Met de kabellier van de traktor werden de omgehakte boomstammen met grof geweld door het bos de helling omhoog getrokken, naar de grintweg toe, waar ze opgeslagen werden. Ook hier heeft de moderne elektronica zijn intrede gedaan. Ik zag in eerste instantie niemand bij de tractor met de loeiende motor. De bosarbeider begeleide vanuit het bos de weg van de boomstam aan de kabellier omhoog met hulp van een afstandbediening. De onder het geweld van de kabellier schuddende tractor zag er maar gevaarlijk uit.

Ik besloot te wachten tot dat de bosarbeider met de afstandbediening mij in het oog kreeg. Hij gebaarde dat ik door kon lopen. Op een gegeven moment gaat de grintweg een andere richting op. De wandelroute gaat vanaf hier door de beekbedding van de op dit stukje berghelling ontspruitende beek de Schliffbach verder omhoog, tot een wandel parkeerplaats langs de verharde bosweg van Herrenschwand naar Schonau wordt bereikt. Lekker gezeten in de zon, op de bank van de wandelhut die hier staat, heb ik wat gerust. Na de klim van 500 m omhoog was ik hier wel aan toe! Daarna blijft de wandelroute, langs de Nollenkopf en de Staldenkopf, geruime tijd over een grindweg op de zelfde hoogte van rond 1100 m schommelen. Je loopt continu door de bossen.

Op de plaatsen waar het bos is gekapt heb je spectaculaire uitzichten over de dalen waar Tunau en Schonau zijn gelegen. Na de Staldenkopf gaat het weer omlaag. Het eerste stuk over een prachtig steil smal bospad en wat verder op over een weer wat bredere oude met mos begroeide bosweg. Wat lager langs de helling neemt het gehalte aan loofbomen in de de bossen steeds verder toe. Er liggen hier prachtige beukenbossen. Dat is echt een genot om doorheen te wandelen. Zo nu en dan voert de route langs de bovenzijde van de tot aan de berghelling reikende weilanden vanuit het prachtige Wiesental.

Via een aantal langs de hellingen gelegen smalle bospaden keert de wandeling weer terug in de weilanden rond Tunau. Via twee steile veepaden door de weilanden kon ik gelukkig twee lange haarspeldbochten in de weg afsnijden. Dat scheelt direct zo'n anderhalf kilometer lopen! Via het gehucht Bischmatt bereikte ik uiteindelijk weer de auto, in de bocht van de K6305, bij de hier op deze plaats tot een flinke stroom aangegroeide beek de Schliffbach. Dan wacht nog een mooie autotocht, omhoog via Herrenschwand, weer terug naar gasthof Sternen in Schwarzenbach.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

De Geelders route 20 km, een afwisselende wandeltocht door het natuurgebied De Geelders, langs de oevers van de rivier De Dommel en het landelijke buitengebied van het dorpje Gemonde.

2010-07-23T16:58:00.009+02:00

Ik heb weer de smaak te pakken van het wandelen door de Bossche Meierij, de streek met een rijke verzameling aan natuur- gebieden, met mooie rivieren, beken, zandwegen en landerijen, die ten zuiden van 's-Hertogenbosch zijn gelegen. Door dit gebied heeft de VVV van het stadsgewest 's-Hertogenbosch een aantal wandelroutes uitgezet met een lengte van rond de 21 km.

Hiervan heb ik er in het verleden al een aantal gelopen. Op deze donderdag 22 juli 2010 staat de Geelders Route op het programma. De lengte is volgens de officiële opgave 22 km maar de GPS blijkt niet meer dan 20 km aan te geven. De wandelroute is gemarkeerd met geel-wit gestreepte stickers - je kunt de route dus zonder GPS afleggen - maar een GPS maakt het wel gemakkelijker, omdat er hier en daar wel eens een routeaanduiding ontbreekt.

De route begint vanaf een parkeerterrein vlakbij het café Het Groene Woud aan de Kasterenseweg 23 te Liempde, direct links gelegen aan de andere zijde van het oude 'Duitse' spoorlijntje. Na de drukke A2 is het hier weldadig stil bij het uitstappen. In de verte hoorde ik een haan kraaien en een paard hinniken. Rustgevende landelijke geluiden waardoor je helemaal in de wandelstemming geraakt.

Na 100 m wandelen zag ik links van de verharde weg een paar reeën in een hooiland grazen. Dat typeert de rust die in deze streek heerst. Na het stukje verharde weg gaat het rechtsaf de Geelders binnen. Het is vooral in de winter, maar ook nu in de zomer, een heel vochtig natuurgebied.

Dat merk je vooral aan de vele steekgrage bloedslurpende insekten die, uitgelaten met dit buitenkansje, gretig aanvielen op mijn sappige blote kuiten, om hun van honger rammelende insektenmaagjes eens lekker mee te vullen. Je moet dus in beweging blijven in de Geelders, en vooral niet gaan stilstaan, om deze insektenschranspartij nog enigzins ongeschonden te boven te komen.

Maar wat is het er mooi! Daar mag best wel wat ongemak en bulten op de kuiten tegenover staan. Het afwisselende landschap van De Geelders bestaat uit hakhoutwallen, loofbos met dreven, populierenbosjes, heide, grasland en akkers. Al in de 17e eeuw werd het gebied gebruikt als productiebos voor eikenhakhout. De schors (eek) van de bomen werd gebruikt in een belangrijke industrie voor dit gebied: de leerlooierij.

Om het bos zo goed mogelijk te kunnen exploiteren, groef men brede dreven. Voor de afwatering is een uitgebreid netwerk van greppels en sloten aangelegd. Met het uitgegraven zand werden de zogenaamde rabatten opgeworpen. Zeer lang al is een gedeelte van het bosgebied in handen van de familie Marggraff uit Vught. Sinds de tweede wereldoorlog is het beheer “niets doen” gebezigd.

Juist daardoor zijn zeer hoge natuurwaarden ontstaan en behoort het tot de belangrijkste natte bosgebieden van Nederland. Door de kwijnende bomen zijn vele holten ontstaan die een schuil- of broedplaats bieden aan bosuilen of steenmarters. In de voorjaar zijn de met miljoenen bosanemonen bedekte bosbodems een lust voor het oog. De Geelders is vooral in de winter een behoorlijk nat gebied.

Dit komt door een leemlaag in de bodem. Deze laat het regenwater slechts langzaam door. De grondwaterstand blijft door de leemlaag hoog en hierdoor zijn er in De Geelders bijzondere plantensoorten te vinden, die kenmerkend zijn voor het Brabantse leem. Bijvoorbeeld eenbes, schaafstro, gevlekte orchis, koningsvaren en bosanemoon. Ook staan de slootkanten op veel plaatsen vol slanke sleutelbloemen. De Geelders maakt in midden-Brabant deel uit van het Nationaal Landschap het Groene Woud.

Het Groene Woud vormt straks de 'groene long' in de stedendriehoek Den Bosch-Eindhoeven-Tilburg. Natuurgebieden zoals de Oisterwijkse Vennen, de Kampina, de Mortelen, de Scheeken en de Geelders worden met elkaar verbonden tot een groot natuur- en landschapspark. Via een natuurbrug kunnen grote grazers en andere zoogdieren, reptielen en amfibieën tussen Liempde en Best de rijksweg A2 oversteken. Na de Geelders gaat de wandeling over een van de vele mooie zandwegen, die je zo veelvuldig in deze streek tegen komt, verder. Je vind in deze streek veel hoge populieren. Langs de zandwegen, of zo maar in een lang gerekte strook langs een sloot in een weiland. Vroeger werd populierenhout gebruikt voor de klompenmakerij. Een ambacht wat nu in deze streek bijna is uitgestorven, maar toch kun je ook nu nog in Liempde een heuse klompenfabriek vinden, en wel de klompenmakerij van Aad Traa. De wandeling komt voor de eerste keer tijdens het lopen van de Geelders Route uit op de oever van de Dommel. Hier is de Dommel echter niet op zijn mooist. De rivier is op deze plek kaarsrecht en aan de overzijde raast het verkeer van de A2 voorbij. Na 300 m keert de rust weer terug en verlaat de route de Dommel weer voor even.

Daarna weer zo'n mooie Brabantse zandweg, met hoge populieren ,en velden vol sappige snijmaïs. Wat is het hier in deze streek toch heerlijk wandelen, overdacht ik niet voor de eerste maal. Dan worden de oevers van de Dommel voor de tweede keer aangedaan. Nu op deze plek is het er schilderachtig mooi! De rivier is ondanks de kanalisatie in de vorige eeuw hier nog kronkelend genoeg om in het landschap de romantische sfeer van al lang vervlogen tijden te doen herleven. De provincie en andere instellingen krijgen steeds meer oog voor de historische waarde van het oude cultuurlandschap. Door aankopen van land worden op veel plaatsen in Noord-Brabant het vroegere kleinschalige boeren-cultuurlandschap tot zijn oude glorie hersteld. Daar genieten wij wandelaars nu volop van. Via een klaphek en door een natuurgebied, wat is ontstaan uit een oude dode rivierbedding van de Dommel, gaat het de richting op van het dorpje Gemonde. Deze wandeldag trof ik het. Er was een café open en kon ik op het terras een lekker glas koel bier vatten. Het is hier op het terras goed toeven. Er zijn geen parasols nodig omdat er voor het café hoge volle leilinden staan, die voor een diepe koele schaduw op het terras zorgen. Het is heerlijk wandelen door het boerenlandelijke gebied rondom Gemonde. Langzamerhand worden de plukjes bos onderweg dieper en komt het bosgebied van de Geelders weer in het zicht. Na het oversteken van de Boxtelseweg (N618) heb ik niet de officiële route over een verharde weg door het drinkwater- winningsgebied gevolgd maar ben direct rechtdoor langs de rand van een maisveld verder gelopen. Dit graspad, eerst langs het maisveld en verop door het bos, is mooier dan de verharde weg. Mijn oude vrienden, de steekgrage bloedslurpers dienden zich weer aan. Ik werd er echt handig in om bij de minst of geringste beroering in de buurt van mijn blote kuiten direct met een harde mep uit te halen. Daar hadden ze niet van terug en liet ik, gelijk aan Klein Duimpje met zijn broodkorrels, een spoor van nog warme geplette insektenlijkjes op de grond na. Het laaste stukje van de route door de Geelders volgt gedeeltelijk het Duitse Lijntje. De spoorlijn is allang geleden buiten gebruik gesteld, maar de rails liggen er nog steeds. De oude spoordijk van het Duits Lijntje vormt steeds meer een groen lint door Oost-Brabant en een stukje van Limburg. Van Gennep tot Boxtel is het een mooie verbinding tussen verschillende kleine en enkele grotere natuurgebieden. Ook dit laatste gedeelte van de route is wonderschoon. Uiteindelijk komt het parkeerterreintje vlakbij het café Het Groene Woud weer in beeld. Het café was gesloten. Dat tref ik toevallig nu altijd, als ik in deze buurt aan het wandelen ben en na afloop hier nog wat wil gaan gebruiken. Dan maar snel naar huis! Ik verheug mij al op de volgende wandeling die ik door de mooie Bossche Meierij zal gaan maken!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Gersbach-Wehraschlucht 16 km, hoogte: 520 -930 m, datum: 01-06-2010, P-Wehraschluchtbrucke - Schwarzwald, Duitsland.

2010-07-21T19:48:00.014+02:00

Tijdens de vakantie in 2009 in het Schwarzwald heb ik een wandeltocht gemaakt door de Wehraschlucht en een paar dagen later over het daar boven gelegen plateau van Gersbach. Het leek mij leuk om tijdens deze vakantie in het voorjaar van 2010 de twee tochten te combineren tot een wandeltocht met een lengte van 16 km.

De wandeltocht begint vanaf het parkeerterreintje bij de oude Wehraschlucht- brucke. Het is een tocht waarbij de kuitspieren veel werk te verzetten krijgen. De hoogteverschillen die op deze tocht overbrugd moeten worden zijn best wel pittig. Het is een prachtige route, waarbij je kunt genieten van mooie uitzichten vanaf de weilanden rondom Gersbach - bij mooi weer zie je de alpen van Zwitserland liggen - en de smalle steile bergpaden door de Wehraschlucht.

Vanaf het parkeerterreintje bij de oude Wehraschluchtbrucke wordt de weg overgestoken, waarna direct een smal bergpad, goed aangegeven met een routebordje, tamelijk steil omhoog gaat. Na ongeveer 300 m neem je de afslag naar rechts, de richting op van Gersbach.

Het smalle steile bergpad komt wat verder op, bij een open plek in het bos met een hoge jachtstoel, uit op een bredere grintweg. De grintweg volgt een tijdlang de beek de Gersbach. Uiteindelijk bereik je, na een paar originele Schwarzwald huizen en een oude kleine houtzagerij, de open weilanden van het plateau van Gersbach.

Zo eind mei, begin juni, staan zoals gebruikelijk om deze tijd de weilanden overvol met de meest mooie veldbloemen, waaronder verschillende soorten orchideeën. Dat is volop genieten en uitgebreid fotograferen! Je moet snel zijn met genieten, want al een paar weken later worden de velden gemaaid en zijn alle mooie bloemen weer voor een jaarlang verdwenen.

Je komt op de route verder geen enkel gasthof tegen. Wil je wat gebruiken, dan zal je op dit punt verder omhoog moeten lopen naar het dorp Gersbach. Een aanrader is het gasthof Muhle wat in de wijde omtrek bekend staat om zijn uitstekende keuken. De wandeling gaat verder door de weilanden met de mooie bloemenzee en prachtige uitzichten.

Meer dan 30 jaar terug heb ik hier eens een aantal vakantieweken doorgebracht en het is leuk om te zien dat er in de loop van de jaren nog niet zo gek veel is veranderd. Er zijn wat traditionele Schwarzwald- boerderijen verdwenen, maar er zijn er nog genoeg overgebleven waarvan de mestvaalt, net als vroeger, nog altijd direct aan de weg is gelegen.

Na een mooie tocht over de weilanden van het plateau gaat bij een grote holle eik met een toepasselijk bordje 'Hohle-Eiche' de wandelroute de bossen weer binnen. Vanaf nu gaat de route zo'n 450 m omlaag de richting van het stuwmeer in het Wehratal op. De Wehra Stausee wordt niet aangedaan.

Ongeveer 100 m boven het meer gaat de route linksaf de richting op van het smalle steile bergpad door de Wehraschlucht. Een prachtig ruig bergpad, wat je niet dikwijls in het niet zo hoge Zwarte Woud elders zal tegen komen.

Een paar vrijwilligers van het "Schwarzwaldverein" waren aan het werk op het bergpad om verzakkingen en andere beschadigingen, die het pad in de afgelopen strenge winter heeft opgelopen, te herstellen. Ze waren verheugd met mijn komst want ze dachten hulp te krijgen bij hun vrijwilligerswerk.

Daar was ik toch wel een beetje te moe voor, na al het geklim naar Gersbach en weer omlaag. Daar hadden ze wel begrip voor. Ruim 130 jaar geleden werd de “Schwarzwaldverein” opgericht, die in het Zwarte Woud met hulp van vrijwilligers een net van meer dan 24.000 kilometer wandelpaden van bewegwijzering heeft voorzien.

De beroemde Westweg, aangegeven met een rode ruit, is met ruim 100 jaar de oudste lange wandelweg van Duitsland. Over 285 kilometer loopt de “kwaliteitsweg loopbaar Duitsland” (een Duits certificaat voor bijzonder mooie wandelwegen) over de mooiste toppen en valleien van Pforzheim in het noorden naar Bazel aan de Zwitserse grens in het zuiden.

Min of meer op mijn knieen - de vermoeidheid had toegeslagen - bereikte ik weer het parkeerplaatsje bij de oude Wehratal- schluchtbrucke. Als je eenmaal weer in de auto zit is de vermoeidheid bij toverslag verdwenen. Ik verheugde mij al op het heerlijke avondmaal in het gasthof Sternen in Schwarzenbach. Daar had ik wel trek in na deze mooie lange wandeltocht!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

De Broek en Donk route, 21 km lang genieten van de landgoederen Haanwijk, Zegenwerp, de Pettelaar en het Bossche Broek, het prachtige polder- en beeklandschap onder de rook van 's-Hertogenbosch.

2010-07-20T16:10:00.002+02:00

Ik was al langer van plan om de wandeling Broek en Donk route met een lengte van 21 km eens te gaan lopen. Tijdens de wandeltocht door het natuurgebied Engelenhoven een paar dagen eerder werd mijn aandacht, niet voor de eerste keer bij het wandelen in Noord-Brabant, gevestigd op een informatiebord waar deze route op een kaart stond aangegeven. Ik vond dat het er nu maar eens van moest komen. Ik heb van het informatiepaneel een foto gemaakt en weer thuis op de topografische kaart de Broek en Donk route als GPS track uitgezet.

Ik had al eerder eens gelezen dat de streek net onder de rook van 's-Hertogenbosch, Het Bossche Broek, zo'n bijzonder natuurgebied moest zijn. De Broek en Donk route gaat daar dwars doorheen. Als startplaats voor de route heb ik De Pettelaarse Schans uitgekozen. De Pettelaarse Schans ligt op een steenworp afstand van een afrit van de A2. Er zijn daar ruime parkeergelegenheden voorhanden. In het verleden, van 1623 tot 1672 heeft hier een fort gestaan. De Pettelaarse schans heeft anno 2010 nog steeds de vorm van een ster met vijf punten, omringd door het water van de Zuiderplas. De plaats van het vroegere fort wordt nu ingenomen door een restaurant.

Het was op deze wandelmaandag 19 juli 2010 prachtig warm zomerweer. Een strakblauwe lucht, terwijl een licht briesje wat voor verkoeling zorgde. Het eerste stukje van de wandeling volgt de oever van de Zuiderplas. Daarna wordt een voetgangers- en fietsbrug overgestoken en wordt het natuurgebied Het Bossche Broek betreden. Het open weidelandschap van Het Bossche Broek ligt tegen de historische binnenstad van 's-Hertogenbosch aan. De vestingswerken vormen hier nog altijd de scherpe grens tussen stad en land. In de geschiedenis van dit laaggelegen gebied aan de Dommel speelt water een hoofdrol en ook nu nog is het een factor van belang. Het dient heden ten dage bij hoog water als overloop gebied voor de Dommel. De binnenstad houdt hierdoor de voeten droog. Mede aan het natte karakter dankt het gebied zijn verrassende natuur met tientallen vogelsoorten en bijzondere planten.

In de Middeleeuwen was ’s-Hertogenbosch een bijna onneembare vesting. De stad was gebouwd op een zandige heuvel in het moerasland, dat nat bleef dankzij de Dommel en de Dieze. De verdediging van 's-Hertogenbosch bestond niet alleen uit dikke muren en wallen: als extra afweermiddel kon de laaggelegen zone rond de stad onder water worden gezet, de zogenoemde 'kleine inundatie'. Bij deze 'kleine inundatie' werd Het Bossche Broek als eerste met water gevuld. In 1591 wist de toen Spaansgezinde stad op die manier de troepen van Prins Maurits af te slaan. Wat Maurits niet lukte, kreeg zijn opvolger Frederik Hendrik wel voor elkaar. In 1629 kon hij de stad innemen, nadat hij er met de hulp van ingenieur Leeghwater in was geslaagd de natte zone in te polderen en droog te malen.

Nog steeds zijn de sporen van de toen aangelegde dijken in het landschap terug te vinden. De originele Broek en Donk route steekt Het Bossche Broek dwars over. Met dit warme zomerweer vond ik het prettiger om over de dijkjes langs de Dommel te wandelen en daarmee te kunnen profiteren van het verkoelende briesje. Via de onderdoorgang van de A2 wordt het gebied verlaten. Het verkeergeruis is al snel naar de achtergrond gedrongen. De vogels krijgen het weer voor het zeggen. Het eerste stukje gaat over een uiterst rustige verharde weg. Daarna gaat het door een weidepad rechtsaf, de richting op van het landgoed Haanwijk. Haanwijk ligt in het beekdal van de Dommel en de Essche Stroom. Dit beekdal is ondiep, maar wel heel breed. Eeuwenlang liepen hier kronkelende riviertjes.

Het Dommeldal heeft op een aantal plaatsen natuurlijke hoogteverschillen. Zij zijn ontstaan door windafzettingen en overstromingen. Het kasteeltje stamt deels 1649, en deels uit de 18de eeuw. Het is gelegen op een oude zandrug. De akkers kregen door eeuwenlange bemesting een dikke minerale laag. Ook op Haanwijk zijn enkele van dergelijke oude landbouwgronden aanwezig. Nu wordt er ecologisch geboerd. De lager gelegen gebieden liepen nogal eens onder water. Met behulp van dijkjes hielden de bewoners droge voeten. Menig wandelpad op Haanwijk ligt op een dijk. Het parkbos werd aangelegd in de Engelse landschapstijl: semi-natuurlijk, met kronkelpaden en onverwachte doorkijkjes. Een prachtig landgoed om lekker doorheen te wandelen! Even verder op wordt de Dommel overgestoken. Vanaf de brug heb je een werkelijk fantastisch mooi gezicht op kasteel Nieuw Herlaer. Het kasteel werd omstreeks 1300 door de heren van Herlaer gesticht. door de eeuwen heen heeft het kasteel verschillende bestemmingen gehad. Het kasteel was door de jaren heen in verval geraakt. Het is tussen 2006-2010 volledig gerestaureerd. Kasteel Nieuw Herlaer is van oudsher een bijzondere plek. Er werden door de loop der eeuwen allerlei spirituele eigenschappen aan toegewezen. Het kasteel met de bijgebouwen wordt momenteel bewoond door de eigenaar en zijn familie en verder gebruikt als brainstormcentrum voor maatschappelijke en technologische vraagstukken.

De wandeling gaat verder over het graspad langs de Essche Stroom. Bij een klein veldje met hinnekende valse bijtgraaguitziende pony's wordt de Essche Stroom verlaten. Eerst over een verharde weg maar een paar honderd meter verder over een op een dijkje liggend schaduwrijk zandpad. Via een stukje bos met een mooi gelegen ven wordt daarna de Essche weg overgestoken en wordt het landgoed Zegenwerp aangedaan. Ik had hier al eens eerder gewandeld en weer vond ik het hier werkelijk schitterend! Je vind er kleine natte hooilanden tussen een aan de oevers van de Dommel gelegen verwilderd geraakt parklandschap. De Dommel is hier in de jaren 50 gekanaliseerd. Om vissen migratiemogelijkheden te geven is in 2006 een 960 meter lange vispassage aangelegd. De passage functioneert voor stroomminnende vissen als kopvoorn en rivierprik, als soorten in stilstaand water als bittervoorn. Langs de oever van de Dommel wordt Sint-Michelsgestel doorkruist. Alle restaurants onderweg waren op maandag gesloten. Ik zag in Sint-Michelsgestel een AH liggen. Een heerlijke koele supermarkt, met nog koelere lekkere vruchtensappen. Even later, met een gekoelde fles appelsap, bananen en twee Belinnerbollen rijker in de rugzak, pikte ik de route langs de oever van de Dommel weer op. Dat smaakte goed, even verder op, op een schaduwrijke bank! Het laatste landgoed wat wordt aangedaan is De Pettelaar. Het loofbos van het landgoed is oud. Je vind er grote eiken, tamme kastanjes en beuken. Een heerlijk koel bos om op een warme zomerdag te doorkruisen. Het is niet groot maar door de ouderdom waan je je hier eeuwen terug. Het is dan ook bijna verrassend dat je plotsklaps na het verlaten van het bos het voortjakkerende verkeer op de A2 ziet verschijnen. De dichte begroeiing had het verkeerslawaai goed gedempt. Dan is het niet ver meer naar De Pettelaarse Schans waar de auto geparkeerd staat. Een schitterende wandeltoch die ik iedereen kan aanbevelen!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen door de bossen, langs weilanden, akkers en waterpartijen in het natuurgebied Engelenstede 14 km

2010-07-17T14:56:00.008+02:00

Tijdens het zoeken naar een mooi gebied om een GPS wandeling uit te zetten kwam ik uit op het natuurgebied Engelenstede ten Oosten van Den Bosch. Deze streek ligt lekker dicht bij mijn woonplaatst zodat ik hiervoor niet ver hoeft te rijden. De wandeltocht begint vanaf een klein parkeerterrein aan de Kaathoven, Berlicum. Ik heb deze parkeerplaats gevonden door met hulp van Google Streetview de weg af te zoeken. Voor mij is dit programma tegenwoordig een uitkomst bij het uitzetten van GPS wandelingen, waarbij een geschikte parkeergelegenheid bij het startpunt moet worden gevonden!

De wandeling loopt voor een gedeelte over een route die door het IVN in het natuurgebied is uitgezet. Dit stukje met een lengte van 4 km is zo mooi dat ik gedeeltelijk afgeweken ben van de door mij uitgezette GPS route en deze route van het IVN verder heb gevolgd. De Engelenstede dankt haar naam aan de Boerenhoeve, die in 1760 in het noordelijke gedeelte stond. De eigenaar, de heer van Engelen, had aan de zijkant van zijn boerderij een engel ingemetseld.

Omstreeks 1911 is de familie Hunink een belangrijk eigenaar in het gebied geworden. Engelenstede is een restant van een heidegebied met vennen, dat in natte perioden plaatselijk erg drassig is. Om het overtollig water af te voeren, werd de Wetering gegraven. Landschappelijk gezien valt het gebied onder de jonge ontginningen, omdat de omgeving pas rond de eeuwwisseling werd ontgonnen. De Wetering mondt in ‘s-Hertogenbosch uit in het riviertje de Aa.

Het bos is aangeplant voor de mijnbouw: stuthout voor de kolenmijnen in Limburg. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van het bos omgehakt. Eerst door de Duitsers en later ook door de Engelsen, die in het gebied waren gelegerd. Na de oorlog is een groot deel herplant, ook weer met naaldhout. Het Stadsgewest ‘s-Hertogenbosch heeft erin 1980 bos- en landbouwgronden aangekocht voor de regionale open luchtrecreatie.

Voor de recreatieve inrichting zijn landbouwgronden bebost, open plekken gemaakt in het bestaande bos, wandel- en ruiterpaden aangelegd en is de waterplas in het zuiden gegraven. Een van de twee opritten van het parkeerterreintje op het startpunt, eigenlijk niet meer dan een open grasplek in het bos, was verspert door een enorme modderige waterplas. Een restant van de heftige onweersbuien van de laatste dagen.

Op deze warme vrijdag 16 juli 2010 was het weer lekker zonnig. Er stond een stevige bries, aangenaam wandelweer dus, ik had er zin in. Het eerste stukje van de route loopt over een onverhard fietspad langs de weg. Daarna wordt de weg overgestoken en gaat het verder over een smal pad vol met kronkels. Je wordt er bijna draaierig van! Uiteindelijk kom je uit langs een wetering en gaat het verder langs de oever.

Het recreatiecentrum De Hooghei heeft voor sportieve activiteiten een aantal touwbruggen over de wetering gespannen. De wetering is, zo prachtig gelegen tussen de bossen en weilanden, zeer uitnodigend om verder langs te wandelen. Ook op dit mooie stuk heb ik geïmproviseerd en de vooraf uitgezette GPS route verlaten. Dat doe ik graag. Ik vind dat avontuurlijk. Meestal is de vooraf thuis uitgezette GPS route niet meer dan een richtlijn en volg ik graag de uitnodigende mooie paden die ik onderweg tegen kom. Met een GPS apparaat in de zak kan je altijd verder op de originele track weer oppikken. Het bosgebied is niet zo groot. De oppervlakte is circa 80 ha, maar door de omliggende weilanden, akkers en waterpartijen, welke worden doorsneden door onverharde wandelpaden, kun je er heerlijk wandelen en dwalen. Kortom, ik heb van de wandeltocht genoten en ben inmiddels op de topografische kaart op zoek naar mogelijkheden om dit gebied later weer eens tijdens een andere GPS wandeling aan te doen.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling Herrenschwand 11 km, hoogte: 730 -1060 m, datum: 31-05-2010, Herrenschwand - Schwarzwald, Duitsland.

2010-07-15T22:38:00.005+02:00

Herrenschwand is een romantisch bergdorp aan de zonkant van het Herrenschwander hoogplateau. Het is een oase van rust, gelegen op de luchtige hoogte van 1020 m. Met luchtige hoogte bedoel ik dat de prachtige vergezichten en de mooie blauwe, soms ook nevelachtige luchten, garant staan voor een prachtige wandeltocht.

Het is een van de het hoogste punten in de omgeving dus een wandeltoch zal vanaf dit hoogplateau altijd wel een stukje naar beneden moeten gaan waarna de berg weer zal moeten worden beklommen. Het hoogteverschil bedraagt zo'n 330 m, zo valt vanaf het hoogteprofiel van de GPS track af te lezen. Dat valt eigenlijk best nog wel mee.

De wandeling begint in Herrenschwand vanaf de parkeerplaats van Gasthof Waldfrieden direct aan de Fuchswaldstrasse. Het trouwens ook zeer de moeite waard om met de auto deze smalle bosweg eens helemaal tot Schonau naar beneden af te rijden. Het is een prachtige tocht, maar dit terzijde!

Tijdens de eerste gedeelte van de tocht door de weilanden van het hoogplateau heb je schitterende uitzichten over het schilderachtige, diep onder je gelegen,Wiesental. Daarna gaat de route de diepe zwarte wouden binnen. Maar dat is niet voor lang. Ik heb er juist deze vakantie in 2010 tijdens het uitzetten van de route er voor gezorgt dat er in elke wandeltocht voldoende afwisseling is tussen de bossen en weilanden met mooie uitzichten.

Op deze tocht zie je voortdurend het plaatsje Schonau in het Wiesental beneden je liggen. De route gaat via een graspad door de weiden vol met voorjaarsbloemen omlaag. Juist op dit moment besloot de zon zich weer te gaan vertonen. Ik liep heerlijk te genieten van het wandelen door deze prachtige romantische natuur van het Zwarte Woud.

De wandeling begint nu aan de terugtocht, door het schitterende beekdal van de Kunbach weer omhoog naar Herrenschwand. Eerst loop je nog een stukje over een geasfalteerde weg want op deze plaats loopt de beek nog ver beneden je, door een soort van ravijn. Er zijn verder op dit stukje geen andere paden.

Na ongeveer 1 km verlaat de route de verharde weg om dan via een smal, soms een beetje glibberig, weidepad verder te gaan. Er hangt bij een doorgang van een weiland een oud verroest waarschuwingsbordje dat je op moet passen voor de stier. Het bordje is zo oud dat de stier al lang geleden moet zijn verwerkt tot Duitse worsten.

De beek is nooit ver verwijdert van het pad en sommige vertakkingen van de beek stromen lustig over, of langs, het voetpad. Wat is het hier fantastisch mooi! Het is duidelijk dat dit voetpad niet veel wordt gebruikt, maar er zijn aan de sporen te zien toch genoeg andere natuurminnaars die hier voor mij gelopen hebben. Het beekdal eindigt in de weilanden vol veldbloemen rondom Herrenschwand. Ik ging nog een Vespermaaltijd gebruiken in het Gasthof Waldfrieden waar mijn auto stond geparkeerd. Eerst heerlijke Goulashsuppe en daarna originele Schwarzwalder Schinken geserveerd op traditionele wijze, als een dikke plak. Gelukkig met een heel scherp mes er bij. Dat was smullen. De familie die het Gasthof bedrijft bestaat uit een overvloed aan dochters. Een voor een, van jong tot oud, kwamen ze een praatje met mij maken. Er kwam in mijn idee geen eind aan, maar het waren er vijf in totaal. Ook de moeder, krom van de reumatiek, maar heel aardig en nog vrij jong, kwam langs de tafel. De moeder is ook echt de baas van het spul. De dochters mogen niet afrekenen. Dat mag kennelijk alleen de moeder. Het ging niet allemaal zo vlot met de kassa en de rekening. Ik moest er wel op wachten. Na nog weer een hele conversatie met de moeder nam ik uiteindelijk afscheid van deze gezellige praatgrage 'heksenfamilie'. De kok was wel een man, zag ik nog bij het verlaten van het gasthof.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

GPS wandeling rondwandeling om Schwarzenbach 6 km, hoogte: 850 -1020 m, datum: 28-05-2010, Schwarzenbach/Todtmoos - Schwarzwald, Duitsland.

2010-07-13T21:08:00.007+02:00

Schwarzenbach is een lieflijk rustig boerengehucht in het Schwarzwald in Zuid-Duitsland niet ver van de toeristenplaats Todtmoos wat mijn hart heeft gestolen. Dat geldt eveneens voor het gasthof Sternen, het enige gasthof in het dorp. Alles gaat hier gemoedelijk en rustig. Het eten is er heerlijk en het gasthof is prachtig gelegen met mooie uitzichten over het dal en de glooiende weilanden rond het gehucht.

Hou je van drukte en vertier dan moet je hier niet zijn, maar dan je verblijf zoeken in het nabij gelegen Todtmoos. Ik was nog vermoeid van de lange reis uit Holland een dag eerder en besloot het vandaag met wandelen rustig aan te doen. Het leek mij eens leuk om een rondwandeling om Schwarzenbach te maken, waarbij ik zoveel mogelijk de rand van de weilanden van het gehucht en de bossen rondom wilde volgen. De weilanden waren op zijn mooist en stonden vol met vele soorten veldbloemen, waaronder een aantal verschillende soorten orchideeën.

Schwarzenbach ligt op circa 1000 m hoogte. Dat betekend dat het voorjaar daar een week of wat later is dan in Nederland. Je kunt dus als het ware binnen een maand tweemaal van het voorjaar genieten. Wat is het hier toch heerlijk rustig! Je hoort alleen de vogels, het ritselen van de bladeren in de bomen en het gekabbel van de vele beken die de hellingen af stromen. Het gejakker van de vorige dag over de autobahn had ik al snel van mij afgeschud.

Elke bank die ik onderweg tegen kwam kon op mijn trouwe klandizie rekenen. Ik had op deze 1e dag van de vakantie dan ook helemaal geen haast. Ik had vooraf geen GPS track uitgezet. Ik zag op mijn GPS apparaat wel waar ik was en ook alle paden kon ik op het kaartje zien. Ik zag zelfs te veel paden op het GPS apparaat want de nodige paden zijn ondertussen dichtgegroeid omdat ze niet langer meer worden gebruikt.

Dat is best wel eens lastig als je een route vooraf op de laptop uit hebt gezet. De wandeling wordt door het onbegaanbaar zijn van een pad soms ongewild een stuk langer, omdat je nu eenmaal te maken hebt met steile berghellingen, waar je niet even door het bos een stukje kunt afsnijden. De wegen door het Zwarte Woud langs de berghellingen zijn voornamelijk bestemd voor de bosbouw en alles wordt tegenwoordig gemotoriseerd gedaan.

De steile smalle paden, die vroeger in gebruik waren, toen de bosbouw nog voornamelijk met paardenkracht werd aangedreven, zijn daardoor totaal dichtgegroeid. Soms lukt het nog wel. Op deze wandeltocht kon ik onderlangs Schwarzenbach toch nog over een aantal prachtige half dichtgegroeide paden de wandeltocht volbrengen.

Via een weiland, waar een paar prachtige paarden met blonde manen en staart aan het grazen waren, kwam ik langs een klassieke Schwarzwald boerderij met een bloeiende boomgaard vlakbij het gasthof weer confortabel op de toegansweg naar het dorp uit. Ik had deze dag maar 6 km gewandeld maar er toch een hele dag over gedaan. Een zeer luie wandeldag dus waarvan ik volop heb genoten!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Struinen door de Wamelse Uiterwaarden en de Dreumelsche Waard 15 km

2010-05-15T17:22:00.002+02:00

Als je deze struimtocht met een lengte van 15 km door de Wamelse Uiterwaarden en de Dreumelsche Waard zou willen afleggen moet je wel eerst even nagaan of het water in de rivieren hier voor laag genoeg staat. Buiten de wintermaanden is dit meestal wel het geval. Het is een echte struimtocht waarbij je op je pad hoog (nat) gras en onkruid tegen zal komen en niet moet terugdeinzen voor het beslechten van een enkele prikkeldraad versperring.

De minder ervaren struiners onder ons zijn dan ook gewaarschuwd! Alle inspanningen zijn echter zeer de moeite waard want de struintocht voert je door werkelijk schitterende mooie natuurgebieden. Ik heb de route afgelegd op vrijdag 14 mei 2010. Het struinen begint bij de aanlegplaats van het voet- en fietsveer Wamel-Tiel aan de Veerweg te Wamel. Op deze plek is ruimte genoeg om de auto te parkeren. Vanaf de auto loop je direct de witte zandstranden langs de rivier op.

De Waal wordt druk bevaren. Aan de overzijde zie je Tiel liggen. De eerste prikkeldraad omheining dient zich al snel aan. Hoog zijn deze echter niet en vooral vlak bij de rivier stap je er zo overheen. De koeien in de uiterwaarden kijken verwonderd deze vreemde struinende indringer met rugzak en camera na. Je mag hier in de uiterwaard overal vrijuit lopen.

Ik besloot het strand te verlaten en een wenkende waterpartij vol met snaterende watervogels in de uiterwaard eens wat nader te gaan verkennen. Aan vogels geen gebrek hier, de uiterwaarden zijn een waar vogelparadijs. Op een zandstrandje van een grote waterplas heb ik een pauze genomen om het bedrijvige vogelvolkje eens uitgebreid op mijn gemak gade te slaan en wat te eten en te drinken. Ik kan zeer genieten van het gezang van de vogels.

De geluidssporen van de video's van de wandeltochten op mijn website zijn dan ook vrijwel atijd voorzien van bijpassend stemmig vogelgezang. De strook land tussen de grote waterplas en de rivier wordt steeds smaller. Ik vervolgde inmiddels weer verder mijn weg over de stranden langs de rivier. Op sommige plaatsen zijn de anders zo spierwitte stranden bedekt met naar het lijkt een dun zwart laagje houtskool.

Een grote groep paarden kwam nieuwsgierig het strand op om nader met mij kennis te maken. Iedere keer weer een prachtig fotogeniek plaatje, zo'n grote groep paarden op het strand van een rivier. Ook nu weer heb ik dit uitgebreid op de foto en video gezet. Een opa was met zijn kleinkinderen de uiterwaard in gelopen om ze de rivier te laten zien. Ze waren zeer onder de indruk van de paarden, het brede strand en het water met de vele vrachtboten.

Aan de overzijde van de rivier ligt een moderne grote steenfabriek. Daar zie je er tegenwoordig langs de rivier door voortgaande schaalvergroting en efficientie steeds minder van. De uiterwaard wordt verlaten. Langs een scheepswerf gaat het struinen nu onder aan de rivierdijk verder. In 1996 zijn de rivierdijken op deze plaats verhoogd. Daarbij is onder aan de dijk, aan de zijde van de uiterwaard, een breed graspad aangelegd.

Hierop kun je heerlijk wandelen waarbij je een schitterend uitzicht hebt over de mooie waterrijke natuur van de uiterwaard. Na zo'n anderhalve kilometer lekker struinen door het gras onder aan de dijk gaat de wandeling door een klaphek linksaf de Dreumelsche Waard binnen. Een waar paradijs! Zelden zag ik een zo'n mooi door mensenhanden gevormd natuurgebied! De Dreumelsche Waard is ontstaan door de dijkverzwaring van 1996. De plassen waren ooit de bron voor het benodigde zand en klei voor de dijkverzwaring. Een aantal jaren geleden heeft Staatsbosbeheer het gebied gekocht en is het sindsdien in bezit genomen door verschillende watervogels, vele plantensoorten en paarden en koeien. Vooral deze grote grazers zorgen door hun verschillende manier van grazen dat het gebied er zo liefelijk mooi en toch ruig uitziet. Na de Dreumelsche Waard volgt een stukje wandelen boven op de dijk tot de Veerweg wordt overgestoken. Daarna kan je weer verder struinen onder aan de rivierdijk. Wat verder op gaat het linksaf de Wamelse Uiterwaarden binnen. Eerst nog over een onverharde weg, maar al snel gaat het verder langs de rand van een weiland en een vers omgeploegde akker, over een prikkeldraadhekje hier en daar, en door het hoge gras van een zomerdijkje. Daarna worden de stranden van de rivier weer opgezocht. De route keert langs de Waal terug naar de veerpont, waar de auto als immer trouw staat te wachten, op deze inmiddels toch wel wat vermoeid geraakte GPS-struiner.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen door het ruige afwisselende door rivierwater, zand, klei, dieren en planten gevormde landschap van de Millingerwaard 19 km.

2010-05-07T16:21:00.001+02:00

Tussen Arnhem en Nijmegen en de Duitse stad Emmerich ligt de Gelderse Poort een spectaculair natuurgebied met brede rivieren, wilde runderen en paarden en bevers. De naam van het gebied is ontstaan naar de plek waar de Rijn zich door een stuwwal, die zich tijdens de ijstijd gevormd heeft, heen werkt en zich begint te splitsen. Dit is in feite het begin van de Rijn delta. Midden in de Gelderse Poort ligt de Millingerwaard. Hier kun je vrij wandelen waar je maar wilt, dus ook buiten de paden.

Zwerven over de rivierduinen tussen zeeën van bijzondere bloemen. Lekker luieren aan de rivier in het sprookjesachtige oeverbos met wilgen en populieren op ‘stelten’. Of gewoon struinen over de paden door het bijzondere ooibos waar je vogels kunt spotten vanuit de vogelkijkhut. De Millingerwaard is een nieuw natuurgebied. Nog maar kort geleden werkten hier boeren, maar nu is het een groot natuurgebied geworden. In het gebied krijgt de natuur alle ruimte.

De rivier en de wind zorgen voor het ontstaan van prachtige stuivende rivierduinen met brede zandstranden. Runderen en paarden zorgen voor een gevarieerde begroeiing met mooie overgangen tussen bos, struweel en grasland. En langs de plassen zorgen bevers voor het betere knaagwerk. Je vindt er dan ook overal omgeknaagde bomen en als je geluk hebt zelfs een heuse beverburcht. In de Millingerwaard horen van nature grote grazers thuis.

Zij houden het gebied open, dat anders zonder deze runderen en paarden binnen de kortst mogelijke tijd in een ondoordringbaar bos zou veranderen. Met een oppervlakte van 700 hectare is het gebied groot genoeg om leefruimte te bieden aan grote aantallen van deze dieren. De paarden en runderen kunnen in groepsverband zonder hulp van mensen zelfstandig leven. Ik had al eerder een wandeltocht door het natuurontwikkelingsgebied de Gelderse Poort gemaakt met als uitgangspunt de Ooipolder klik hier. Dat was heel goed bevallen.

Nu op bevrijdingsdag 5 mei 2010 was de Millingerwaard aan de beurd. Buiten het struinen door de Millingerwaard gaat de de route ook over de struinpaden door de aangrenzende polders. De struinpaden zijn een onderdeel van het wandelroute netwerk Ooijpolder. Daarbij wordt een stuk over het Pieterpad gelopen wat hier in deze polder precies op de grens tussen Nederland en Duitsland ligt. De totale lengte van de wandeling is 19 km.

Je komt op deze wandeltocht maar heel weinig asfalt tegen. De kans op hoog nat gras op de struinpaden is groot, dus hou hierbij rekening met de schoenen en kleding! De GPS wandeling start vanaf een parkeerterrein naast het Dorpshuis aan de Weverstraat in Kekerdom. Ik was wel eens eerder in 2007 in de Millingerwaard geweest en had daarbij de Millinger theetuin bezocht klik hier. Deze theetuin is beslist een bezoek waard en is dan ook in de route opgenomen.

De theetuin ademt een exotische, oriëntaalse sfeer uit door de bijzondere planten, zoals bananen, palmen, vijgen en andere mediterrane gewassen.Ook de bebouwing is exotisch, er is een Moors theehuis met waranda, een Marokkaans-oosters georiënteerd theehuis en een pleintje met waterpartij. De waterbassins die her en der te vinden zijn, maken het oriëntaalse karakter compleet.

Verspreidt over de tuin zijn zitjes te vinden, waar de bezoeker in alle rust kan genieten van een kopje thee of koffie. Het is ook mogelijk om hier een lunch te gebruiken. De kleine kaart van de theetuin oogt aantrekkelijk. In de tuin is een indrukwekkende verzameling vaste planten te vinden waaronder vele soorten delphiniums, hosta's en ploxen. Na de theetuin ben ik lekker aan het struinen geslagen. Je kunt mijn struinspoor volgen maar net zo goed je eigen weg door dit prachtige natuurgebied zoeken.

Toen ik hier in 2007 was werd er op deze plaats nog ijverig klei gewonnen voor de steenfabriek. Nu is het een prachtige met gras begroeide open vlakte waar de paarden vrijuit in grote familiegroepen ronddraven. Hier en daar steken hoge niet afgegraven stukken grond boven de vlakte uit. Dit zijn vluchtplaatsen voor de dieren bij hoog water. Op zo'n verhoging, met een prachtig uitzicht over plassen en graslanden, heb ik een broodje gegeten, afgewisseld met het nemen van een foto of video van de vele vogels die in dit gebied verblijven. De Millingerwaard wordt via het oversteken van de rivierdijk verlaten. Nu gaat de tocht verder over struinpaden langs de randen van de weilanden en akkers van de Ooijpolder. De struinroute is werkelijk keurig verzorgd aangelegd. Overal vind je gemakkelijke overstap plaatsen over de omrasteringen en planken over de sloten. De GPS wandeling volgt zo'n 2,5 km het Pieterpad. Aan je rechterhand ligt Nederland en links kijk je uit op Duitsland.

Het kan aan mij liggen maar het Duitse landschap komt mij natuurlijker over dan het Hollandse aan de rechterzijde. De Duitse kant heeft naar mijn indruk meer restanten van de vroegere houtwallen, die in die tijd als een natuurlijke afrastering dienden om het wild uit de weilanden en akkers te houden. Ook opvallend is dat de grote boerderijen hier veelal op terpen zijn gebouwd. Na de struinpaden van de Ooijpolder steekt de wandelroute weer de rivierdijk over, om via de toegansweg van de steenfabriek en een klaphek op het einde, over de stranden langs de rivier door de Millingerwaard verder te gaan. Op een gegeven moment zie je in de Millingerwaard een eigen kleine uitvoering van de Engelse Woodhenge. Bij baggerwerkzaamheden in de Waal zijn in 1995 tientallen zware eikenstammen opgegraven, waarvan de ouderdom op 8500 jaar is bepaald. Als symbool voor het herstel van de natuur op deze plaats zijn een aantal stammen in een kring rechtop geplaatst. Een opvallend indrukwekkend gezicht. Daarna keert de wandelroute met een laatste blik op de schitterende moerasbossen van de Millingerwaard terug naar de parkeerplaats bij het Dorpshuis.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen door het wellicht bestbewaarde geheim van Nederland, volop genieten van de pure natuur in het dal van de Ruiten Aa 18 km.

2010-05-01T18:22:00.003+02:00

Westerwolde is misschien wel het bestbewaarde wandelaarsgeheim van Nederland. Het landschap waarin de beekjes Ruiten Aa en Mussel Aa samenstromen in de Westerwoldse Aa biedt een grote variëteit in flora en fauna. Terwijl in de verte in het bos het geklop van een specht klinkt, springen reeën door struikgewas en over houtwallen. Welkom in Westerwolde, Zuidoost-Groningen. Hester en ik hadden al eens eerder een wandeling met een lengte van 20 km gemaakt door het prachtige natuurgebied Westerwolde klik hier.

Wij hadden toen het gebied gelijk in ons wandelhart gesloten. Oost-Groningen is voor veel mensen onbekend en onbemind. Wij tweeen vormen daar geen uitzondering op. Maar als je daar eenmaal een keer bent geweest, kom je weer terug. Wacht niet te lang voor het ervaren van de rust en ruimte, want het wordt al steeds drukker in de Groningse bossen. Eigenlijk verwacht je niet een dergelijk schilderachtig kleinschalig slingerende beeklandschap in dit verder zo strak ogende land.

Als je vanuit Zwolle de provincie Groningen binnen rijdt dan voert de weg door onafzienbare rechthoeken van vlakke weilanden en akkers. De verre, volledig waterpas liggende, horizon wordt vrijwel niet door andere obstakels onderbroken. Hoe anders is dit in Westerwolde! Het dal van de Ruiten Aa is puur natuur, compleet met restanten van oerbossen, wilde orchideeen en oud-Hollandse runderrassen zoals de Lakenvelders.

In dit verre puntje van het vaste land, waar Nederland bijna ophoudt en overgaat in weidse wadden, eilanden, zee en wind, begint de wandeling in het beschermde dorpsgezicht van Smeerling. Niet alleen het natuurgebied is eigendom van Natuurmonumenten, maar deze vereniging bezit in Smeerling ook enkele prachtige gerestaureerde Saksische Westerwoldse boerderijen uit de zeventiende en achtiende eeuw.

Langs de Ruiten Aa loop je het ene moment door bloemrijke graslanden en het andere moment door ongeordende bossen. Geen gerangschikte rijtjes bos, maar bomen van meer dan 200 jaar oud. Voor nog meer variatie en soorten rijkdom worden sinds 2006 grote stukken landbouwgebied weer teruggegeven aan de natuur. De bovenste laag grond wordt afgegraven om weer arme grond te krijgen voor heidegebieden en schraal grasland.

De variatie aan wegen en paden waar over de route voert is groot. Je wandeld over zandwegen, soms over een stukje verharde weg, maar ook het struinen door weilanden, de uiterwaarden van de beek en het beslechten van een enkele prikkeldraad afrastering zal je op je pad tegenkomen. De minder ervaren struiners onder ons zijn dus gewaarschuwd! Mits het niet anders is aangegeven, mag er in dit natuurgebied op veel plaatsen volop worden gestruind.

Het was op deze donderdag 29 april 2010 heerlijk zomers lenteweer. In de ochtend nog wel een beetje drukkend, zo vond mijn wandelmaatje Hester, maar wat later maakte een verfrissend briesje het wandelen door het mooie beekdal uiterst aangenaam. Nog maar vrij recent, in de jaren rond 1960, is 't Oal Daip, de Ruiten Aa voor Hollanders, rechtgetrokken. Het lijkt wel een beetje van de gekke dat nu alles juist weer kronkelig wordt gemaakt.

Hebben de waterschappen dan vroeger stommiteiten begaan en toen nodeloos een hoop geld aan het rechttrekken uitgegeven? Toch is dat niet zo. Destijds stond de waterbeheersing vooral in dienst van de landbouw. Het gebied rond het beekdal heeft echter, net als op veel andere plaatsen in Nederland, een nieuwe bestemming gekregen , waarbij natuurwaarden een belangrijke rol spelen. Een kronkelende en sneller stromende beek biedt meer mogelijkheden voor de vissen in de beek en de flora en fauna aan de oevers.

Tegelijkertijd maakt het de beek aantrekkelijker voor ons wandelaars en andere recreanten. Bovendien wordt met de herinrichting niet alleen de beek, maar ook in het gebied eromheen de cultuurhistorische en archeologische waarden hersteld. En, zeker niet minder belangrijk, biedt de herinrichting van het beekdal de mogelijkheid om niet alleen de beek, maar het complete beekdal te benutten om water langer vast te kunnen houden. Ons hoorde je deze dag dan ook helemaal niet mopperen, want het resultaat van de herinrichting van de natuur rondom de Ruiten Aa is werkelijk oogstrelend mooi en liepen wij volop van het wandelen te genieten!

Een klein nadeeltje van een dergelijk nog tamelijk onbekend stil natuurgebied is het ontbreken van horeca langs de route. Bij het beginpunt van de route vind je wel de theetuin van Natuurmonumenten in een prachtige gerestaureerde boerderij, maar verder valt er geen horeca onderweg te bekennen. Wij waren dan ook zeer gelukkig toen ons oog viel op een oude fiets langs de weg, die middels een aanwijsbordje de richting aangaf van de theetuin d' Padstal. Het aanwijsbordje op de oude fiets is een noodgreep, zo hoorde we even later van de eigenares van de theetuin. Een vast bord langs de weg staat de gemeente niet toe. De theetuin is eind vorig jaar geopend. De eigenaars zijn druk bezig met de kostbare renovatie van deze grote boerderij en proberen middels de theetuin en andere activiteiten extra inkomsten te genereren.

De theetuin is in de opbouwfase. Je moet je klandizie melden door stevig met een touw de klepel van een klok te luiden. De honden hadden vanuit de afgezette ren aan de andere zijde van de boerderij met luid geblaf onze komst al gemeld. De eigenares kwam direct aanlopen. Wij zaten prins en prinses heerlijk in gemakkelijke tuinstoelen, in de nog jonge boomgaard onder een parasol, van onze verkoelende frisdrank te genieten. Ik trof het zeer deze dag, want de overheerlijke appeltaart met slagroom was voorhanden. Dat is niet elke dag het geval, zo waarschuwde de eigenares mij nadrukkelijk! Maar mocht je als wandelaar van deze tocht ook hier eens neerstrijken, zou ik je adviseren om er beslist naar te vragen. De appeltaart is werkelijk verrukkelijk! Na een gezellig praatje met de eigenares, en een ijsje als toetje, vervolgden wij onze weg, om daarna bij het eindpunt zeer voldaan in de auto te stappen, om de terugreis vanuit het hoge Noorden naar het 115 km lager gelegen Zwolle te aanvaarden.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Avontuurlijk struinen door De Stille Kern van het natuurgebied Horsterwold in Flevoland 16 km.

2010-04-25T20:25:00.003+02:00

Midden in het Horsterwold in de provincie Flevoland ligt De Stille Kern. Er lopen geen paden, hooguit kun je er sporen vinden die het wild, paarden en runderen daar in het ruige natuurgebied hebben getrokken. Na de inpoldering was dit gebied oorspronkelijk voorbestemd voor de akkerbouw. De bestemming is ondertussen gewijzigd. In 1996 is het aan Staatsbosbeheer overgedragen met als doel om in het gebied nieuwe natuur te ontwikkelen. Sindsdien mag de natuur er haar eigen gang gaan.

Oude wegen zijn overwoekerd. Het is al flinke wildernis geworden. Wandelaars mogen er naar hartelust rondstruinen. Een welgemeend advies hierbij: trek een lange broek aan, want je zult je soms een weg door de hier en daar behoorlijk stekelige struiken moeten banen, terwijl het onkruid, zoals brandnetels, in de zomermaanden op veel plaatsen in het bos welig kunnen tieren. Maar wat is het er mooi! In het gebied zie je wat een geweldig mooi plaatje de grote grazers er van hebben gemaakt.

De afwisseling van grazige weiden, waterpartijen, groepen struiken en bos zijn een lust voor het oog. De herinnering aan dit mooie natuurgebied was mij, sinds ik hier een twee jaar terug een GPS wandeling had gemaakt (Hosterwold 9 en 18 km klik hier), levendig bij gebleven. Ik had indertijd maar een gedeelte van De Stille Kern doorkruist. Op zaterdag 24 april 2010 ging ik een avontuurlijke struimtocht maken, die in zijn geheel door dit ruige natuurgebied zou verlopen.

Paden zijn hier niet zodat je voor het uitzetten van een route weinig aan de digitale topokaart hebt. Toch kun je daarop wel zien waar de perceel- scheidingen tussen de verschillende soorten implant van loofbomen zich bevinden. Bovendien zie je op de kaart de open plekken en de waterpartijen, zodat het wel enigzins mogelijk is om een ruwe GPS track uit te zetten. De verfijning van de route, in verband met de begaanbaarheid en de obstakels in het bos, zoals omgevallen bomen, te dichte struiken en moerassen, moet in de ruwe praktijk tijdens het struinen plaats vinden.

Daarbij heb je veel nut van de sporen die door het wild, paarden en runderen door het ruige natuurgebied zijn getrokken. Het blijkt dat de dieren heel goed in staat zijn om obstakels in het bos te ontwijken. Andere dieren volgen ook deze sporen, zodat het al snel bijna op een smal pad begint te lijken. Je vind een overvloed aan dergelijke sporen in De Stille Kern. De door mij uitgezette GPS track is daarom niet meer dan een richtlijn en kun je heel goed daarvan afwijken en je eigen GPS-spoor door dit schitterende natuurgebied trekken.

Dat vormt juist het unieke van dit struin-avontuur wat je bijna nergens anders in Nederland op deze oorspronkelijke wijze kunt ervaren. De struintocht start vanaf het parkeerterrein van Staatsbosbeheer aan de Fediteweg, Zeewolde. De parkeerplaats is vanaf de weg heel duidelijk aangegeven. Je kunt via Google Earth Streetview de inrit van de parkeerplaats vooraf op de PC bekijken. Aan het begin van de route zie je een bomencirkel bestaande uit 12 leilinden. Dat is een symbolische vertaling van de Europese vlag die uit 12 sterren bestaat.

Op de 40-ste Boomfeestdag, op 20 maart 1996, hebben 500 kinderen uit heel Flevoland het natuurgebied 'Het Holsterwold' ingeplant. De geplantte bomen symboliseren de basisscholen in Nederland die meegedaan hebben aan de nationale scholenaktie 'Een Boon Voor Het Leven'. Kinderen uit heel Nederland hebben zich niermee ingezet voor een groene wereld, niet alleen in Nederland maar ook in ontwikkelingslanden. De aktie is gestart door Unicef en de Stichting Colombine.

Ik heb deze mooie lente zaterdag heerlijk avontuurlijk gestruind, door de ruige bossen en over de schilderachtige open velden. Op een gegeven moment keek ik achter om en zag een grote vos op zijn gemak de open vlakte over steken. Hij was absoluut niet onder de indruk van mijn aanwezigheid en keek maar terloops even in mijn richting. Ik heb deze dag het struinen door de dichte bossen niet geschuwd. Ik had al snel in de gaten dat ik niet moest proberen om mijn eigen weg door het bos te zoeken, maar trouw de sporen van de dieren moest volgen. Al leek het op het eerste gezicht dat de sporen de verkeerde richting op gingen, even later zag ik dat de dieren juist heel slim een groot obstakel in het bos hadden omzeild. Als je dit eenmaal door hebt, dan kan je hier prima je weg vinden. In de winter zal er voor de dieren niet veel voedzaam gras voorhanden zijn. Geen nood echter, want aan de bomen is te zien dat boombast ook heel hoog op hun dagelijkse wintermenu staat genoteerd. Van veel bossen zijn de stammen tot op een hoogte van bijna twee meter aangevreten. De struintoch door De Stille Kern was voor mij een onvergetelijke ervaring! Dat zal ik over een jaar of wat, bij voorkeur weer in het voorjaar, beslist nog eens gaan herhalen!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen door het schilderachtige rivierenlandschap van De Geldersche Poort 13, 17 en 22 km.

2010-04-19T17:39:00.004+02:00

Het rivierenlandschap is in het voorjaar op zijn mooist! Je kunt er genieten van weidebloemen, bloeiende fruitbomen, dat alles te midden van brede rivieren en onder weidse wolkenluchten. Er zijn tegenwoordig in de uiterwaarden van de rivieren veel struinroutes beschikbaar gekomen. Ik ben in het voorjaar van 2010 begonnen om GPS wandelingen in het rivierengebied uit te zetten die van deze struimroutes gebruik maken. Zondag 18 april 2010 beloofde een mooie warme lentedag te worden. Er was korte-broeken-weer voorspeld en daar moet je als wandelaar gelijk van profiteren, niet waar?

Ik had een route uitgezet door het natuurontwikkelings- gebied van De Gelders Poort. De GPS route maakt voor een groot deel gebruik van de struinroute door de Ooijpolder. De wandeling is in drie verschillende lengten te lopen en wel 13 , 17 of 22 km. Naast het struinen door de uiterwaarden kun je ook heerlijk genieten van de prachtige uitzichten over het rivierenlandschap vanaf de hoge rivierdijken. De wandeling begint vanaf een klein parkeerterrein aan de Kerkdijk in Ooij (gem. Ubbergen). Vanaf dit kleine parkeerterrein zijn een paar andere korte wandelroutes uitgezet, zo las ik op een informatiepaneel ter plaatse. Uiteraard waren er op deze prachtige zondag veel wandelaars, fietsers en skaters onderweg maar het natuurgebied is zo groot dat je elkaar absoluut niet in de weg loopt.

Vanaf het parkeerterrein loopt de route op het eerste gedeelte over de kerkdijk het dorpje Ooij uit. De waterrijke natuur is al direct nadrukkelijk aanwezig. Een aantal ganzen vlogen onder luidkabaal rondjes om de grote waterplas die langs de Kerkdijk ligt. Even verder zie je op een terpachtige bult in het landschap een paar opvallende bouwwerken liggen. Het zijn onderdelen van het Kasteelsche Hof, zoals een duiventoren en een mooie bakstenen poort. Tot 1795 heeft hier het kasteel Ooij gestaan, maar dat is toen verwoest door de Franse troepen. Iets verderop ligt het voormalige NH-kerkje met woonhuis, waarin nu een bedrijf is gevestigd.

Weer wat verderop, langs de prachtige moerasachtige grienden en plassen van het natuurreservaat Groen Landen, passeer je een opvallend transformatorhuisje. Het huisje is ter bescherming tegen hoogwater op een poort gebouwd. Het dateerd uit 1926 en diende om de machines in voormalige de NV Steenfabriek v/h R.Janssen van krachtstroom te voorzien. Dan gaat het omhoog, de smalle hoge dijk op, waarna je mond bijna van verbazing openvalt door het schitterende weidse uitzicht over het natuurgebied Oude Waal. Wat is het hier toch fantastisch mooi! Geen wonder dat deze streek bij mooi weer zo veel bezoekers trekt. Wel vervelend zijn de enkele motorrijders, waarvan sommige in hun 'mooi-voorjaarsweer-enthousiasme' geen maat kunnen houden, en veel te hard over de smalle gevaarlijke dijk scheuren. Maar echt druk is het er gelukkig niet.

De natuurontwikkeling in de Geldersche Poort begon 15 jaar geleden. Sindsdien ontstaat hier steeds meer ruimte voor de natuur en voor natuurlijke processen. De winst voor de natuur is fenomenaal, maar er zijn meer 'winnaars'. De nieuwe natuur ontstaat hand in hand met economische en maatschappelijke ontwikkelingen zoals betere hoogwaterbescherming, duurzame delfstoffenwinning en meer mogelijkheden voor toerisme. Met de terugkeer van natuurlijke processen, zoals hoogwater, erosie, sedimentatie en natuurlijke begrazing, leeft het oorspronkelijke Nederlandse rivierenlandschap weer op. De grote diversiteit aan de oeverwallen, rivierduinen, ruigtes en ooibossen, maakt dat honderden plantensoorten, bijzondere broedvogels, zeldzame insecten en bevers weer langs de rivier leven.

De dijk wordt verlaten. Het struinen gaat beginnen. De wandeling gaat verder door de Nijmeegse Stadswaard. Zo dicht bij de grote stad en toch van zulke mooie natuur! Dat zie je bijna nergens. Op het punt waar je de rivier bereikt, vlak bij de brug over de Waal, heb ik op een zandstrand van de levendigheid van de scheepsvaart, het prachtige uitzicht en de aanblik van een kudde halfwilde loslopende paarden, genoten en een broodje gegeten. Wat een prachtige wandelroute is dit! Dat is volop genieten geblazen. Het is heerlijk toeven op de zandstranden langs de rivier. Het was op deze lentedag al warm genoeg om te zonnebaden. Een aantal mensen brachten de dag op deze manier gezellig met elkaar door en hadden een picknickmand meegenomen en dronken bij de 'lunch uit de mand' een glaasje witte wijn.

De klei die door de rivier in de uiterwaarden is neergelegd, wordt op veel plaatsen afgegraven en gebruikt in de baksteenindustrie en voor de dijkverbetering. Het mes snijdt aan twee kanten. Verlaagde uiterwaarden bieden de rivier meer ruimte bij hoogwater en kleiwinning vormt een perfecte start voor natuurontwikkeling. Een hectare uiterwaardgrond levert voldoende klei voor de bouw van een paar duizend huizen. Bouwen met baksteen helpt dus de rivierveiligheid en de natuurontwikkeling vooruit.

De rivier wordt verlaten en via het terrein van een voormalige steenfabriek komt de wandeling uit op een dijk. Deze wordt overgestoken. Wat verder op kan je links via de struiken omhoog. Je komt nu uit op de Defensiedijk, een onderdeel van de IJssellinie. De IJssellinie is rond 1950 tijdens de eerste jaren van de Koude Oorlog de geheime defensielinie van het Westen, de NAVO, geweest totdat de grens tussen het voormalige West- en Oost-Duitsland die functie kreeg. Tussen de struiken en bomen zijn hier en daar nog restanten van betonnen bunkerachtige bouwsels uit deze tijd te zien. Verderop biedt de nieuwe uitkijktoren een mooi uitzicht over de Groenlanden. Aan de ene kant de kleiputten en de stuwwal van Nijmegen, aan de andere kant het ooievaarsnest, waar vier jonge ooievaars gelijktijdig in een broedsel geen uitzonderingen zijn. De uitkijktoren zelf is ook in de vorm van een ooievaarsnest ontworpen.

Na de brede Defensiedijk loopt de route verder langs de Bizonbaai. Er verblijven hier grote kuddes grazers. Er zijn in deze kuddes van vrijlopende paarden en runderen bijna net zo veel stieren en hengsten als koeien en merries, de natuurlijke geslachtsverhouding. Het beheer van al het vee berust bij de stichting Ark. De oever van de Bizonbaai, aan de zijde van de rivier, is bij de omwoners een geliefde zwem- en zonnebad plaats. Achterin, vanaf de Erlecomsedam gezien, verblijven de nudisten en verder naar voren vind je de meer zedig geklede zonnneaanbidders. Ik heb op het zedige strandgedeelte een ruststop gemaakt en heerlijk met mijn door het wandelen verhitte voeten in het toch nog wel koude water gepoedeld en op het strand van een zonnebad genoten. Daarna gaat naar persoonlijke keuze de wandeling verder, of boven op de Waaldijk met prachtige uitzichten op de rivier, of heel rustig onder aan de stille voet van de dijk. Het laatste deel van de route gaat door een prachtig rustig natuurgebied waar Staatsbosbeheer op dit moment bezig is om de weelderige wilgenbossen middels boomkap wat te temmen en het gebied wat meer open te maken. Een heerlijke wandeltocht door een prachtig nog in ontwikkeling zijnde natuurgebied. Ik zal in de nabije toekomst beslist nog meer wandeltochten door de Gelders Poort uit gaan zetten.

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Struinen door het natuurgebied de Kil van Hurwenen in de Bommelerwaard 9 km

2010-04-16T15:00:00.005+02:00

In de uiterwaarden van de Waal wordt al een aantal jaren druk gewerkt om het aantal struinroutes omhoog te krijgen. Het gebied van Zaltbommel naar Druten is inmiddels helemaal te bestruinen. De uiterwaarden zijn het mooist in het voorjaar als alle bloemen en kruiden in volle bloei staan. Ik ben dit voorjaar in 2010 begonnen om door dit gebied GPS wandelingen uit te zetten die van de struimroutes gebruik maken. Al eerder heb ik gewandeld door het landgoed Neerijnen en Waardenburg en de uiterwaarden die daar op aan sluiten. Daarbij wenkten mij de spierwitte zandstranden aan de overzijden van de Waal, die in de lentezon lagen te schitteren en te pronken, mij uitnodigend toe.

Dat zag er heel mooi uit. Daar wilde ik ook wel eens wandelen. Op donderdag 15 april 2010 was het opnieuw heerlijk lenteweer. Ik kreeg halverwege de ochtend veel zin om te gaan wandelen en besloot om na de lunch de uiterwaard aan de overzijden van de Waal, het natuurgebied de Kil van Hurwenen, te gaan verkennen. De wandeling start onder aan de rivierdijk op de Onderlangseweg bij Zaltbommel. De auto kan je daar kwijt in de brede berm van de weg. De dijk wordt overgestoken waarna beneden langs de rivier het struinen kan aanvangen. De Kil van Hurwenen is een vogelreservaat en is alleen toegankelijk voor wandelaars tussen 1 april tot 1 oktober. De Kil is een oude bocht in de Waal en ontstaan na een dijkdoorbraak in 1639. Nu is de Kil van Hurwenen een van de grootste watergebieden van het Land van Maas en Waal.

Zoals het bij een echte struinroute betaamt zal je op deze wandeling een aantal hekken en lage prikkeldraad afrasteringen moeten beslechten. Dat begint al direct aan het begin van de route en zal de verdere wandeling voortdurend het geval zijn. Als je daar lekker op je gemak langs de rivier over de zandstranden wandelt sta je niet stil bij het fenomeen van hoog water. Het kan er hier zo nu en dan behoorlijk ruig aan toe gaan! In het land van Maas en Waal - ook wel de badkuip van Nederland genoemd vanwege zijn lage vorm en de lage ligging onder zeeniveau - zijn twee data erg belangrijk geweest: 1926 en 1995.

Aan het einde van 1925 viel er in december extreem veel regen en dit zorgde samen met veel smeltwater voor extreem hoge waterstanden in de grote rivieren. Op de laatste dag van 1925 brak 's morgens de Maasdijk bij Over- en Nederasselt door en liepen grote delen van het Land van Maas en Waal onder water.

Tot nog niet zo heel lang geleden waren de hoger gelegen dorpen de enige plekken waar mensen een veilig heenkomen konden zoeken als het water weer eens hoog stond. Het is nu nauwelijks meer voor te stellen als je door het gebied loopt, maar bij tijden van hoog water was Heerewaard een eiland. Het onderlopen van het land werd tegengehouden door steeds hoger wordenden dijken met de laatste dijkverzwaring na 1995.

In 1995 werd het land van van Maas en Waal ontruimd omdat het waterpeil in de Waal zo hoog stond dat er gevreesd werd voor het vollopen van de badkuip. De dijken werden lokaal opgehoogd met zandzakken en de Waal kwam gelukkig net niet hoog genoeg om zijn vernietigende werk te doen. 1995 is een jaartal dat je maar hoeft te noemen en de verhalen komen boven water. Verhalen waaruit telkens blijkt - ondanks dat er uiteindelijk niets gebeurd is - hoe ingrijpend een dergelijke gebeurtenis is in iemands leven. Spullen naar zolder of in een container en met een vrachtwagen het gebied uit. En maar hopen dat je huis er nog staat als je terug komt. Iets wat in 1995 gelukkig wel het geval was, maar in 1926 raakten zo'n 3000 huizen onherstelbaar beschadigd.

De gevolgen van de vele overstromingen zijn nog overal in het gebied te zien. Het meest in het oog springend zijn natuurlijk de massieve dijken die door het landschap slingeren. Voordeel is hierbij dat je vanaf deze hoge dijken van prachtige vergezichten kunt genieten. Dankzij die overstromingen - vooral door de dreigende overstroming van 1995 - heeft de Waal meer ruimte gekregen om in de hoogtij dagen meer water te kunnen bergen en daarnaast zijn water sneller nar de zee te kunnen afvoeren. De dijken zijn verlegd, of zelfs zoals in de Noordwaard bij Werkendam gedeeltelijk verwijderd, waardoor er aanzienlijk meer uiterwaarden en daarbij de meest prachtige natuurgebieden zijn ontstaan.

De heentocht van de wandeling gaat hoofdzakelijk over de zandstranden langs de rivier, maar ik heb mij wel hier en daar een uitstapje veroorloofd naar de naast gelegen weidegebieden. Je vind hier nog veel uitgegroeide meidoornhagen. De meidoorn stond nog niet in bloei. Het moet over een paar weken helemaal prachtig zijn om hier te wandelen. Een reiger die ik onderweg passeerde had duidelijk betere tijden gekend. Hij was hoogst waarschijnlijk verstrikt geraakt in het prikkeldraad en op deze wijze een gruwelijke dood gestorven. De natuur is mooi maar gelijkertijd wreed. Dat blijkt hier maar weer uit.

De dijk bij Hurwenen komt in het zicht. Al eerder zie je de eenzame schoorsteen in de uiterwaard staan, als industrieel monument ter herinnering aan de oude steenfabriek die hier tot 1995 heeft gestaan. Op de dijk heb ik op een bank een tijdje gerust en van het mooie uitzicht over de Waal genoten. Hier vlakbij is op dit mooie punt aan de rivierdijk een restaurant gelegen wat in het weekend bij mooi weer altijd stampvol zit met fietsers en motorrijders. Op dit punt keert de wandeling weer om. De terugweg volgt een route verder van de rivier dieper de uiterwaard in. Je loopt hier langs de oevers van de grote waterplassen die in de Hurwenense uiterwaard zijn te vinden. Het is hier prachtig struinen. Ik liep volop te genieten van het mooie rivierlandschap.

De meidoorn mocht dan wel nog niet in bloei staan, andere vroege voorjaarsbloeiers deden dat wel. Ik besteedde wat tijd om een aantal mooie panoramafoto's te maken, waarbij zowel deze mooie bloeiende struiken als de omliggende waterplassen volledig tot zijn recht komen. Mijn nieuwe super kleine Sony camera Cyber-shot HX5V is heel geavanceerd en beheerst dit technische trucje. Om dat goed voor elkaar te krijgen moet je de camera in een beheerste horizontale zwaai op de zelfde hoogte om je heen zien te draaien. Het resultaat mag er dan ook zijn. Ik zal de panoramafoto's zoals sinds kort gebruikelijk op de webpagina van de wandeling plaatsen. Deze panoramafoto's geven naar mijn idee een hele goede indruk hoe mooi het hier in dit natuurgebied is!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een schitterende wandeltocht door landgoed Neerijnen met het kasteel Waardenburg en huis Neerijnen, door het natuurgebied de Rijswaard en vanaf de rivierdijk (kijkdijk) genieten van mooie uitzichten over de Waal 18 km.

2010-04-08T15:37:00.002+02:00

In het voorjaar is het wandelen door het rivierengebied een genot van de eerste orde. Niet alleen de uitzichten vanaf de dijken over het brede water van de grote rivieren zijn fantastich mooi, maar ook kun je volop genieten van de bloesempracht van de vele fruitbomen die je in de Betuwe kunt vinden. Nu was het op de mooie lentewoensdag 7 april 2010 nog wel een beetje te vroeg voor bloesem. De fruitbomen stonden volop in knop maar bloesen was nog niet te zien. Ik had voor deze mooie wandeldag een GPS wandeling uitgezet door het landgoed Neerijnen en de uiterwaarden van de Waal. Dit gebied ligt in de omgeving van Waardenburg. De wandeling begint vanaf het parkeerterrein van Huis Neerijen. Landgoed Neerijnen bestaat uit uiterwaarden met stroomdalgraslanden, meidoornhagen, wilgengrienden en een oude rivierloop. Binnendijks vind je rondom twee kastelen een weelderig parkbos, boomgaarden en weilanden, deels omgeven door houtwallen en loofbos. Het Huis Neerijnen is eigendom van de gemeente Neerijnen en dient als gemeentehuis.

Waardenburg en Neerijnen is een van de weinige grote landgoederen in het rivierengebied. De uiterwaarden strekken zich uit over een afstand van 3 km langs de Waal. In de Rijswaard vind je licht golvende graslanden, wilgengrienden, oude meidoornhagen, een zandwinningsplas en aan de voet van de Waalbandijk de Kil van Waardenburg. Samen een zeer aantrekkelijk rivierenlandschap, met een rijk planten- en dierenleven. Vanaf de dijk is er een schitterend gezicht op enerzijds de kil/uiterwaard en anderzijds het landgoed met bossen, de kastelen en de korenmolen Waardenburg.

De molen stamt in zijn huidige vorm uit 1780. Vroeger behoorden de molen, samen met het Kasteel Waardenburg, het T-boerderij 't Molenhuis en andere bijbehorende gebouwen tot de goederen van de heerlijkheid Waardenburg. Als gevolg van de watersnood in 1995 werd de aangrenzende Waalbandijk verzwaard en opgehoogd waardoor de molen de wind letterlijk en figuurlijk uit de zeilen werd genomen. Om de molen weer naar behoren te laten functioneren werd de molen 1,5 meter verhoogd met behulp van luchtkussens en stalen stempels. Na het verhogen van de molen is de voet volledig gerestaureerd.

Vanaf de steentijd is het rivierengebied regelmatig bewoond geweest. Dankzij overstromingen was de grond rijk en de rivier was een goede handelsroute. Vooral in de Romeinse tijd was de streek relatief dichtbevolkt. In de derde eeuw echter kwam er een klimaatsverslechtering, die met veel overstromingen gepaard ging. Het rivierengebied werd toen grotendeels verlaten. Pas rond het jaar 1000 vestigde men zich weer in het rivierengebied, allereerst op de hoger gelegen stroomruggen. De dorpen Waardenburg en Neerijnen worden al in 997 genoemd. Toen begon ook het bedijken van het gebied, allereerst het dichten van gaten tussen de oeverwallen. Tegen het eind van de middeleeuwen was men hier mee klaar. Toen verschenen langs de rivieren ook versterkte boerderijen en kastelen.

Tussen de dijken had de rivier nog een relatief vrije loop, met hier en daar forse meanders. De Kil van Waardenburg en de aan de overzijde van de Waal gelegen Kil van Hurwenen zijn twee van die oude meanders. Vooral in de buitenbochten schuurde de rivier materiaal uit, wat de dijken bedreigde. In 1639 heeft men daarom deze twee bochten van de rivier afgesneden. Kasteel Waardenburg, dat tot dan toe aan de oever van de rivier had gelegen, kwam nu aan de uiterwaard te liggen. De uiterwaard werd Rijswaard genoemd, waarschijnlijk door de vele grienden (Rijshout) die hier lagen. Het is een schitterend gebied om door heen te struinen. Het voetspoor door de uiterwaard is gemakkelijk te volgen. De beide zijden van het pad zijn afgezet met schrikdraad, je kunt zo absoluut niet verdwalen!

Waardenburg en Neerijnen omvat het grootste deel van de gronden, die van oudsher behoorden bij de kastelen Neerijnen, ook wel Klingelenburg genaamd, en Waardenburg. Deze kastelen behoorden aan twee verschillende takken van het geslacht De Cock. Er zijn weinig kastelen waarbij de stichtingsdatum tot op de dag nauwkeurig vastligt, zoals bij Waardenburg. Op 2 augustus 1265 gaf graaf Otto van Gelre toestemming aan Rudolf de Cocq om op deze plaats een toren te bouwen. Na deze eerste toren werd in 1283 een nieuwe toren en een zaal gebouwd, die vermoedelijk van steen waren. Daarna volgde de bouw van een groot, veelhoekig complex met twee vierkante, een veelhoekige en twee halfronde torens.

Veelhoekige kastelen op de schaal van kasteel Waardenburg zijn in ons land een zeldzaamheid. De zware vierkante donjontoren dateert uit deze periode en is later verlaagd en met een lessenaardak afgesloten. Het oude, nu niet meer bestaande huis Neerijnen werd omstreeks 1350 gebouwd door Gijsbrecht de Cock. Later ging Neerijnen over op het geslacht Van Gendt. Catharina van Gelre, weduwe van Walraven van Arkel, koos in de Tachtigjarige Oorlog de zijde van de Spanjaarden. Hiermee riep deze vrouwe van Waardenburg de verwoesting van het kasteel over zich af. In 1574 werd Waardenburg door troepen van Willem van Oranje ingenomen en werd meer dan de helft van het kasteel verwoest. Johan Vygh werd in 1618 eigenaar en liet in 1627 de noordelijke helft van het kasteel herstellen.

Het beschadigde zuidelijke deel werd omstreeks 1700 afgebroken, waardoor het kasteel zijn hoefijzervormige plattegrond kreeg. De voorgevel van de oostelijke vleugel heeft nog de midden 16de-eeuwse natuurstenen waterlijsten en frontons met schelpmotieven. De omgrachting van het kasteel is nog deels intact. Aan de westzijde van het kasteel bevindt zich nog het eveneens omgrachte terrein van de voormalige voorburcht. In 1701, onder Margaretha van Gendt, die gehuwd was met Tjaard van Aylva, kwamen Neerijnen en Waardenburg in één hand. In 1827 erfde de familie Van Pallandt Waardenburg en Neerijnen. Vanaf 1895 werd het kasteel weer enige tijd bewoond, nadat restauratie en een aanbouw aan de oostzijde waren voltooid. Na de Tweede Wereldoorlog werd Waardenburg bewoond door A.F. van Goelst Meyer, oud-burgemeester van Rossum. Daarna heeft het een tijdlang leeg gestaan en was het in verval geraakt. Het kasteel is onlangs gerestaureerd en ziet er nu weer schitterende uit.

Op een bank aan de rivierdijk, met een schitterend uitzicht over de Waal, heb ik heerlijk gezeten in de warme lentezon de broodjes uit de rugzak genuttigd. Rijkswaterstaat noemt de dijk op deze plaats een kijkdijk en heeft voor de voetgangers na de laatste dijkverzwaring speciaal een wandelstrook aangelegd. Pure verwennerij, dit mooie lenteweer, waarbij als wandelkleding de korte broek en T-shirt na de lange koude winter weer in ere zijn hersteld. De wandelroute gaat hier naar beneden om na een voetgangersbrug over de beschoeing van de rivier verder te lopen. Tussen de beschoeing van de rivier en de dijk heeft zich een uitgebreid waterrijk natuurgebied ontwikkeld. Dit natuurgebied dient tevens om bij hoogwater ruimte te bieden aan de rivier. Je loopt over een soort dijkje tussen het water wat bestaat uit basaltkeien en ondertussen met wilgen begroeit is geraakt. Je loopt hier heerlijk uit de wind in de zon en het was af en toe gewoon echt warm! Helaas bleek op het einde dat de voetgangersbrug over het stroomgat van de rivier naar het natuurgebied nog niet was geplaatst. Dit bruggetje ligt er alleen maar bij laag water in de zomermaanden, zo heb ik later begrepen. Ik kon dus niet verder en moest weer anderhalve kilometer terug lopen naar de dijk. Dat was zeker geen straf, want je loopt hier heerlijk zo vlak langs de rivier. Wat verder op langs de dijk, na een woonhuis, is het mogelijk om over een smal klein dijkje de wandelroute door de uiterwaard weer op te pakken. Ik heb daarom twee GPS tracks bijgesloten. Een route vlak langs de rivier voor de zomermaanden bij laagwater en een alternatieve route als het voetgangersbruggetje niet is geplaatst. Na de uiterwaard gaat de wandeling over de rivierdijk weer terug naar het uitgangspunt bij Huis Neerijnen. Een fantastisch mooie wandeltocht die ik iedereen van harte kan aanbevelen!

Naar de webpagina van de GPS wandeling klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een GPS wandeling langs de weilanden en over de beboste steile heuvelrand van Landgoed Duno met schitterende uitzichten over het Rijndal 13 km.

2010-03-19T16:57:00.001+01:00

De wandeling begint vanaf het parkeerterrein van Kasteel Doorwerth. Het is niet voor het eerst dat ik een wandeltoch over de steile heuvelrand van de overgang van de hoge zandgronden van de Veluwe, naar het laag gelegen Rijndal, maak. Deze streek blijft mij voortdurend boeien. De beukenbossen op de hellingen zijn mooi en de uitzichten over het Rijndal indrukwekkend. Tussen de bossen liggen knusse weilanden die bevolkt zijn met paarden. Het is duidelijk dat er in deze streek vele paardliefhebbers wonen die over de nodige middelen beschikken om een aantal rijpaarden op na te kunnen houden. Het kasteel Doorwerth is indrukwekkend. Ik heb er voor de zoveelste maal een fotoronde om heen gemaakt. Het blijft mij boeien.

De jaren 1672 en 1673 waren trieste jaren voor de Nederlandse kastelen. Franse troepen trokken door ons land en hielden in vele delen van het land huis. Ze verwoestten vele middeleeuwse kastelen. Een aantal daarvan werd weer in het begin van de achttiende eeuw opgebouwd. Daarom hebben verscheidene Nederlandse 'kastelen' nu een achttiende eeuws uiterlijk. Kasteel Doorwerth was in die tijd het eigendom van een Deense edelman, Anton, rijksgraaf van Aldenburg. Hij was een bloedverwant van de Deense koning en was er in geslaagd een vrijgeleide (een zogenaamde 'sauve-garde') te verkrijgen voor zijn Gelderse eigendommen, dat betekende dat de Franse troepen het 'buitenlandse' bezit tijdens hun campagnes moesten sparen voor oorlogshandelingen. En zo ontkwam kasteel Doorwerth dit keer aan een rigoureuze vernietiging.

Het was op deze zondag 7 maart 2010 behoorlijk koud maar de zon scheen lekker en dan is het wandelen aangenaam. Via de oprijlaan wordt het kasteel verlaten en gaat de wandeling even verder op door een smal beekdal de steile heuvelrand omhoog. De hoogte verschillen bedragen hier zo'n 40 meter. Voor ons gewoonlijk platte polderlandje lijkt het een indrukwekkende hoogte. Eenmaal boven loopt de route langs een weiland vol met rijpaarden verder de richting op van de Cardanusbossen. Hier had ik nog nooit gelopen dus het werd tijd om ook dat stukje bos eens te gaan verkennen. Het bos was zo juist uitgedund. Dat zag er wel een beetje kaal uit zo, maar dat is natuurlijk maar tijdelijk. Binnen de kortst mogelijke tijd zal de ondergroei weer uitgelopen zijn. Een ouder echtpaar, wat in de buurt woonde, mopperde er wel over tegen mij. Ze vonden het een schande dat de bosarbeiders zo te keer gegaan waren in hun gelliefde wandelbos.

Op het landgoed Duno in Heveadorp in de gemeente Renkum, stond tot in de negentiende eeuw een landhuis, dat was gebouwd in opdracht van Mr. A.F.O. Bombé Vatebender, die het landgoed in erfpacht had verkregen. Hij noemde zijn huis Duunoog. Een volgende eigenaar liet de oude villa vervangen; dit huis kreeg de naam Duno. In 1931 kwam het landgoed in handen van Het Geldersch Landschap. Op het oostelijke deel van het landgoed ligt de walburcht de Duno, die ook wel Hunneschans wordt genoemd. Om verwarring met de Hunneschans in Uddel te vermijden kan de walburcht op de Duno beter met de naam Duno worden getooid. Bovendien hebben de Hunnen, noch de hunebedden iets met deze walburcht te maken.

De walburcht van de Duno dateert vermoedelijk uit de periode van kort voor het jaar 1000. De walburcht is ongeveer 43 meter breed en loopt met een lengte van circa 90 meter langs de rand van de stuwwal. Aan drie zijden loopt er een circa drie meter hoge wal rond het binnenterrein. Aan de buitenzijde van de wal ligt een droge gracht, die hier en daar vele meters diep is. De toegang tot de walburcht ligt aan de noordzijde en is nu gekenmerkt door houten vlechtwerk aan de zijkanten. De wandelroute loopt over dit terrein van de burcht. De uitzichten hier vandaan over het Rijndal zijn fantastisch mooi. Recht beneden je zie je de rijnaken over de rivier varen. Recente onderzoekingen hebben uitgewezen, dat deze walburcht één van de walburchten is geweest van waar het beruchte echtpaar Adela en Balderik hun macht over het rivierengebied van hier tot de Elterberg toe, hebben uitgeoefend. De andere walburchten, die door dit echtpaar zijn gebruikt, zijn de dubbele walburcht Mergelp op de Duivelsberg in de gemeente Ubbergen en de bijzonder grote walburcht met motte op Montferland.

Klimmen zal je op deze wandelroute! Ik heb de route speciaal op de hoogte lijnen van de topografischekaart uitgezet met als doel om volop van de heuvesl, uitzichten en beekdalen te kunnen genieten. Dat maakt de route wel zwaar en je zal de schaarse zitbanken onderweg dan ook steeds weer met enthousiasme begroeten. Door de diepe erosie-dalen zijn de hoogteverschillen aanzienlijk. Dankzij de vele overgangen in hoogte, vochtigheidsgraad en ondergrondis de Duno rijk aan wilde planten. De talrijke beekjes en vijvertjes aan de voet van de stuwwal vormen een geliefde verblijfplaats voor padden, kikkers en de kleine water-salamander. Ook de ijsvogel houdt zich hier graag op.

De brug die je op de wandelroute passeert behoort, net als de watervallen en vijvers in het Cascadedal, tot de parkversierselen en stammen van begin 20ste eeuw. De stenen waarmee de brug is versierd, zijn zwerfstenen uit de ijstijd. Aan de dalkant vormt een deel van de stenen het woord ‘Duno’. Merkwaardig is dat de ‘n’ in spiegelbeeld is geschreven. De Italiaanseweg, even verderop, is in 1848 door de toenmalige eigenaar van de Duno, baron van Brakel, aangelegd als verlengstuk van de Wolfhezerweg. Aan beide kanten van de weg zijn inlandse eiken geplant, waarbij toen al zorgvuldig rekening gehouden is met de beuken die daar
stonden: de weg is langs de beuken gelegd. Deze bomen zijn nu rond de 250 jaar oud. Baron van Brakel heeft de weg de Italiaanseweg gedoopt omdat hij met haarspeldbochten langs de berghelling loopt, zoals ook bij veel wegen in Italië het geval is. De weg vormt de grens tussen de terreinen van Geldersch Landschap en Geldersche Kasteelen en die van Staatsbosbeheer.

Je passeert in de hellingbossen een oude ijskelder, een voorloper van de koelkast. In de 17de eeuw waren de winters over het algemeen veel strenger dan tegenwoordig, waardoor ‘s winters veel ijs beschikbaar was. Het ijs werd uit de slotgracht gezaagden naar de ijskelder gebracht, waar het voor koeling diende.Momenteel doet de ijskelder dienst als overwinteringsplaats van diverse vleermuissoorten. De ijskelder ligt op het terrein van Staatsbosbeheer. Wat verder op verlaat de wandelroute de hellingbossen van landgoed Duno om door het Heveadorp verder te gaan. Dit dorp is gesticht als woonkern voor de werknemers van de Heveafabriek. De eigenaar van de rubberfabriek Wilhelmi was een maatschappelijk bevlogen ondernemer. Hij besteedde veel tijd en geld aan een goede huisvesting van zijn arbeiders en bouwde om die reden 83 woningen voor de arbeiders en 14 woningen voor het hogere personeel. De meeste van deze huizen zijn gebouwd in Engelse landhuisstijl met een rieten dak. Ook nu nog zijn deze huizen beeldbepalend voor het aanzicht van en de sfeer in het dorp.

Na Heveadorp gaat het verder door de Valkeniersbossen. Het beukenbos is prachtig gelegen tegen de steile hellingen van de oeverwal. Aan de zuidzijde ligt het mooie beekdal van de Seelbeeck. Halverwege het bos kom je langs de Westerbebouwing. Dat is een restaurant met een groot terras en een fantastisch mooi uitzicht over het Rijndal. In 1764 kocht de burgemeester van Arnhem de Westerbouwing. Die bestond toen uit “huis, schuur, berg en verder getimmerte, met den boomgaard en annex weylandt ….” In 1802 werd het huis verkocht. De volgende bewoners lieten een salon of theekoepel bouwen op de plek waar nu het restaurant staat. Weer een volgende eigenaar liet in 1876 dicht bij de theekoepel een horecagelegenheid bouwen, waar ‘nat en droog’ verkrijgbaar was. Vanaf die tijd is het terras populair in de wijde omgeving. Na diverse wisselingen van eigenaar, werd in 1915 de uitkijktoren gebouwd en legde tuinarchitect Voorhoeve in 1916 de Valkeniersbossen aan. Vlak daarna nam de gemeente de Westerbouwing en de Valkeniersbossen over. De jaren dertig waren de hoogtijdagen van de Westerbouwing, die in 1944 werd verwoest. Sinds 1950 staat er het huidige gebouw. Langs de rand van de stijle hellingbossen keert de wandeling weer terug naat kasteel Doorwerth. Ik kon het weer niet laten en heb nog eens een fotoronde om het kasteel gemaakt. Het kasteel werd nu onder een andere hoek door de zon beschenen. Dat maakt het voor een hartstochtelijke amateurfotograaf als ik, ondanks de vermoeidheid van een dag wandelen, onweerstaanbaar om nog eens een serie foto's van het kasteel te schieten.

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Een winterse wandeltocht door de oude landgoederen Valkenburg en Hondsdonk, langs snelstromende Chaamse beken en over de weidse Strijbeekse Heide 14 km.

2010-02-19T22:24:00.000+01:00

De natuurgebieden van het Ulvenhoutsbos en de Chaamse Beek liggen niet ver verwijdert van mijn woonplaats Gorinchem. Binnen een half uurtje met de auto loop je al lekker in deze prachtige, en vooral in de winter, rustige stille omgeving. Ik mag daar dan ook graag wandelen en heb al eerder in deze omgeving de meest schitterende wandeltochten gemaakt zoals: De Bossen van Chaam 18 km klik hier en Door het Markdal en het Ulvenhoutse Bos 23 km klik hier . De Wandeling door de grensstreek vanuit het plaatsje Meerle in Belgie 14 km klik hier loopt ook voor een gedeelte door deze prachtige streek. Toen de weersverwachting voor donderdag 18 februari 2010 voor een groot deel zonnig weer voorspelde besloot ik snel een nieuwe GPD wandeling door deze mooie streek uit te gaan zetten. De route heeft een lengte van 14 km en doorkruist de landgoederen Valkenberg en Hondsdonk en de natuurgebieden Ulvenhoutsbos, Chaamse Beek en de Strijbeekse Heide. Het startpunt van de route ligt aan de Chaamseweg 27 (N839). Parkeren kan in de berm van de weg aan het begin van de toegansweg naar de woningen. Het is verboden om te parkeren op de smalle toegansweg (eigen weg).

De druk bereden Chaamseweg moet voorzichtig worden overgestoken en circa 50 meter worden gevolgd waarna rechtsaf via een landweg het oude landgoed Valkenberg wordt betreden. Je oog wordt direct gestreeld door prachtige natuur. De snel stromende Chaamse Beek slingerd zich een weg door de houtwallen, weilanden en bossen. Een paard kwam op het juiste foto-moment nieuwsgierig aanlopen zodat ik een mooi landelijk plaatje van de mooie natuur kon schieten. De wandeling voert op het eerste stuk over de geometrisch gevormde oude lanen van het landgoed. De lanen zijn rond 1770 aangelegd en volgen op dit gedeelte van de wandelroute, in een ruitpatroon, de loop van de kronkelende chaamse Beek in het weelderig begroeide laag gelegen beekdal. Een klein paradijs, zo ziet het er uit!

Van het landgoed Valkenburg wordt in 1501 voor het eerst melding gemaakt. Toen was er nog alleen sprake van een boerderij. Rond 1650 is daar een huis bij gekomen. Het landgoed bestond toen uit zo’n 100 bunder. Hiervan was echter 90 bunder heide, zodat er niet veel bruikbaar land overbleef. De eerste eeuwen was het landgoed in handen van militairen. Rond 1780 veranderde Valkenburg in een modelboerderij onder leiding van de militair Van den Borch. Hij voerde nogal wat vernieuwingen door die heden ten dage nog terug te vinden zijn in het landschap. Er kwamen bijvoorbeeld rechte sloten en zoveel personeel dat er een heus dorpje verrees op het landgoed. Door vernieuwende landbouwtechnieken veranderde ook de bodemgesteldheid, wat nog duidelijk terug te zien is op bodemkaarten. Nog een belangrijk landschapskenmerk dat terug te vinden is op Valkenburg is de grafkelder. Hoewel er eigenlijk alleen nog op gemeentelijke begraafplaatsen kon worden begraven, wist Van den Borch het voor elkaar te krijgen dat hij een graf op eigen grond mocht inrichten. Een bijzonderheid is dat de eerste Canadese populieren in Nederland op Valkenburg stonden. Nu zijn zij vooral in Oost-Brabant te vinden als grondstof voor de klompenindustrie.

Vanaf de wandelroute kun je over een brede waterpartij een blik werpen op het landhuis, statig gelegen in een park in Engelse Landschapstijl met weiden, vijvers en boseilanden, weelderig omgeven met rododendrons. Hoewel het deze dag al flink aan het dooien was geslagen lag er nog genoeg sneeuw en ijs om het geheel een winters aanzien te geven. Het landhuis met de omliggende tuinen is prive bezit en niet toegankelijk. De wandeling gaat in een weide boog om het landhuis heen. De bosweg is nog bedekt onder een dikke laag ijs en daardoor spekglad. Langs de zijkant ligt er nog wat sneeuw en dat loopt wat veiliger. Aan het einde van de weg gaat de route rechtsaf. Kijk op dit punt ook eens even naar het prachtige uitzicht over de laag gelegen natte hooilanden van het natuurgebied van Staatsbosbeheer. Ik heb er eerder wel eens verder door langs gelopen. Maar helaas kom je dan te dicht in de buurt van de snelwegen A27 en A58, waardoor je romantische stemming, wat dit mooie oude cultuurlandschap bij je oproept, teniet wordt gedaan door het geraas van het moderne snelverkeer. Dan maar beter rechtsaf op de kruising, waarna de wandeling over een smal laag dijkje in het bos, langs een ondiepe droge greppel, verder gaat.

Wat verder op verlaat de route het smalle dijkje en gaat de wandeling rechtsaf, langs een witte slagboom met de naam van het landgoed, verder over een onverharde weg met rechts bos en aan de linkerzijde een serie kleine weilanden. Dit type landschap is kenmerkend voor Brabant. Je vind daar nog veel van deze kleine, over het algemeen zeer vochtige weilandjes, midden tussen de bossen liggen. Dit type landschap wordt tegenwoordig als natuurgebied beheerd en als oud Brabants cultuurlandschap in stand gehouden. Het is een heerlijke omgeving om te wandelen. Ongeveer 1 km verder verlaat de wandeling de brede zandweg en gaat de route over een ondiepe greppel rechtsaf het parkbos van het landgoed. Het parkbos is hier op dit deel sterk verwilderd. Grote beukenbomen worden afgewisseld met een mengelmoes van struiken en vliegdennen. Na het verwilderde parkbos komt de route uit op een smalle oude klinkerweg. Hier mogen geen auto's op rijden. Dit type smalle klinkerwegen door de bossen zag ik als kind wel meer, maar tegenwoordig zijn ze zeldzaam geworden. Links en rechts heb je uitzicht op loofbossen, laag gelegen kleine natte hooilanden en smalle snel stromende beekjes. Een prachtig landschap om doorheen te wandelen. Ik liep wel heel voorzichtig, want de klinkerweg was bedekt met een spekgladde half gesmolten laag ijs! Uiteindelijk wordt het landgoed Valkenberg verlaten en wordt de drukke Chaamseweg (N639) voor de tweede keer overgestoken. Ook hier is het weer goed oppassen geblazen ,want door een flauwe bocht in de weg zie je het verkeer pas op het laatste moment aankomen!

Veilig aan de overzijde gearriveerd gaat het verder door het volgende landgoed Hondsdonk. Het landhuis zie je in de verte aan het einde van een lange oprijlaan liggen. Het begin van de laan is afgesloten met een stevig smeedijzerenhek en een bordje met verboden toegang. Het landhuis is privebezit en niet toegankelijk. Wat verder op heb je er over een weiland heen een beter zicht op. Het landhuis is voozien van een klokkentoren. Het geheel ziet er mooi onderhouden en authentiek uit. Je moet wel over een groot kapitaal beschikken om zo'n mooi groot historisch landhuis, met een grote lap grond er om heen, te kunnen onderhouden.

Tot nu toe bestond het bos voornamelijk uit loofbomen, maar zo langzamerhand in buurt van de Strijbeekse Heide gekomen krijgen de naaldbomen de overhand. Op dit gedeelte van de route is de heide begroeid met lage naaldbomen. Het is er heel vochtig maar gelukkig gaat het voetpad over een laag dijkje langs een greppel zodat de voeten droog blijven. Wat verder op wordt het open gedeelte van de heide bereikt. Een paar jaar geleden heb ik hier ook al eens gewandeld. Toen waren er grote houtzaagmachines in de weer om de dichtgegroeide heide weer open te maken en om de heide af te plaggen om zo te ontdoen van de dikke laag gras. Het resultaat is een paar jaar later schitterend om te zien. De heide wordt begraasd door runderen. Er zijn een aantal grote vennen gelegen. Het water van de vennen was nog bevroren. Op een bank heb ik een post ingetypt voor de live wandelblog op mijn website. Daar was ik wel snel klaar mee want mijn vingers werden zonder handschoenen aan blauw van de kou. Het mocht deze dag dan wel dooien maar door de koude wind leek het voorjaar nog ver weg te zijn.

Hiervoor was ik nog geen andere wandelaars tegen gekomen, maar op de Strijbeekse Heide liepen toch wel een aantal andere natuurgenieters. Het zal in de weekenden hier best wel druk zijn, zo vermoed ik, want het is een prachtig gebied om een korte rondwandeling door heen te maken. Het verhaal van natuurgebied Strijbeekse Heide zit al in de naam, namelijk de natte heidevelden met op verschillende plaatsen vennen en een gedeelte met een dennenbos. Het gebied heeft een roerige geschiedenis overleefd en tegenwoordig is het een plek waar vogels broeden en de heide is hersteld.

Jaren lang hebben de plaatselijke bewoners van het gebied aan haar lot overgelaten. Hierdoor zijn de oorspronkelijke natuurlijke vormen veranderd. Het boetseerwerk dat door de jaren heen door de natuur is gedaan, was volledig weg. Door de modernisering van de landbouw en het verkavelingproces zijn de heidevelden verdeeld onder de plaatselijke boeren en ontgonnen tot de grond uitgeput was. Kortom: de Strijbeekse Heide was aan haar lot overgelaten. Het ging jaren lang niet goed met de Strijbeekse Heide. De vennen verdroogden en de bodem verzuurde. De heidevelden groeiden dicht. De dennen bossen veranderden in eentonige en saaie bossen. Er moest wat gebeuren… Na 1990 besloot men in te grijpen. De natuur werd op strategische plekken geholpen zodat het zich kon herstellen. Dat proces werd ingang gezet door het creëren van ruimte tussen de bomen in het eentonige bos. De heide en graslanden werden geplagd, met als gevolg dat de heide weer zijn kop opsteekt. De vennen zijn uitgebaggerd om verzuring tegen te gaan. Het gaat sinds het afgelopen jaren weer de goede kant op met de Strijbeekse Heide. De natuur heeft zich op veel plekken hersteld en trekt dieren aan en bijzondere planten groeien er weer. Het is weer als vanouds in het natuurgebied Strijbeekse Heide. Na de heide gaat de wandelroute weer door het landgoed Hondsdonk terug. Onderweg zag ik hierbij midden in een beukenbos een vijver liggen met een ijskelder er naast. Vroeger bestonden er natuurlijk nog geen diepvriezers en koelkasten. Om in de zomer etenswaren tegen bederf te kunnen behoeden werd er in een diep in de grond gelegen ruimte op de landgoederen met stroo afgedekte ijs opgeslagen. Het ijs werd in de winter uit de naast gelegen vijver gehakt. Op deze wijze kon er het gehele jaar door over ijs worden beschikt om levensmiddelen te koelen. Daarna is het niet ver lopen meer naar de auto en kon ik nog net voor de avondspits begon weer terug naar Gorinchem rijden. Ik heb vandaag een heerlijke wandeling door een altijd weer, in ieder jaargetijde, prachtige streek gelopen!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen over landgoederen, langs boerenerven en beken. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van natuur en cultuur bepalen hier de sfeer langs het Paradijspad 11 km.

2010-02-07T22:07:00.004+01:00

Ik mag regelmatig graag weer eens een klompenpad gaan lopen. Deze klompenpaden vind je in de provincies Utrecht en Gelderland klik hier. Klompenpaden zijn rondwandelingen in het agrarische cultuurlandschap. Ze gaan zoveel mogelijk over historisch tracé en voeren over onverharde paden via boerenland en landgoederen. Rust, kleinschaligheid en de combinatie van cultuur en natuur bepalen de sfeer en vertellen bewoners en wandelaars over de geschiedenis van hun omgeving. Met deze wandelroutes willen Landschap Erfgoed Utrecht en Stichting Landschapsbeheer Gelderland bij te dragen aan de beleefbaarheid van het landschap en de cultuurhistorie.

Op zaterdag 6 februari 2010 was het nevelig rustig winterweer. Best wel lekker wandelweer en ik besloot om het Klompenpad 'Het Paradijspad' in het buitengebied van Barneveld te gaan lopen. Het Klompenpad is genoemd naar de streek waar het pad door heen loopt en die bij de Barnevelders bekend staat als Het Paradijs. Het is niet zo verwonderlijk dat dit gebied zo genoemd wordt, want het is nog steeds een ongerept stuk natuur. Wandelaars komen reeen, hazen en eekhoorntjes tegen, op het heideveld broeden wulpen, fazanten en wintertalingen, er bloeien wilde orgideeen en in de hakhoutbosjes wordt de zang van de nachtegaal gehoord. De wandelaars uit het dorp genieten van de weldadige rust en wanen zich in een paradijs. In de loop der jaren is er het een en ander veranderd, maar het gebied is nog steeds een Paradijs!

Het startpunt van het Klompenpad 'Het Paradijspad' ligt naast de kaasboerderij Vanelly, Achterveldseweg 26 in Barneveld klik hier. De auto kan op de parkeerplaats van de kaasboerderij worden geparkeerd. Het was op deze zaterdagmorgen bij de kaasboerderij een komen en gaan van klanten. In de boerderijwinkel is een ruim assortiment streekproducten te vinden. Gedurende de openingstijden kun je bij Vanelly ook terecht voor een ijsje of een kop koffie. Vijftig meter ten oosten van de parkeerplaats, rechts naast het informatiepaneel van het klompenpad, begint het Paradijspad. Het eerste stuk loop je over een soort van verhard koeienpad gelegen tussen twee rijen bomen en struiken. Je passeert hierbij een allergaartje van landbouwgereedschap, wat je gewoonlijk bij een volop in bedrijf zijnde boerenbedrijf kunt vinden. Daarna gaat de route linksaf over een opstap en een bruggetje het open weiland in. Het kan niet missen, want om te voorkomen dat de argeloze wandelaars van het Klompenpad de afslag zouden missen heeft de boer een aantal waarschuwingsborden geplaatst. Hij zal dat, door ervaring wijs geworden, niet voor niets gedaan hebben.

Je struint nu verlopig een stuk door de weilanden waarbij zo nu en dan via een smal bruggetje een aantal sloten worden overgestoken. Ondanks het nevelige koude winterweer hing er al een vleugje van het komende voorjaar in de lucht. Ik liep volop van de omgeving, de rust en de mooie natuur te genieten. De bergen van Zwitserland zijn mooi, ik wandel er graag, maar het Hollandse polderlandschap, al hoewel heel vlak, doet daar als mooie boeiende natuur beslist niet voor onder. Na het onverharde pad door de weilanden gaat het daarna rechtsaf over een zeer rustige verharde toegansweg van een boerderij. Wat verder op gaat de wandeling weer verder over een onverharde weg. De Barneveldse Beek wordt overgestoken. Op dit punt is de Barneveldse Beek gekanaliseerd. Op enkele andere plaatsen heeft het Waterschap Vallei & Eem in samenwerking met de grondeigenaren de Barneveldse Beek haar natuurlijke slingerende loop door het landschap terug gegeven en zijn er vispassages langs de stuwen aangelegd.

Het waterschap heeft de afgelopen jaren de Barneveldse Beek al gedeeltelijk ingericht als verbindingszone. Zo heeft de beek geleidelijk aflopende oevers en steile binnenbochten gekregen. Ook zijn er langs de beek houtwallen, vochtige graslanden, poelen en nevengeulen aangelegd. Hier en daar heeft het waterschap zelfs de oude beekloop opgegraven. Al deze maatregelen verbeteren de ecologische kwaliteit van de beek en hun stroomgebied. Waterschap Vallei & Eem heeft veel aandacht voor het verbeteren van het natuurlijk evenwicht en veel verschillende planten en dieren voelen zich thuis in dit afwisselende landschap. Na de beek begint het Paradijs van de Barnevelders en nu ook dus tegenwoordig ook van de klompenpadwandelaars. De natuur is prachtig, ik kan niet anders zeggen! Officieel heeft dit gebied de naam Landgoed Groot Bylaer. De route maakt een rondje om een grote boerderij. Daarna, wat verder op door het bos, wordt de Kleine Barneveldse Beek bereikt.

Je wandelt afwisselend in de oorspronkelijke beekbedding van de Kleine Barneveldse Beek en het kanaal dat in de jaren vijftig van de vorige eeuw is gegraven. In die tijd zijn veel kronkelende beken rechtgetrokken om overtollig water snel af te kunnen voeren. Daarbij werd weinig rekening gehouden met de natuurwaarden met als gevolg dat de natuur langs de Kleine Barneveldse Beek de laatste decennia is verdroogd. Waterschap Vallei & Eem heeft in 2007 een nieuwe stuw aangelegd en de oude meander van de Kleine Barneveldse Beek weer in ere hersteld. In deze nieuwe situatie wordt de oorspronkelijke beekbedding weer gebruikt en is er bij hevige regenval een overstort mogelijk naar de verkavelde beek. Deze maatregelen moeten er voor zorgen dat de verdroging wordt bestreden en de natuur- en landschappelijke waarden weer zullen toenemen. Door de bochten in de beek ontstaan diepe gedeelten in de buitenbocht en zandbanken in de binnenbocht. Het verschil in diepte en stroming trekt veel bijzondere planten en dieren aan. Zo heeft de ijsvogel, na een afwezigheid van dertig jaar, weer gebroed in de steile kant langs de beek. Ik zag bij het langs lopen dat de beek behoorlijk stroomt en dat deze er heel natuurlijk uitzag, of het hier er door de eeuwen heen altijd zo geweest zou moeten zijn.

Het landgoed Klein Bylaer wordt betreden. In de houtwal links van het pad, direct na het oversteken van de Kleine Barneveldse Beek, staan oude boomstronken. Dit zijn iepenstoven. De iepen zijn honderden jaren geknot en hebben daardoor enorme stobben (stoven) gekregen. Kijk eens naar de bladeren. Als de bladvoet ongelijk is, dan is het blad van een iep. Deskundigen verbazen zich er over dat deze eeuwenoude iepen geen last hebben gehad van de iepenziekte. Volgens de overlevering zou Melis van Bylaer in 1380 een klooster hebben gesticht in de nabijheid van de iepenstoven. Al vrij snel werd dit klooster omgevormd tot een kasteel, bestaande uit drie aan elkaar verbonden huizen met een toren, omgeven door een muur en een gracht. Dit kasteel kreeg de naam Bijlerbosch. Omstreeks 1748 werd het kasteel gesloopt en zijn de stenen waarschijnlijk gebruikt bij de bouw van boerderijen in de omgeving: bij opgravingen in 1873 heeft men namelijk bijna niets van het kasteel kunnen terugvinden.

Een verharde weg wordt overgestoken waarna de wandeling verder gaat door het Landgoed Klein Bylaer - Erica. Voorheen heette dit terrein van het Geldersch Landschap Erica. De naam Erica heeft betrekking op de dopheide die in dit vroeger zo natte en voedselarme gebied rijkelijk voorkwam. Het terrein van het Geldersch Landschap bestaat uit een vochtig heideveld dat is omringd door bossen. Het landgoed heeft een heel gevarieerd karakter. Het bestaat uit naald- en loofbossen, stromende beekjes, vennetjes, moerasjes, heidevelden, akkers, weilanden, houtwallen en boerderijen. Dit alles zorgt er voor dat er in het gebied veel verschillende vogels voorkomen. Tijdens een inventarisatie die in 2005 is gehouden, zijn wel 55 soorten vogels geteld!

Onderweg tijdens de wandeling krijg je veel nestkastjes te zien, die op verschillende hoogten aan de bomen zijn opgehangen. De nestkasten worden opgehangen en beheerd door het IVN- Barneveld. Elk jaar worden er in het broedseizoen 2 of 3 nestkastencontroles uitgevoerd. Daarbij wordt vastgesteld en genoteerd: door welke vogel wordt de kast gebruikt, hoeveel eieren bevinden zich in het nest en hoeveel jongen zitten er in het nest. Wanneer je deze tellingen uitwerkt en vergelijkt met tellingen van vorige jaren, dan kun je daar conclusies uit trekken. Zoals het aantal van een bepaalde vogelsoort en het aantal jongen dat uitgekomen is. Dat geeft een beeld over de leefomstandigheden in het bos. Vroeger hingen de meeste kasten op zo'n 3 a 4 meter hoogte en moest je een ladder meenemen om de controles uit te kunnen voeren. Voor het gemak zijn de kasten nu lager (op ooghoogte) opgehangen, waardoor controleren gemakelijker is. Enige nadeel is dat de broedende vogels en jongen minder rust krijgen, omdat menig wandelaar een kijkje neemt in de nestkasten. Dus daar moet een ieder wel even rekening mee houden. Let overigens wel op: ook wespen en bijen kunnen een nestkast gaan gebruiken. Wanneer je dan een kastje opent met een nest, dan bestaat de kans dat je heel hard moet gaan lopen!

De wandeling gaat over het heideveld Erica Noord. Een deel van de heide is bedekt met prachtig gelegen vennen. Deze waren op het moment dat ik hier wandelde nog geheel bedekt met een laag ijs. Het was nog duidelijk te zien dat hier in de afgelopen vorstperiode door de Barnevelders druk werd geschaatst. De langs de schaatsbaan weg geveegde, en opgehoopte sneeuw, was pas half gesmolten. Op deze plaats kwam ik pas de eerste andere wandelaars op deze wandeldag tegen. Wel een teken hoe rustig het langs het Paradijspad is. Tijdens het wandelen leef ik mij uit in een aantal andere hobby's. Naast het fotograferen en filmen maak ik ook op mijn smartphone 'live' wandelnotities en stuur deze verhalen inclusief kleine foto's over het mobielnetwerk door naar de wandelblog op mijn website. Ik kreeg op deze posts op mijn blog een reactie van iemand die daarbij ook een link doorgaf van schitterende winterfoto's die hij langs het Paradijspad heeft gemaakt klik hier. Het is maar zelden dat er in de winter zo'n periode plaats vind waarbij de bomen en struiken zo prachtig bedekt zijn met een dikke laag rijp en waarbij de zon volop schijnt! Na de heide keert de route over de zelfde paden weer terug naar het uitgangspunt bij de kaasboerderij. Een schitterende wandeling waar ik zeer van heb genoten!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/

Wandelen over graskades langs de Dommel en Essche Stroom en over bospaadjes van de landgoederen Zegenwerp en Haanwijk 13 km.

2009-12-08T22:45:00.010+01:00

Het gebied waar de riviertjes de Dommel en Essche stroom samenkomen is al sinds mensenheugenis een aantrekkelijk leefgebied. Tussen de moerassige rivierdalen lagen enkele zandruggen waarop bewoning zeer aantrekkelijk was. Dat was al zo in de Romijnse tijd, wat onder meer blijkt uit archeologische vondsten bij Halder. Maar ook in latere tijden moet het hier goed toeven geweest zijn, gezien het grote aantal landhuizen in de omgeving, zoals zegenwerp, bleijendijk en Herlaer. Een heel aantrekkelijk gebied dus om op een wintermaandag 7 december 2009 via een niet al te lange wandeltocht te gaan verkennen. Over de graskades langs de Dommel en Essche Stroom is het heerlijk wandelen. De startplaats van de wandelroute is het parkeerterrein bij het Petrus Dondersplein in Sint-Michielsgestel in Noord-Brabant.

Over de graskades langs de Dommel en Essche Stroom is het heerlijk wandelen. Vanaf de dorpskern van Sint-Michielsgestel maak je een rondwandeling die langs de Dommel naar het Landgoed Zegenwerp met zijn eeuwenoude eiken en beuken leidt. Vandaar steek je via een oude dijk door naar de Essche Stroom die je stroomafwaarts volgt tot het buurtschap Halder, het punt waar de Essche Stroom in de Dommel uitkomt. Daarna steekt de wandeling bij het kasteel Nieuw Herlaer de Dommel over, om na een ronde door het landgoed Haanwijk via de grasdijk langs de Dommel weer naar Sint-Michielsgestel terug te keren. Er valt tijdens deze wandeling heel wat te genieten, maar toch kan het volgens Waterschap De Dommel allemaal nog fraaier. Zo is bij Zegenwerp een vispassage aangelegd, waardoor zeldzame vissoorten de stuw van Sint-Michielsgestel kunnen passeren en weer verder stroomopwaarts kunnen zwemmen. De Essche Stroom mag in de nabije toekomst opnieuw gaan meanderen en in Sint-Michielsgestel worden oevers vol moerasplanten en graslanden langs de Dommel aangelegd.

De Dommel ontspringt ontspringt in Belgie in de buurt van Peer. Op de weg naar uitmonding in de Maas overbrugt de beek een hoogteverschil van 35 meter. Vanaf de Belgische grens zorgen 15 stuwen ervoor dat het water op een bepaald peil blijft. Het water wordt onder andere vastgehouden voor natuur, agrarisch gebruik en om te voorkomen dat houten funderingspalen droog komen te staan en gaan rotten. De stuw in de Dommel bij Sint-Michielsgestel is de twee na laatste voor de monding van de beek. Het peilverschil boven- en benedenstrooms bedragt ruim 1,70 meter. De wandelroute steekt over de stuw de Dommel over om langs de andere zijde van de oever verder te gaan. Een paard in het weiland bij de stuw kwam heel verheugt naar mij toe gegaloppeerd, blij om eens iemand te zien die hem even lekker wilde aanhalen en door zijn manen kroelen. Op het moment toen ik landgoed Zegenwerp betrad begonnen de sirenes, zoals op elke eerste maandag van de maand rond 12:00 uur, te loeien. Ze waren ook daar in de verder stille natuur nog goed te horen. In het landgoed kom je langs de 980 meter lange vispassage, die het voor vissen mogelijk maakt de voor hun onneembare vesting van de 1,70 meter hoge stuw te passeren, om de plekken te bereiken waar ze kunnen paaien en kuitschieten.

Zegenwerp is een klein maar fijn landgoed aan de rand van het Dommeldal. Ik heb hier al eerder gewandeld en vond het toen ook al zo mooi. Al in de 14e eeeuw stond hier een versterkte woning. Het landgoed is in de 19e eeuw ontworpen in Engelse landschapsstijl met statige lanen, glooiende grasvelden en vijvers met grillig verlopende oevers. Het herbergt meer dan honderd jaar oude zomereiken en beuken. Verder is er een eeuwenoud akkercomplex met houtwallen en weiden. Sinds 1982 is het eigendom van Brabants Landschap. Via een aantal brede zandwegen langs houtwallen en door weilanden wordt de Essche Stroom bereikt. Hier loop je lekker verder te wandelen over de grasdijk langs het water. In de winter van 1995 stond het water in dit deel van de Essche Stroom zo hoog dat het door de kades ging sijpelen, waardoor grote gebieden onder water kwamen te staan. Sindsdien zijn de kades flink verstevigd. Na het oversteken van de drukke Vughterweg loop je het gehucht Halder binnen.

Deze oude nederzetting aan het water van de Dommel en de omgeving vormde in de Romeinse tijd al een aantrekkelijk woongebied. In de buurt van het water werd in 1962 een vondst van duizenden Romeinse munten gedaan en in 1973 werd in het gehucht zelf een deel van een Romeinse pottenbakkersoven blootgelegd. Op de brug over de Dommel heb je een prachtig uitzicht over het water en het kortgeleden gerestaureerde kasteel Nieuw-Herlaer. Het kasteel is waarschijnlijk in de late Middeleeuwen gesticht door bewoners van het naburige Oud-Herlaer. Het van oorsprong oudste bouwdeel is de achtkantige toren uit de eerste helft van de 16e eeuw. Het huidige hoofdgebouw dateert van 1701. Het kasteel was sterk in verval geraakt, doch is tussen 2007 en 2008 in opdracht van de nieuwe eigenaar Cor Pijnenburg volledig gerestaureerd. Het ziet er, zo mooi gelegen aan de oever van de Dommel, weer prachtig nieuw uit.

De wandelroute steekt de Dommel over en gaat dan direct links over het graspad van de dijk verder. Je hebt hierbij mooie uitzichten, links over het water en rechts over de vochtige weilanden van landgoed Haanwijk. Haanwijk is ongeveer 110 hectare groot en bevat onder meer een landhuis, bakhuisje, veerhuis en boerderijen. Diverse gebouwen staan op de Rijksmonumentenlijst. Daarnaast kent Haanwijk parkbossen met eeuwenoude bomen, historische dijkjes en de kenmerken van een beekdallandschap.Tijdens de Romeinse tijd was in de omgeving al sprake van bewoning. Bij Halder en Ruimel zijn resten gevonden van Romeinse villa's. Haanwijk ligt in het beekdal van de Dommel en de Essche Stroom. Nu moet je hierbij geen diepe dalen voorstellen zoals in het buitenland. Beekdalen zijn ondiep, maar vaak wel heel breed. Eeuwenlang liepen hier kronkelende riviertjes.

De mens ging wonen op de grens van het lage (hooi)land en de hogere (heide)gronden. Het Dommeldal heeft op een aantal plaatsen natuurlijke hoogteverschillen. Zij zijn ontstaan door windafzettingen en overstromingen. Het landhuis ligt op een oude zandrug. De Dommel scheidt Haanwijk van landgoed Maurick. De akkers kregen door eeuwenlange bemesting een dikke minerale laag. Ook op Haanwijk zijn enkele van dergelijke oude landbouwgronden aanwezig. Nu wordt er ecologisch geboerd. De lager gelegen gebieden liepen nogal eens onder water. Zij waren hoogstens bruikbaar voor hakhout of hooiland. Met behulp van dijkjes hielden de bewoners droge voeten. Menig wandelpad op Haanwijk ligt op een dijk. Het parkbos werd aangelegd in de Engelse landschapsstijl: semi-natuurlijk, met kronkelpaden en onverwachte doorkijkjes. Ineens stuit je op de resten van een zogenoemd sterrenbos: de lanen komen bij elkaar op één punt. Een ding is zeker, je kunt in dit kleine landgoed heerlijk wandelen. De route loopt voor een deel over de smalle paadjes op de begroeide lage dijkjes.

Daarna gaat het weer terug over de Dommel om dan via het graspad over de dijk langs de Dommel verder te lopen naar naar het uitgangspunt in Sint-Michielsgestel. Het uiterlijk van de Dommel binnen de bebouwde kom van Sint-Michielsgestel zal de komende jaren flink veranderen. Gemeente en waterschap werken hier samen aan de totstandkoming van een ecologische verbindingszone. De rivieroevers worden minder steil gemaakt waardoor er ruimte ontstaat voor water- en moerasplanten. Twee oude rivierarmen, die vooral in trek zullen zijn bij amfibieen en libellen, worden in ere hersteld. En op de drogere oeverdelen zijn bloemrijke graslanden voorzien, geschikt voor allerlei vogels en insecten. Een ware groene metamorfose die ik graag in de toekomst tijdens het wandelen door dit mooie gebied wil gaan aanschouwen!

Downloaden GPS track van de route klik hier

Meer wandelingen op de website http://www.jvanderperk.nl/